Advertisement

Seksuologie

  • P. Leusink
Chapter
Part of the Praktische huisartsgeneeskunde book series (PHG)

Samenvatting

Urogynaecologische aandoeningen, zowel de benigne als maligne, kunnen invloed hebben op seksualiteit. In dit hoofdstuk zullen vanuit een biopsychosociaal kader de factoren worden besproken waarmee de huisarts geconfronteerd kan worden. Dit zijn bijvoorbeeld hormonale en fysieke veranderingen ten gevolge van de aandoening zelf of de behandeling daarvoor. Ook psychische veranderingen ten gevolge van een veranderd lichaamsbeeld of seksuele beleving of veranderingen in de intieme relatie kunnen een rol spelen. Voor de huisarts is het van belang deze problemen te signaleren en bespreekbaar te maken en waar mogelijk eenvoudige interventies te bieden. Indien nodig zal de huisarts de patiënt adequaat verwijzen. Handvatten hiervoor worden gegeven.

Literatuur

  1. 1.
    Leusink P, Ramakers M, redactie. Handboek seksuele gezondheid. Probleemgeoriënteerd denken en handelen. Assen: Van Gorcum; 2014.Google Scholar
  2. 2.
    De Graaf H, Wijsen C. Seksuele gezondheid in Nederland 2017. Delft:Eburon; 2018.Google Scholar
  3. 3.
    Pastor Z, Holla K, Chmel R. The influence of combined oral contraceptives on female sexual desire: a systematic review. Eur J Contracept Reprod Heal Care. 2013;18:27–43.CrossRefGoogle Scholar
  4. 4.
    Beerthuizen RJCM. Anticonceptie op maat. Van puberteit tot overgang. Houten: Bohn Stafleu Loghum; 2010.Google Scholar
  5. 5.
    Caruso S, Cianci S, Cariola M, Fava V, Di Pasqua S, Cianci A. Improvement of low sexual desire due to antiandrogenic combined oral contraceptives after switching to an oral contraceptive containing 17beta-estradiol. J Womens Health. 2017;26:728–34.CrossRefGoogle Scholar
  6. 6.
    Davis SR, Bitzer J, Giraldi A, et al. Change to either a nonandrogenic or androgenic progestin-containing oral contraceptive preparation is associated with improved sexual function in women with oral contraceptive-associated sexual dysfunction. J Sex Med. 2013;10:3069–79.CrossRefGoogle Scholar
  7. 7.
    Casey PM, Maclaughlin KL, Faubion SS. Impact of contraception on female sexual function. J Womens Health. 2017;26:207–13.CrossRefGoogle Scholar
  8. 8.
    NHG-Werkgroep Seksuele klachten. NHG-Standaard seksuele klachten. 1e herziening. Huisarts Wet. 2015;58:586–97.Google Scholar
  9. 9.
    Fruzzetti F, Cagnacci A. Venous thrombosis and hormonal contraception: what’s new with estradiol-based hormonal contraceptives? Open Access J Contracept. 2018;8(9):75–9.CrossRefGoogle Scholar
  10. 10.
    Lete I, Chabbert-Buffet N, Jamin C, et al. Haemostatic and metabolic impact of estradiol pills and drospirenone-containing ethinylestradiol pills vs. levonorgestrel-containing ethinylestradiol pills: a literature review. Eur J Contracept Reprod Health Care. 2015;20:329–43.CrossRefGoogle Scholar
  11. 11.
    Van Lankveld J, Ter Kuile M, Leusink P, redactie. Seksuele disfuncties. Diagnostiek en behandeling. Houten: Bohn Stafleu van Loghum; 2010.Google Scholar
  12. 12.
    Elmerstig E, Wijma B, Berterö C. Why do young women continue to have sexual intercourse despite pain? J Adolesc Heal. 2008;43:357–63.CrossRefGoogle Scholar
  13. 13.
    Groven KS, Råheim M, Håkonsen E, Haugstad GK. ‘Will I ever be a true woman?’ An exploration of the experiences of women with vestibulodynia. Health Care Women Int. 2016;37:818–35.CrossRefGoogle Scholar
  14. 14.
    Rancourt KM, Flynn M, Bergeron S, Rosen NO. It takes two: sexual communication patterns and the sexual and relational adjustment of couples coping with provoked vestibulodynia. J Sex Med. 2017;14:434–43.CrossRefGoogle Scholar
  15. 15.
    Olde Hartman TC, Blankenstein AH, Molenaar AO, et al. NHG-Standaard Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijk Klachten (SOLK). Huisarts Wet. 2013;56:222–30.Google Scholar
  16. 16.
    Leusink P. The diagnostic management of provoked vulvodynia (PVD) in general practice. [Proefschrift]. Nijmegen: Radboud Universiteit; 2018.Google Scholar
  17. 17.
    Pastoor H, Den Hartog J, Dohle G. Seksualiteit, kinderwens, vruchtbaarheidsproblemen en vruchtbaarheidsbehandelingen. In: Gijs L, Aerts L, Dewitte M, Enzlin P, Georgiadis J, Kreukels B, Meuleman E, redactie. Leerboek seksuologie. Houten: Bohn Stafleu van Loghum; 2018.CrossRefGoogle Scholar
  18. 18.
    Luk BHK, Loke AY. Sexual satisfaction, intimacy and relationship of couples undergoing infertility treatment. J Reprod Infant Psychol. 2018;36:1–15.Google Scholar
  19. 19.
    Leusink P, Dielissen P. Seksuele problemen bij volwassenen. In: Dielissen PW, Van der Jagt EJ, Timmerman AA, redactie. Handboek effectieve communicatie in de huisartsenpraktijk. Houten: Prelum; 2016.Google Scholar

Leesadviezen voor huisartsen

    Literatuur

    1. 20.
      NHG-Werkgroep Seksuele klachten. NHG-Standaard Seksuele klachten. 1e herziening. Huisarts Wet. 2015;58:586–97.Google Scholar
    2. 21.
      Leusink P, Dielissen P. Seksuele problemen bij volwassenen. In: Dielissen PW, Van der Jagt EJ, Timmerman AA, redactie. Handboek effectieve communicatie in de huisartsenpraktijk. Houten: Prelum; 2016.Google Scholar

    Websites

    1. 22.
      Dossiers Seksuele gezondheid bij de online uitgaven van Huisarts & Wetenschap (https://www.ntvg.nl/artikelen/dossiers/seksualiteit) en Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (https://www.henw.org/dossiers/seksuele-gezondheid).
    2. 23.
      www.sekshag.nl (Expertisegroep NHG Seksuele gezondheid).
    3. 24.
      www.seksindepraktijk.nl (praktische adviezen voor professionals).
    4. 25.
      www.nvvs.info (sociale kaart seksuologen).

Websites

  1. 34.
    Thuisarts.nl (Gebruik het trefwoord ‘seksualiteit’ als vertrekpunt).
  2. 35.
  3. 36.
    www.seksualiteit.nl (volwassenen).
  4. 37.
    www.sense.info (jongeren).

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum is een imprint van Springer Media B.V., onderdeel van Springer Nature 2020

Authors and Affiliations

  • P. Leusink
    • 1
  1. 1.Praktijk de HuisartsGoudaNederland

Personalised recommendations