Advertisement

English Phonetic and Pronunciation Resources for Polish Learners in the Past and at Present

  • Marta NowackaEmail author
Chapter
Part of the Second Language Learning and Teaching book series (SLLT)

Abstract

This paper is an attempt to present the contribution of Polish practitioners and theoreticians to teaching English phonetics and pronunciation to Polish learners of English. In this analysis, which is far from being a critical review, we plan to examine books with a contrastive Polish–English phonetic component and/or aimed at a Polish reader. We take into consideration resources written over a period of nearly 90 years, from Benni (1924) to Porzuczek et al. (2013). Our analysis encompasses the most-favoured standards of English by Poles, i.e. Received Pronunciation and General American. Although all the examined resources share a unifying theme of English phonetics they differ in many respects, such as: the scope of discussion (a rudimentary introduction to, or a comprehensive course in, English pronunciation), the choice of model variety (Received Pronunciation, presented in most of the selected literature, or General American), objectives (a textbook, a practice book or both), the targeted audience (an average English learner/intermediate reader or a university student in an English Department), the language of instruction (English or Polish) as well as the accompanying materials (recordings on tapes, CDs or DVDs). Most of the above-mentioned textbooks include a selection of useful additional phonetic materials, e.g. Sobkowiak’s (1995) well-known list of words commonly mispronounced, Porzuczek et al.’s (2013) list of English vowels and diphthongs in different contexts; Sawała et al.’s (2009) list of loanwords, etc. We also take a closer, contrastive look at one selected feature, which is the TRAP vowel in a sample of six textbooks to examine how this issue has been tackled at different times, by different authors over the period of nine decades, and also to see whether the treatment of it was affected by any trend in EFL methodology. It is hoped that this analysis apart from reviewing the phonetic literature will also encourage some readers to familiarize themselves with pioneering or recent teaching resources that have been published in Poland.

Keywords

Communicative Approach Minimal Pair English Department Practical Material Textbook Writer 
These keywords were added by machine and not by the authors. This process is experimental and the keywords may be updated as the learning algorithm improves.

Notes

Acknowledgments

I would like to thank Professor Sobkowiak for the inspiration to write this article, which stemmed from the reading of his English phonetics for Poles textbook, in particular from the issues he deals with in the preface and bibliography sections, and also from his numerous stimulating conference presentations which I have been fortunate enough to attend.

References

  1. Arabski, J. (1987). Wymowa amerykańska. Warszawa: Wiedza Powszechna.Google Scholar
  2. Ashby, M., & Przedlacka, J. (2013). Towards a history of teaching, learning and assessment in phonetics. In J. Przedlacka, J. Maidment, & M. Ashby (Eds.), Proceedings of the Phonetics Teaching and Learning Conference (pp. 11-14). London: Phonetics Teaching and Learning Conference Chandler House. http://www.ucl.ac.uk/psychlangsci/ptlc/proceedings_2013/proceedings_2013. Accessed 1 April 2014.
  3. Bałutowa, B. (1990) [1965]. Wymowa angielska dla wszystkich. Warszawa: Wiedza Powszechna.Google Scholar
  4. Baran-Łucarz, M. (2006). Prosto w oczy – fonetyka jako Michałek na studiach filologicznych? In W. Sobkowiak, & E. Waniek-Klimczak (Eds.), Dydaktyka fonetyki języka obcego w Polsce, (pp. 7-17). Konin: Wydawnictwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej.Google Scholar
  5. Benni, T. (1924). Ortofonja agielska: Podręcznik wzorowej wymowy oraz słownik fonetyczny. Lwów-Warszawa: Książnica Polska.Google Scholar
  6. Biedrzycki, L. (1978). Fonologia angielskich i polskich rezonantów. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.Google Scholar
  7. Biedrzycki, L. (1995). A practical pronouncing dictionary of British and American English: Słownik wymowy brytyjskiej i amerykańskiej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.Google Scholar
  8. Boniakowski, F. (1946). Krótki przegląd gramatyki oraz wymowy angielskiej. Chorzów: Spółdzielnia Uczniowska “Spójnia”.Google Scholar
  9. Bradford, B. (1988). Intonation in context: Intonation practice for upper-intermediate and advanced learners of English. Cambridge: Cambridge University Press. Google Scholar
  10. Brazil, D. (1994). Pronunciation for advanced learners of English. Cambridge: Cambridge University Press.Google Scholar
  11. Celce-Murcia, M., Brinton, B., Goodwin, J., & Griner, B. (2010). Teaching pronunciation: A coursebook and reference guide. Cambridge: Cambridge University Press.Google Scholar
  12. Dłutek, A. (2006). Rola elementu fonetycznego w nowym egzaminie maturalnym. In W. Sobkowiak, & E. Waniek-Klimczak (Eds.), Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Płocku, Dydaktyka fonetyki języka obcego, Soczewka 25-27 kwietnia 2005 (pp. 321-331). Płock: Wydawnictwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej. Google Scholar
  13. Gabryś-Barker, D. (2011). Phonological issues in second language acquisition studies: Focus area and implications for FL instructional practices. In J. Arabski, & A. Wojtaszek (Eds.), The acquisition of L2 phonology (pp. 123-137). Bristol: Multilingual Matters. Google Scholar
  14. Gibińska, M., & Mańkowska, A. (1978). English pronunciation practice: Wymowa angielska w ćwiczeniach. Skrypty uczelniane, No. 291. Kraków: Uniwersytet Jagielloński. Google Scholar
  15. Gibińska, M., & Mańkowska, A. (1980). English pronunciation practice: Wymowa angielska w ćwiczeniach, Part II, Skrypty uczelniane, No. 342. Kraków: Uniwersytet Jagielloński. Google Scholar
  16. Gonet, W., Szpyra-Kozłowska, J., & Święciński, R. (2010). Clashes with ashes. In E. Waniek-Klimczak (Ed.), Issues in accents of English 2: Variability and norm (pp. 213-231). Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing.Google Scholar
  17. Henderson, A., & Jarosz, A. (2013). O wherefore art thou, communicative approach? English pronunciation in French and Polish school textbooks. Paper presented at 7 th International Conference on Native and Non-native Accents of English, University of Łódź́, 5-7 December 2013, Book of abstracts, 18-19. Łódź: University of Łódź́. http://filolog.uni.lodz.pl/accents/Abstracts-2013.pdf.
  18. Janicki, K. (1989) [1977]. Elements of British and American English. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.Google Scholar
  19. Jassem, W. (1951). Intonation of conversational English: educated Southern English. Wrocław: Wrocławskie Towarzystwo Naukowe.Google Scholar
  20. Jassem, W. (1964) [1954]. Fonetyka języka angielskiego. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe. Google Scholar
  21. Jassem, W. (1987) [1983]. The phonology of modern English. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.Google Scholar
  22. Jassem, W. (1993) [1971]. Podręcznik wymowy angielskiej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.Google Scholar
  23. Jassem, W. (1995). Exercises in English pronunciation. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.Google Scholar
  24. Jones, R. H. (1997). Beyond ‘listen and repeat’: pronunciation teaching materials and theories of Second Language Acquisition. System, 25(1), 103-112.Google Scholar
  25. Jones, R. H. & Evans, S. (1995). Teaching pronunciation through voice quality. ELT Journal, 49(3), 244-251.Google Scholar
  26. Krzeszowski, T. P. (1968). An outline of American English phonetics: Book 1. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe. Google Scholar
  27. Mańkowska, A., Nowacka, M., & Kłoczowska, M. (2009). “How much wood would a woodchuck chuck?”: English pronunciation practice book. Rzeszów: Konsorcjum Akademickie. Google Scholar
  28. Miatluk, A., Szymaniuk, D., & Turłaj, O. (2008). Contrastive phonetics of English and Polish: Phonetic interference. Białystok: Trans Humana Wydawnictwo Uniwersyteckie.Google Scholar
  29. Nowacka, M. (2008). Phonetic attainment in Polish university and college students of English: a study in the productive and receptive pronunciation skills. Unpublished Ph.D. dissertation. Lublin: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej. Google Scholar
  30. Nowacka, M., Cymbalista, P., & Kleparski, G. A. (2011). Sally meets Harry: Practical primer to English pronunciation and spelling. Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.Google Scholar
  31. Oxenden, C., & Latham-Koening, Ch. (2004). New English file elementary. Oxford: Oxford University Press.Google Scholar
  32. Pawlak, M. (2010). Teaching foreign language pronunciation: Issues in research focus and methodology. In E. Waniek-Klimczak (Ed.), Issues in accents of English 2: Variability and norm (pp. 169-183). Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing.Google Scholar
  33. Pennington, M. C. (1996). Phonology in English language teaching: An international approach. London: Longman.Google Scholar
  34. Pennington, M. C. (1989). Teaching pronunciation from the top down. RELC Journal, 20(1), 20-38.Google Scholar
  35. Pennington, M. C. & Richards, J. C. (1986). Pronunciation revisited. TESOL Quarterly, 20(2), 207-225.Google Scholar
  36. Porzuczek, A., Rojczyk, A., & Arabski, J. (2013). Praktyczny kurs wymowy angielskiej dla Polaków. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.Google Scholar
  37. Puchta, H., & Stranks, J. (2004). English in mind 1. Cambridge: Cambridge University Press.Google Scholar
  38. Reszkiewicz, A. (1962). Correct your English I: artykulacja głosek angielskich wraz z ćwiczeniami. Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych.Google Scholar
  39. Reszkiewicz, A. (1965). Correct your English II: akcent, rytm i intonacja zdania angielskiego. Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych.Google Scholar
  40. Reszkiewicz, A. (1963). Correct your English III: Zbiór ćwiczeń wymowy głosek angielskich. Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych.Google Scholar
  41. Reszkiewicz, A. (1984) [1981]. Correct your English pronunciation. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.Google Scholar
  42. Sankowska, J. (2006). Make progress in pronunciation. Gdynia: Wydawnictwo Smartway.Google Scholar
  43. Sawała, K., Szczegóła, T. & Weckwerth, J. (2009). Say it right: Multimedialny kurs wymowy angielskiej. Swarzędz: Oficyna Wydawnicza Atena Krzysztof Sawała i SuperMemo World sp. z o.o. Google Scholar
  44. Shockey, L. (2003). Sound patterns of spoken English. Oxford: Blackwell.Google Scholar
  45. Shockey, L. (2006). Teaching casual speech processes. In W. Sobkowiak, & E. Waniek-Klimczak (Eds.), Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Płocku, Dydaktyka fonetyki języka obcego, Soczewka 25-27 kwietnia 2005 (pp. 155-165). Płock: Wydawnicwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej.Google Scholar
  46. Shockey, L. (2008). Poles apart: Polish students of English excel in casual speech perception. In E.Waniek-Klimczak (Ed.), Issues in accents of English (pp. 33-43). Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing. Google Scholar
  47. Shockey, L. (2011). Understanding L2 and the perspicacious Pole. In J. Arabski, & A. Wojtaszek (Eds.), The acquisition of L2 phonology (pp. 27-36). Bristol: Multilingual Matters. Google Scholar
  48. Sobkowiak, W. (1996). English phonetics for Poles. Poznań: Bene Nati.Google Scholar
  49. Sobkowiak, W. (2000). Fonetyka angielska w pigułce 2.0. Konin: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Zawodowej. http://wa.amu.edu.pl/wa/files/ifa/pigulka/spis_tresci.htm. Accessed 14 April 2014.
  50. Sobkowiak, W. (2002). Materiały ulotne jako źrodło metakompetencji fonetycznej (Raising phonetic awareness through trivia). In W. Sobkowiak, & E. Waniek-Klimczak (Eds.), Zeszyt Naukowy Instytutu Neofilologii Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Płocku Vol. 5, Dydaktyka Fonetyki Języka Obcego (pp. 151-166). Płock: Wydawnictwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej.Google Scholar
  51. Sobkowiak, W. (2012). This is Tom = /Zyzys’Tom/ Pronunciation in beginners’ EFL textbooks then and now. Research in Language 10(1), 111-122. doi  10.2478/v10015-011-0028-7.
  52. SOFRES. (2010). Textbooks 2010: Paper & digital uses in lower secondary schools (TNS Sofres/Savoir Livre survey). http://www.sne.fr/img/file/pdf/SNE/Groupes/SOFRES-Digitools-Eng.ppt. Accessed 14 April 2014.
  53. Szpyra-Kozłowska, J. (2003). Miejsce i rola fonetyki w międzynarodowych egzaminach Cambridge, TOEFL i TSE. In W. Sobkowiak, & E. Waniek-Klimczak (Eds.), Dydaktyka Fonetyki Języka Obcego, Zeszyt Naukowy Instytutu Neofilologii Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Płocku Vol. 5 (pp. 81-191). Płock: Wydawnictwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej.Google Scholar
  54. Szpyra-Kozłowska, J. (2008). English pronunciation pedagogy in Poland – Achievements, failures, and future prospects,. In E. Waniek-Klimczak (ed.), Issues in accents of English (pp. 212-234). Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing. Google Scholar
  55. Szpyra-Kozłowska, J., Nowacka, M., Bąk, L., Chaber, I., & Święciński, R. (2003a). Priorytety w nauczaniu fonetyki języka angielskiego. In W. Sobkowiak, & E. Waniek-Klimczak (Eds.), Dydaktyka Fonetyki Języka Obcego, Zeszyt Naukowy Instytutu Neofilologii Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Płocku Vol. 5 (pp. 211-223). Płock: Wydawnictwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej.Google Scholar
  56. Szpyra-Kozłowska, J., Bąk, L., Chaber, I., Frankiewicz, J., Gonet, W., Nowacka, M., Pietroń, G., & Święciński, R. (2003b). Komponent fonetyczny w podręcznikach przygotowujących do egzaminów Cambridge (FCE, CAE, CPE). In W. Sobkowiak, & E. Waniek-Klimczak (Eds.), Zeszyt Naukowy Instytutu Neofilologii Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie No. 2 (pp. 137-144). Konin: Wydawnictwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej.Google Scholar
  57. Szpyra-Kozłowska, J., & Sobkowiak, W. (2011) [1995]. Workbook in English phonetics: for Polish students of English. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.Google Scholar
  58. Szymańska-Czaplak, E. (2006). Nauczanie fonetyki w szkole na poziomie elementarnym – analiza wybranych podręczników do nauki języka angielskiego. In W. Sobkowiak, & E. Waniek-Klimczak (Eds.), Dydaktyka fonetyki języka obcego w Polsce (pp. 231-238). Konin: Wydawnictwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej.Google Scholar
  59. Święciński, R. (2004). Articulatory settings in Polish and its implications for teaching English pronunciation to Poles. In W. Sobkowiak, & E. Waniek-Klimczak (Eds.), Dydaktyka fonetyki języka obcego w Polsce, Zeszyt Naukowy instytutu Neofilologii (3) (pp. 141-150). Konin: Wydawnictwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej.Google Scholar
  60. Święciński, R. (2006). Teaching English articulatory settings features to Polish students of English – a study of phonation. In W. Sobkowiak, & E. Waniek-Klimczak (Eds.), Dydaktyka fonetyki języka obcego w Polsce (pp. 203-215). Konin: Wydawnictwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej.Google Scholar
  61. Święciński, R. (2013). An EMA study of articulatory settings in Polish speakers of English. In E. Waniek-Klimczak, & L. Shockey (Eds.), Teaching and researching English accents in native and non-native speakers (pp. 73-84). Berlin: Springer.Google Scholar
  62. Waniek-Klimczak, E. (2005). Temporal parameters in second language speech: An applied linguistic phonetics approach. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.Google Scholar
  63. Warwick ELT archive. (2014). http://www2.warwick.ac.uk/fac/soc/al/research/col lect/elt_archive/. Accessed 14 April 2014.
  64. Wełna, J. (1982). English spelling and pronunciation. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe. Google Scholar
  65. Wolak, R. (1963a). Wymowa języka angielskiego w ćwiczeniach: Cz. 1, Dźwięki i akcent. Kraków: Wydawnictwo AGH.Google Scholar
  66. Wolak, R. (1963b). Wymowa języka angielskiego w ćwiczeniach: Cz. 2, Rytm i intonacja. Kraków: Wydawnictwo AGH.Google Scholar
  67. Wolak, R. (1964). Wymowa języka angielskiego w ćwiczeniach: Cz. 3, Akcent wyrazowy. Kraków: Wydawnictwo AGH.Google Scholar
  68. Wolak, R. (1965). Wymowa języka angielskiego w ćwiczeniach: Cz. 4, Rytm i intonacja zdania. Kraków: Wydawnictwo AGH.Google Scholar
  69. Wolak, R. (1987) [1965]. Wymowa języka angielskiego w ćwiczeniach: Cz. 1. Samogłoski; Cz. 2. Spółgłoski. Kraków: Wydawnictwo AGH.Google Scholar
  70. Wolak, R. (1992) [1978]. Word stress in English: Systematization of structures with practical drills. Kraków: Akademia Górniczo-Hutnicza, SJO.Google Scholar
  71. Wrembel, M. (2004). Beyond ‘listen and repeat’ – an overview of English pronunciation teaching materials. In W. Sobkowiak, & E. Waniek-Klimczak (Eds.), Dydaktyka fonetyki języka obcego w Polsce, Zeszyt Naukowy instytutu Neofilologii (3) (pp. 163-180). Konin: Wydawnictwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej. Google Scholar
  72. Wrembel, M. (2008). An overview of English pronunciation teaching materials. Patterns of Change: Model Accents, Goals and Priorities. In K. Dziubalska-Kołaczyk, & J. Przedlacka (Eds.), English pronunciation models: a changing scene (pp. 421-437). Bern: Peter Lang.Google Scholar

Copyright information

© Springer International Publishing Switzerland 2015

Authors and Affiliations

  1. 1.University of RzeszówRzeszówPoland

Personalised recommendations