Advertisement

Voeding bij de ziekte van Huntington

April 2020
Chapter
  • 110 Downloads

Samenvatting

De ziekte van Huntington is een autosomaal neurodegeneratieve aandoening die leidt tot atrofie in de basale ganglia en in de cortex. Dit heeft bewegingsstoornissen en mentale stoornissen tot gevolg. De chorea (onwillekeurige bewegingen) is het meest voorkomende en meest opvallende kenmerk. De energiebehoefte kan bij Huntington-patiënten oplopen tot wel 3.000–3.500 kcal per dag, met uitschieters daarboven. Motorische beperkingen, slikstoornissen, stoornissen in het cognitief functioneren en persoonlijkheidsveranderingen kunnen leiden tot beperkingen in het voedingsgedrag. Naast ongewenst gewichtsverlies kunnen obstipatie en braken voedingsproblemen veroorzaken. Wanneer de slikfunctie ernstig verminderd is of als de patiënt met orale voeding niet in zijn voedingsbehoefte kan voorzien, kan kunstmatige toediening van voeding een oplossing zijn. Hierbij moeten de ethische aspecten goed overwogen worden.

Literatuur

  1. 1.
    Rosenblatt A, Ranen NG, Nance MA, Paulsen JS. A physician’s guide to the management of huntington’s disease. 2e druk. Cambridge, Ontario: Huntington Society of Canada; 2009.Google Scholar
  2. 2.
    Novak MJU, Tabrizi SJ. Huntington’s disease (clinical review). BMJ. 2010;340:c3109.  https://doi.org/10.1136/bmj.c3109.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  3. 3.
    HDbuzz. Het genetische ‘grijze gebied’ van de ziekte van Huntington: wat betekent dat? www.hdbuzz.net. Laatst bezocht 23 oktober 2019.
  4. 4.
    Vereniging van Huntington: www.huntington.nl. Laatst bezocht maart 2019.
  5. 5.
    Shoulson I, Fahn S. Huntington disease: clinical care and evaluation. Neurology. 1979;29(1):1–3.CrossRefGoogle Scholar
  6. 6.
    Vervoort EL, Van Zuuren F. De ziekte Van Huntington en verwante erfelijke neuropsychiatrische aandoeningen. Assen: Uitgeverij Van Gorcum; 2009.Google Scholar
  7. 7.
    Van Broekhoven-Grutters E, Dommerholt G, Elijzen M, et al. De kunst van voeden. Beekbergen: Atlant Zorggroep; 2000.Google Scholar
  8. 8.
    Myers RH, Sax DS, Koroshetz WJ, Mastromauro C, Cupples LA, Kiely DK, et al. Factors associated with slow progression in Huntington’s disease. Arch Neurol. 1991; 48:800–4.Google Scholar
  9. 9.
    Trembath MK, Horton ZA, Tippett L, et al. A retrospective study of the impact of lifestyle on age at onset of Huntington disease. Mov Disord. 2010; 25(10): 1444–50.Google Scholar
  10. 10.
    Brotherton A, Campos L, Rowell A, et al. Nutritional management of individuals with Huntington’s disease: nutritional guidelines. Neurodegen Dis Manage. 2012;2(10):33–43.Google Scholar
  11. 11.
    Veldkamp F. Richtlijn 45: ziekte van Huntington. Rotterdam: 2010 Uitgevers; 2019.Google Scholar
  12. 12.
    Van Broekhoven-Grutters E, Gaasbeek D, Veninga-Verbaas M. Voeding en de ziekte van Huntington, een praktische handleiding. Beekbergen: Atlant Zorggroep; 2000.Google Scholar
  13. 13.
    Aziz NA, Van der Burg JMM, Landwehrmeyer GB, Brundin P, Stijnen T; EHDI study group, Roos RAC. Weight loss in Huntington disease increases with higher CAG repeat number. Neurology. 2008; 71:1506–13.Google Scholar
  14. 14.
    Hamilton JM, Wolfson T, Peavy GM, Jacobson MW, Corey-Bloom J. Rate and correlates of weight change in Huntington’s disease. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2004;75(2):209–12.CrossRefGoogle Scholar
  15. 15.
    Aziz NA, Pijl H, Frolich M, Snel M, et al. Systematic energy homeostasis in Huntington’s disease patients. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2010; 81:1233–37.  https://doi.org/10.1136/jnnp.2009.191833.
  16. 16.
    Mensink POAJS, De Bont MAT, Remijnse-Meester TA, et al. Landelijke eerstelijns samenwerkings afspraak ondervoeding. Huisarts Wet. 2010; 53(7):S7–10.Google Scholar
  17. 17.
    Gaba AM, Zhang K, Marder K, et al. Energy balance in early stage Huntington disease. Am J Clin Nutr. 2005; 81:1335–1341.Google Scholar
  18. 18.
    Gaba A, Zhang K, Moskowitz CB, et al. Harris-Benedict equation estimates of energy needs as compared t5o measured 24-h energy expenditure by indirect calorimetry in people with early to mid-stage Huntington’s disease. Nutr Neurosc. 2008; 11:213–18.Google Scholar
  19. 19.
    Djousse L, Knowlton B, Cupples LA, et al. Weight loss in early stage of Huntington’s disease. Neurology. 2002,;59(9):1325–30.Google Scholar
  20. 20.
    Heemskerk AW, Roos RAC. Dysphagia in Huntington’s Disease: a review. Dysphagia. 2011;26(1):62–6.  https://doi.org/10.1007/s00455-010-9302-4.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  21. 21.
    Huntington Expertisecentrum Atlant. Eten & drinken: informatie & advies. Apeldoorn: Atlant; 2019.Google Scholar
  22. 22.
    Huntington’s Disease Association. The importance of dental care (fact sheet). Liverpool: Huntington’s Disease Association; 2010.Google Scholar
  23. 23.
    Trejo A, Tarrats RM, Alonso ME, et al. Assessment of the nutritional status of patients with Huntington’s disease. Nutrition. 2004; 20(2):192–6.Google Scholar

Interessante websites

  1. Huntington Netwerk Nederland: www.huntingtonnet.nl.
  2. Vereniging van Huntington: www.huntington.nl.
  3. Huntington’s Disease Association: www.hda.org.uk.
  4. Huntington’s Disease Society of America: www.hdsa.org.

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum is een imprint van Springer Media B.V., onderdeel van Springer Nature 2020

Authors and Affiliations

  1. 1.ApeldoornNederland
  2. 2.WeertNederland

Personalised recommendations