Advertisement

De patiënt met ernstige SOLK

  • T. C. Olde Hartman
  • L. M. Tak
Chapter

Samenvatting

Huisartsen zien veel patiënten met somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten (SOLK) op hun spreekuur. Slecht een klein aantal patiënten, ongeveer 2,5 % van de spreekuurbezoekers, heeft ernstige SOLK. Huisartsen vinden de behandeling en begeleiding van deze patiënten vaak lastig en patiënten zijn vaak niet tevreden over de zorg die ze krijgen. Een goede communicatie met patiënten met ernstige SOLK is zeer belangrijk. Een nauwkeurige klachtenexploratie is essentieel om een psychiatrische stoornis uit te sluiten, om herstelbelemmerende factoren op te sporen en om de ernst van de SOLK in te schatten. De wensen en verwachtingen van patiënten zijn hierbij van groot belang. De huisarts speelt een centrale rol in adequate behandeling of begeleiding van patiënten met ernstige SOLK. Erkennen dat mensen (reële) klachten hebben die hen hinderen, is daarbij van groot belang. Er zijn verschillende behandelingen beschikbaar voor patiënten met ernstige SOLK, zoals psychologische, lichaamsgerichte en farmacologische behandelingen. Wanneer ambulante behandeling niet haalbaar of onvoldoende effectief is, dan is een intensievere dagbehandeling of klinische opname soms noodzakelijk.

Literatuur

  1. Agger, J. L., Schroder, A., Gormsen, L. K., Jensen, J. S., Jensen, T. S., & Fink, P. K. (2017). Imipramine versus placebo for multiple functional somatic syndromes (STreSS-3): A double-blind, randomised study. Lancet Psychiatry, 4(5), 378–388.CrossRefGoogle Scholar
  2. American Psychiatric Association (2014). Handboek voor de classificatie van psychische stoornissen DSM 5. Amsterdam: Uitgeverij Boom.Google Scholar
  3. Boom, K. J. van der, & Houtveen, J. H. (2014). Psychiatric comorbidity in patients in tertiary care suffering from severe somatoform disorders. Tijdschrift voor Psychiatrie, 56(11), 743–747.PubMedGoogle Scholar
  4. Dessel, N. van, Boeft, M. den, Wouden, J. C. van der, Kleinstauber, M., Leone, S. S., Terluin, B., et al. (2014). Non-pharmacological interventions for somatoform disorders and medically unexplained physical symptoms (MUPS) in adults. Cochrane Database Systematic Review, 11, CD011142.Google Scholar
  5. Koelen, J. A., Houtveen, J. H., Abbass, A., Luyten, P., Eurelings-Bontekoe, E. H., Broeckhuysen-Kloth, S. A. van, et al. (2014). Effectiveness of psychotherapy for severe somatoform disorder: Meta-analysis. The British Journal of Psychiatry, 204(1), 12–19.CrossRefGoogle Scholar
  6. Lucassen, P., Postma, S., & Olde Hartman, T. (2017). Ggz-vragenlijsten staan persoonsgerichte zorg in de weg. Huisarts en Wetenschap, 60(3), 112–115.CrossRefGoogle Scholar
  7. Olde Hartman, T. C., Blankenstein, A. H., Molenaar, B., Berg, D. B. van den, Horst, H. van der, Arnold, I. A., et al. (2013). NHG-Standaard SOLK. Huisarts en Wetenschap, 56(5), 222.Google Scholar
  8. Olde Hartman, T. C., Hassink-Franke, L. J., Lucassen, P. L., Spaendonck, K. P. van, & Weel, C. van (2009). Explanation and relations. How do general practitioners deal with patients with persistent medically unexplained symptoms: A focus group study. BMC Family Practice, 10(1), 68.CrossRefGoogle Scholar
  9. Rood, Y., Ravesteijn, H. van, Roos, C. de, Spinhoven, P., & Speckens, A. (2011). Protocol voor de diagnostiek en behandeling van patiënten met somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten. Het gevolgenmodel. In G. Keijers, A. van Minnen & K. Hoogduin (Red.), Protocollaire behandelingen voor volwassenen met psychische klachten 2. Amsterdam: Uitgeverij Boom.Google Scholar
  10. Ruepert, L., Quartero, A. O., Wit, N. J. de, Heijden, G. J. van der, Rubin, G., & Muris, J. W. (2011). Bulking agents, antispasmodics and antidepressants for the treatment of irritable bowel syndrome. Cochrane Database Systematic Review, 8, Cd003460.Google Scholar
  11. Salmon, P., Dowrick, C. F., Ring, A., & Humphris, G. M. (2004). Voiced but unheard agendas: Qualitative analysis of the psychosocial cues that patients with unexplained symptoms present to general practitioners. British Journal of General Practice, 54(500), 171–176.PubMedGoogle Scholar
  12. Salmon, P., Ring, A., Dowrick, C. F., & Humphris, G. M. (2005). What do general practice patients want when they present medically unexplained symptoms, and why do their doctors feel pressurized? Journal of Psychosomatic Research, 59(4), 255–260.CrossRefGoogle Scholar
  13. Trimbos-instituut/Netherlands Institute of Mental Health and Addiction (2010). Multidisciplinaire richtlijn SOLK en somatoforme stoornissen (Multidisciplinary guideline medically unexplained symptoms and somatoform disorders). Houten: Ladenius Communicatie BV.Google Scholar
  14. Veehof, M. M., Trompetter, H. R., Bohlmeijer, E. T., & Schreurs, K. M. (2016). Acceptance- and mindfulness-based interventions for the treatment of chronic pain: A meta-analytic review. Cognitive Behaviour Therapy, 45(1), 5–31.CrossRefGoogle Scholar
  15. Verhaak, P. F., Meijer, S. A., Visser, A. P., & Wolters, G. (2006). Persistent presentation of medically unexplained symptoms in general practice. Family Practice, 23(4), 414–420.CrossRefGoogle Scholar
  16. Walitt, B., Urrutia, G., Nishishinya, M. B., Cantrell, S. E., & Hauser, W. (2015). Selective serotonin reuptake inhibitors for fibromyalgia syndrome. Cochrane Database Systematic Review, 6, Cd011735.Google Scholar
  17. Werner, A., & Malterud, K. (2003). It is hard work behaving as a credible patient: Encounters between women with chronic pain and their doctors. Social Science & Medicine, 57(8), 1409–1419.CrossRefGoogle Scholar

Aanbevolen literatuur

  1. Horst, H. E. van der, & Wit, N. J. de (Red.). (2017). Somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten. Praktische huisartsgeneeskunde. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.Google Scholar
  2. Olde Hartman, T. C., Ravesteijn, H. J. van, & Lucassen, P. L. B. J. (2012). Onverklaarde lichamelijke klachten. Huisarts en Wetenschap, 55(7), 301–305.CrossRefGoogle Scholar
  3. Spaans, J., Rosmalen, J., Rood, Y. van, Horst, H. van der, & Visser, S. (Red.). (2017). Handboek behandeling van somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten. Tielt: Lannoo.Google Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum is een imprint van Springer Media B.V., onderdeel van Springer Nature 2019

Authors and Affiliations

  • T. C. Olde Hartman
    • 1
  • L. M. Tak
    • 2
  1. 1.afdeling EerstelijnsgeneeskundeRadboudumcNijmegenNederland
  2. 2.afdeling Specialistisch Centrum SOLK & Somatisch-SymptoomstoornissenDimenceDeventerNederland

Personalised recommendations