Advertisement

Die unheroischen Männer einer moralischen Nation

Männlichkeit und Nation in der modernen niederländischen Geschichte
  • Stefan Dudink

Zusammenfassung

Krieg und Militär waren zweifellos zentrale Faktoren in der Entwicklung von moderner, westlicher Männlichkeit. Die Verknüpfung von Krieg-Militär-Männlichkeit hat darüber hinaus wesentlich zur Konstruktion von Nation, Nationalismus und nationaler Identität, wie wir sie in der westlichen Welt seit dem späten 18. Jahrhundert finden, beigetragen. Die Rolle der militarisierten Männlichkeit innerhalb der Ausformung moderner Nationen und Nationalismen wurde in der Forschung zum Nationenbegriff oft als selbstverständlich vorausgesetzt.

Preview

Unable to display preview. Download preview PDF.

Unable to display preview. Download preview PDF.

Literatur

  1. Aerts, Remieg (1999): Een Staat in verbouwing. Van republiek naar constitutioneel koninkrijk, 1780–1848. In: ders. et al (Hg.): Land van kleine gebaren. Een politieke geschiedenis van Nederland 1780–1990. Nijmegen: 13–95.Google Scholar
  2. Anderson, Benedict (1988), Die Erfindung der Nation. Zur Karriere eines erfolgreichen Konzepts. Frankfurt/M./New York.Google Scholar
  3. Bank, J.Th.M. (1990): Roemrijk vaderland. Cultureel nationalisme in Nederland in de negentiende eeuw.,s-Gravenhage.Google Scholar
  4. Beeman, Miriam et al (Hg.) (1994): Beeldengids Nederland. Rotterdam.Google Scholar
  5. Best, Geoffrey (1982): War and Society in Revolutionary Europe 1770–1870. London.Google Scholar
  6. Boogman, J.C. (1991): Achtergranden, tendenties en tradities van het buitenlands beleid van Nederland (eind zestiende-eeuw-1940). In: Nicolaas C.F. van Sas (Hg.): De kracht van Nederland. Internationale positie en buitenlands beleid in historisch perspectief. Haarlem: 16 – 35.Google Scholar
  7. Bossenbroek, Martin van (1992), Volk voor Indic. De werving van Europese militairen voor de Nederlandse koloniale dienst 1814–1909. Amsterdam.Google Scholar
  8. Bossenbroek, Martin van (1996): Holland op zijn breedst. Indic en Zuid-Afrika in de Nederlandse cultuur omstreeks 1900. Amsterdam.Google Scholar
  9. de Vries, Sandra (1988): De lucht ingevlogen, de hemel ingeprezen. Eerbewijzen voor Van Speyk. Haarlem.Google Scholar
  10. Eerde, J.C. van (1914): Omgang met inlanders. In: Koloniale Volkenkunde, Amsterdam, 54, zit. nach: Frances Gouda (1995): Dutch Culture Overseas: Colonial Practice in the Netherlands Indies 1900–1942. Amsterdam.Google Scholar
  11. Enloe, Cynthia (1989): Bananas, Beaches & Bases: Making Feminist Sense of International Politics. London/Sydney/Wellington.Google Scholar
  12. Fasseur, Cees (1998): Wilhelmina. De jonge koningin. Amsterdam.Google Scholar
  13. Frevert, Ute (1997): Das jakobinische Modell: Allgemeine wehrpflicht und Nationsbildung in Preußen-Deutschland. In: dies. (Hg.): Militär und Gesellschaft im 19. und 20. Jahrhundert. Stuttgart: 17 – 47.Google Scholar
  14. Grijzenhout, Frans (1989): Feesten vor het vaderland. Patriotse en Bataafse feesten 17801806. Zwolle.Google Scholar
  15. Gouda, Frances (1995): Dutch Culture Overseas: Colonial Practice in the Netherlands Indies 1900–1942. Amsterdam.Google Scholar
  16. Hagemann, Karen (1996): Nation, Krieg und Geschlechterordnung. Zum kulturellen und politischen Diskurs in der Zeit der Antinapoleonischen Erhebung Preußens 1806–1815. In: Geschichte und Gesellschaft 22, 562 – 591.Google Scholar
  17. Hobsbawm, Eric/Ranger, Terence (Hg.) (1983): The Invention of Tradition. Cambridge. Huizinga, Johan ( 1934 ): Nederlands geestesmerk. Leiden.Google Scholar
  18. Israel, Jonathan (1998): The Dutch Republic. Its Rise, Greatness, and Fall 1477–1806. Oxford.Google Scholar
  19. Jacob, Margaret CfMijnhardt, Wijnand W. (Hg.) (1992): The Dutch Republic in the Eighteenth Century. Decline, Enlightement and Revolution. Ithaca/London.Google Scholar
  20. Kinker, J. (1831): De heldendood van Jan van Speyk. Amsterdam.Google Scholar
  21. Klein, Stephan R.E. (1995): Patriots Republikanisme. Politieke cultuur in Nederland (1766–1787). Amsterdam.Google Scholar
  22. Kossmann, E.H. (1984): De lage landen 1780 – 1940. Anderhalve eeuw Nederland en België. Amsterdam/Brussel.Google Scholar
  23. Krol, Ellen (1997): De smaak der natie. Opvattingen over huiselijkheid in de NoordNederlandse poézie van 1800–1840. Hilversum.Google Scholar
  24. McClintock, Anne (1995), Imperial Leather: Race, Gender and Sexuality in the Colonial Contest. London.Google Scholar
  25. Mosse, George L. (1990): Fallen Soldiers. Reshaping the Memory of the World Wars. New York/Oxford.Google Scholar
  26. Mosse, George L. (1997): Das Bild des Mannes: zur Konstruktion der modernen Männlichkeit. Frankfurt/M.Google Scholar
  27. Pocock, J.G.A. (1975): The Machiavellian Moment. Florentine political thought and the Atlantic republican tradition. Princeton/London.Google Scholar
  28. Poliman, Tessel (2000): The Unreal War: The Indonesian Revolution through the Eyes of Dutch Novelists and Reporters, in: Indonesia ( 69 ), S. 93 – 106.Google Scholar
  29. Renan, Ernest (1882): Was ist eine Nation? In: ders., Was ist eine Nation? Und andere politische Schriften. Wien/Bozen: 1995, S. 41 – 58.Google Scholar
  30. Rooden, Peter van (1999): Godsdienst en nationalisme in de achttiende eeuw: het voorbeeld van de Republiek. In: Nicolaas C.F. van Sas, Vaderland. Een geschiedenis vanaf de vijftiende eeuw tot 1940. Amsterdam: 201–236.Google Scholar
  31. Sas, Nicolaas C.F. van (1992): The Patriot Revolution: New Perspectives. In: Margaret C. Jacob/Wijnand W. Mijnhardt (Hg.): The Dutch Republic in the Eighteenth Century. Decline, Enlightenment and Revolution. Ithaca/London: 91 – 119.Google Scholar
  32. Schutte, G.J. (1987): Van verguizing naar eerherstel. Het beeld van de patriotten in de negentiende en twintigste eeuw. In: F. Grijzenhout et al (Hg.): Voor vaderland en vrijheid. Amsterdam: 177 – 192.Google Scholar
  33. Scott, Joan Wallach (1986): Gender: A Useful Category of Historical Analysis. In: American Historical Review ( 91 ), S. 1053 – 1075.Google Scholar
  34. Smit, A. (1983): 1830. Scheuring in de Nederlanden. Kortrijk/Heule.Google Scholar
  35. Stuurman, Siep (1992): Wacht op onze daden. Het liberalisme en de vernieuwing van de Nederlandse staat. Amsterdam.Google Scholar
  36. Stuurman, Siep (1993): La centenaire de la Révolution française: les Pays Bas entre la France et l’angleterre, in: P. den Boer/W. Frijhoff (Hg.), Lieux de mémoire et identités nationales. Amsterdam: 93 - 104.Google Scholar
  37. van der Capellen tot den Pol, Joan Derk (1781): Aan het volk van Nederland. Wieder ab-Google Scholar
  38. gedruckt in: W.F. Wertheim/A.H. Wertheim-Gijse Weenink ( Hg. ) (1981), Weesp.Google Scholar
  39. van der Doel, H.W. (1996): Het Rijk van Insulinde. Opkomst en ondergang van eenGoogle Scholar
  40. Nederlandse kolonie. Amsterdam.Google Scholar
  41. van der Wal, Mieke (1983): Krijgsman of Staatsman? De oprichtingsgeschiedenis van de twee standbeelden voor Willem de Zwijger in Den Haag. In: Nederlands Kunsthistorisch Jaarboek ( 34 ), S. 39 – 70.Google Scholar
  42. Velde, Henk te/Aerts, Remieg (Hg.) (1998): De stijl van de burger. Over Nederlandse burgerlijke cultuur vanaf de middeleeuwen. Kampen: 9 – 27.Google Scholar
  43. Velema, Wyger R.E. (1999): Vrijheid als volkssoevereiniteit. De ontwikkeling van het politieke vrijheidbegrip in de Republiek 1780–1795. In: E.O.G. Haitsma Mulier/W.R.E. Velema (Hg.): Vrijheid. Een geschiedenis van de vijftiende tot de twintigste eeuw. Amsterdam: 287 – 303.Google Scholar
  44. Vollenhoven, C. van (1913): De eendracht van het land.,s-Gravenhage.Google Scholar
  45. Voorhoeve, J.J.C. (1979): Peace, Profits and Principles. A Study of Dutch Foreign Policy. Den Haag.Google Scholar
  46. Waetjen, Thembisa (2001): The limits of gender rhetoric for nationalism: A case study from southern Africa. In: Theory and Society, 30 (1), 121 – 152.Google Scholar
  47. Wels, C.B. (1982): Aloofness & Neutrality. Studies on Dutch Foreign Relations and Policy-making Institutions. Utrecht.Google Scholar
  48. Woud, Auke van der (1990), De Bataafse hut. Verschuivingen in het beeld van de geschiedenis 1750–1850. Amsterdam/Antwerpen.Google Scholar
  49. Yuval-Davis, Nira (1997): Gender & Nation. London.Google Scholar
  50. Zwitzer, H.L. (1987): De militaire dimensie van de patriottenbeweging. In: F. Grijzenhout et.al (Hg.), Voor vaderland en vrijheid. De revolutie van de patriotten. Amsterdam: 2751.Google Scholar

Copyright information

© Springer Fachmedien Wiesbaden 2003

Authors and Affiliations

  • Stefan Dudink

There are no affiliations available

Personalised recommendations