Spatial Patterns of Second Homes Development in the Polish Carpathians

  • Mirosław MikaEmail author
Part of the Environmental Science and Engineering book series (ESE)


The Carpathian Mountains are among the most important recreational regions in Poland. Since the early 1990s, this area experiences an intensive development of second homes, which contributes to lasting functional changes and urbanization of rural areas. This phenomenon is affected by a complex set of social, economic and legal factors that are related to the process of political and economic transformation of the country. The owners of second homes are primarily residents of towns in the Carpathian foreland areas. This study presents the conditions, the main directions and spatial differentiation of second homes development in the Polish Carpathians. Particular attention was paid to specific location of these objects, which are constructed in areas with high landscape values, and which tend to be isolated from permanent housing. The study shows also consequences and conflicts arising from the rapid pace of development of this settlement form.


Spatial Planning Health Resort Recreational Purpose Permanent Settlement Carpathian Mountain 
These keywords were added by machine and not by the authors. This process is experimental and the keywords may be updated as the learning algorithm improves.


  1. Arnstberg KO, Bergstrom I (2008) No place like second home: weekends, holidays, retirement and urban sprawl. In: Couch Ch, Petschel-Held G, Leontidou L (eds) Urban sprawl in Europe: landscape, land-use change and policy. Wiley-Blackwell, OxfordGoogle Scholar
  2. Barke M (2008) Second homes in the Spanish housing market: one market or two? J Hous Built Environ 23(4):277–295CrossRefGoogle Scholar
  3. Bielak B (2009) Funkcja turystyczna zbiorników zaporowych w otoczenia w Karpatach Polskich. Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, KrakówGoogle Scholar
  4. Cho S-H, Newman DH, Wear DN (2003) Impacts of second home development on housing prices in the southern Appalachian Highlands. Rev Urban Reg Dev Stud 15(3):208–225CrossRefGoogle Scholar
  5. Christaller W (1933) Die zentralen Orte in Süddeutschland. Gustav Fischer, JenaGoogle Scholar
  6. Coppock JT (1977) Second homes: curse or blessing? Oxford Press, OxfordGoogle Scholar
  7. Dijst M, Lanzendorf M, Barendregt A, Smit L (2005) Second homes in Germany and the Netherlands: ownership and travel impact explained. Tijdschr Econ Soc Geogr 96(2):139–152CrossRefGoogle Scholar
  8. Dziegieć E (1995) Urbanizacja turystyczna terenów wiejskich w Polsce. Turyzm 5(1):5–56Google Scholar
  9. Faracik R (2006) Turystyka w strefie podmiejskiej Krakowa. Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, KrakówGoogle Scholar
  10. Faracik R, Kurek W, Mika M, Pawlusiński R (2009) Turystyka w Karpatach Polskich w świetle współczesnych kierunków rozwoju. In: Domański B, Kurek W (eds) Gospodarka i przestrzeń. Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, KrakówGoogle Scholar
  11. Faracik R, Mika M, Pawlusiński R (2008) Plan rozwoju i zarządzania turystyką w regionie Babiej Góry. Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, KrakówGoogle Scholar
  12. Fialova D, Kadlecowa V, Nozickova V, Vagner J (2009) Changes in second housing in the integrating Europe. In: Wilk W (ed) Global changes: their regional and local aspects. Uniwersytet Warszawski, WarszawaGoogle Scholar
  13. Gallent N, Mace A, Tewdwr-Jones M (2005) Second homes: European perspectives and UK policies. Ashgate Publ, AldershotGoogle Scholar
  14. Gaś M (1997) Drugie domy jako element zagospodarowania turystycznego wsi w strefie podmiejskiej Krakowa. Folia Geogr Ser Geogr-Oecon 17:29–30Google Scholar
  15. Górka Z (1995) Osadnictwo. In: Warszyńska J (ed) Karpaty Polskie: Przyroda, człowiek i jego działalność. Uniwersytet Jagielloński, KrakówGoogle Scholar
  16. Górz B (2003) Społeczeństwo i gospodarka Podhala w okresie transformacji. Wyd. Nauk Akademii Pedagogicznej w Krakowie, KrakówGoogle Scholar
  17. Groch J (1977) Letnie domki na Zarabiu jako przykład budownictwa rekreacyjnego dla mieszkańców Krakowa. Folia Geogr Ser Geogr-Oecon 10:17–26Google Scholar
  18. Haldrup M (2004) Laid-back mobilities: second-home holidays in time and space. Tour Geogr 6(4):434–454CrossRefGoogle Scholar
  19. Hall CM, Müller DK (eds) (2004) Tourism, mobility and second homes: between elite landscape and common ground. Channel View Publications, ClevedonGoogle Scholar
  20. Havrlant J (2004a) Vyvoj druheho bydleni v Moravskosleskych Beskydech. In: Vagner J, Fialova D (eds) Regionalni diferenciace druheho bydleni v Cesku. Univer. Karlova v Praze, PragueGoogle Scholar
  21. Havrlant J (2004b) Changes in the use of second housing facilities in the Moravian-Silesian Beskids Mts. Morav Geogr Rep 12(2):24–34Google Scholar
  22. Havrlant J (2007) Współczesne trendy w rozwoju funkcji turystyczno-rekreacyjnej Beskidów Czeskich. In: Kurek W, Mika M (ed) Studia nad turystyką. Tradycje, stan obecny i perspektywy badawcze. Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, KrakówGoogle Scholar
  23. Hidle K, Ellingsen W, Cruickshank J (2010) Political conceptions of second home mobility. Sociol Rural 50(2):139–155CrossRefGoogle Scholar
  24. Hoogendoorn G, Mellett R, Visser G (2005) Second homes tourism in Africa. Reflections on the South African experience. Urban Forum 16(2–3):112–154CrossRefGoogle Scholar
  25. Hoogendoorn G, Visser G, Marais L (2009) Changing countrysides, changing villages: Second homes in Rhodes, South Africa. S Afr Geogr J 91(2):75–83CrossRefGoogle Scholar
  26. Hornung M (1986) Główne problemy przestrzenne budownictwa letniskowego na terenach górskich województwa bielskiego. Zesz Nauk AWF w Krakowie 37:56–80Google Scholar
  27. Jackowski A (1989) History of tourism in Polish Carpathians. Zesz Nauk UJ Pr Geogr 80:75–83Google Scholar
  28. Kowalczyk A (1994) Geograficzno-społeczne problemy zjawiska drugich domów. Uniwersytet Warszawski, WarszawaGoogle Scholar
  29. Kuentzel WF, Ramaswamy VM (2005) Tourism and amenity migration: a longitudinal analysis. Ann Tour Res 32(2):419–438CrossRefGoogle Scholar
  30. Kurek W (1996) Agriculture versus tourism in rural areas of the Polish Carpathians. Geojournal 38(2):191–196CrossRefGoogle Scholar
  31. Kurek W (2004) Turystyka na obszarach górskich Europy. Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, KrakówGoogle Scholar
  32. Kurek W (2008) Tourism in Polish Carpathians in the political transition time. In: Wyrzykowski J (ed) Conditions of the foreign tourist development in central and Eastern Europe: tourism in geographical environment. Uniwersytet Wrocławski, WrocławGoogle Scholar
  33. Kurek W, Mika M (2008) Miejscowości turystyczne w dobie konkurencji (na przykładzie Polskich Karpat. In: Gołembski G (ed) Turystyka jako czynnik wzrostu konkurencyjności regionów w dobie globalizacji. Wyd. AE Poznań, PoznańGoogle Scholar
  34. Marjavaara R (2007) The displacement myth: second home tourism in the Stockholm Archipelago. Tour Geogr 9(3):296–317CrossRefGoogle Scholar
  35. Matczak A (1986) Budownictwo letniskowe w strefie podmiejskiej Łodzi. Acta Univ Lodz Folia Geogr 7:37–165Google Scholar
  36. Meyer-Arendt KJ (2001) Recreational development and shoreline modification along the north coast of Yucatán, Mexico. Tour Geogr 3(1):87–104CrossRefGoogle Scholar
  37. Mika M (1997) Drugie domy w Beskidzie Śląskim. Turyzm 7(1):25–42Google Scholar
  38. Mika M (2001) Współczesne przemiany i zagrożenia środowiska przyrodniczego Beskidu Śląskiego związane z turystyką. In: German K, Balon J (eds) Przemiany środowiska przyrodniczego i jego funkcjonowanie. Problemy Ekologii Krajobrazu, KrakówGoogle Scholar
  39. Mika M (2004) Turystyka a przemiany środowiska przyrodniczego Beskidu Śląskiego. Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, KrakówGoogle Scholar
  40. Mika M (2010) Regional and cross-border competition as a development factor in tourist reception areas in the Western Carpathians. In: Richard D (ed) Development durable des territories: de la mobilisation des acteurs aux demarches pearticipatives. Universitarires Blaise Pascal, Clermont-FerrandGoogle Scholar
  41. Mika M, Faracik R (2008) Second homes as a factor of the transformation of rural areas in the Polish Carpathians. Folia Geogr Acta Fac Stud Humanit Nat Univ Prešoviensis 12:245–255Google Scholar
  42. Moss LAG (ed) (2006) The amenity migrants: seeking and sustaining mountains and their culture. CAB Int, WallingfordGoogle Scholar
  43. Módenes J-A, López-Colás J (2007) Second homes and compact cities in Spain: two elements of the same system? Tijdschr Econ Soc Geogr 98(3):325–335CrossRefGoogle Scholar
  44. Norris M, Winston N (2010) Second-home owners: escaping, investing or retiring? Tour Geogr 12(4):546–567CrossRefGoogle Scholar
  45. Parysek J (2005) Miasta polskie na przełomie XX i XXI w. Rozwój i przekształcenia strukturalne. Bogucki Wyd Nauk, PoznańGoogle Scholar
  46. Petko J (2011) Drugie domy jako element zagospodarowania turystycznego Gorców, Dissertation. Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, KrakówGoogle Scholar
  47. Pitkänen K (2008) Second-home landscape: the meaning(s) of landscape for second-home tourism in Finnish Lakeland. Tour Geogr 10(2):169–192CrossRefGoogle Scholar
  48. Ptaszycka-Jackowska D (2007) Gospodarowanie przestrzenią turystyczną w Polskich Karpatach. Pr Geogr IGiGP UJ 117:99–112Google Scholar
  49. Ptaszycka-Jackowska D, Baranowska-Janota M (2003) Tourism within the Polish and Slovak transfrontier region. Pr Geogr IGiGP UJ 111:43–60Google Scholar
  50. Rogalewska B (1980) O strukturze przestrzennej budownictwa letniskowego w Polsce. Przegl Geogr 3:575–582Google Scholar
  51. Soja M (2008) Cykle rozwoju ludności Karpat Polskich w XIX i XX wieku. Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, KrakówGoogle Scholar
  52. Szkup R (2003) Kształtowanie podmiejskiej przestrzeni wypoczynkowej. Przykład zachodniego sektora strefy podmiejskiej Łodzi. Wyd. Uniwersytetu Łódzkiego, ŁódźGoogle Scholar
  53. Szpara K (2006) Turystyka wiejska w Bieszczadach Wysokich. Dissertation, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, KrakówGoogle Scholar
  54. Tress G (2007) Seasonality of second-home use in Denmark. Landscape Ser 1(7):151–179CrossRefGoogle Scholar
  55. Turnock D (1989) The human geography of Eastern Europe. Routledge, LondonGoogle Scholar
  56. Vagner J, Fialova D (2004) Regionalni diferenciace druheho bydleni v Cesku. Univer Karlova v Praze, PragueGoogle Scholar
  57. Warszyńska J (ed) (1995) Karpaty Polskie Przyroda, człowiek i jego działalność. Uniwersytet Jagielloński, KrakówGoogle Scholar
  58. Wiluś R (1997) Rozwój funkcji turystycznej w dolinie rzeki Warty na odcinku od Działoszyna do Uniejowa. Łódzkie Tow, Nauk, ŁódźGoogle Scholar
  59. Włodarczyk B (1999) Przemiany form aktywności turystycznej. Przykład krawędzi Wyżyny Łódzkiej. Łódzkie Tow, Nauk, ŁódźGoogle Scholar
  60. Wojciechowska J (1998) Kolonizacja turystyczna terenów nadpilicznych. Łódzkie Tow Nauk, ŁódźGoogle Scholar
  61. Zawilińska B (2010) Możliwości rozwoju turystyki w parkach krajobrazowych Karpat Polskich w świetle idei zrównoważonego rozwoju. Uniwersytet Ekonomiczny, KrakówGoogle Scholar

Copyright information

© Springer-Verlag Berlin Heidelberg 2013

Authors and Affiliations

  1. 1.Institute of Geography and Spatial ManagementJagiellonian UniversityKrakówPoland

Personalised recommendations