Advertisement

Groepsontwikkeling

  • Jan Remmerswaal
Chapter

Samenvatting

Groepsdynamica wordt wel eens omschreven als de studie van hoe groepen ontstaan, functioneren en weer uiteenvallen. Groepen hebben een begin, een midden en een eind. Dit basisidee is uitgewerkt in meer dan vijftig theorieën over groepsontwikkeling. De bekendste daarvan is het vijffasenmodel van Tuckman, misschien omdat zijn vaktermen zo gemakkelijk te onthouden zijn: ‘forming’, ‘storming’, ‘norming’, ‘performing’ en ‘adjourning’. Dit model komt aan bod in dit hoofdstuk. Bij Tuckman ontwikkelt de groep zich van fase tot fase; dit is een vorm van lineair denken. Er zijn ook andere theorieën die ontwikkeling als een cyclisch proces beschrijven, waarbij dezelfde fasen steeds terugkeren, maar op een dieper niveau. Voor beide wijzen van denken valt iets te zeggen. Interessant is de gedachte dat elke groep staat voor een aantal ontwikkelingstaken die aan bod moeten komen. Een andere boeiende gedachte is dat de ontwikkeling van de groep overeenkomsten vertoont met de psychosociale ontwikkeling van het individu. Daarvan is het model van Bion een voorbeeld, waarin hij vijf basisassumpties beschrijft: afhankelijkheid, tegenafhankelijkheid, strijd, vlucht en paarvorming. We werken dat uit in dit hoofdstuk.

Supplementary material

Interview H.14 Groepsontwikkeling (MP4 3.8 MB)

978-90-368-0725-8_14_MOESM2_ESM.pdf (39 kb)
Blog H 14 BvG (PDF 40 KB)

Literatuur

  1. Bion, W.R. (1961). Experiences in groups. Londen: Tavistock.Google Scholar
  2. Hill, W.F. & Gruner, L. (1973). A study of development in open and closed groups. Small Group Behaviour, 4, 355–381.CrossRefGoogle Scholar
  3. Hoijtink, T.A.E. (2004). Ontwikkelingsfasen in groepen. In J. Remmerswaal e.a. (red.), Handboek Werken, leren en leven met groepen (B2500). Houten: Bohn Stafleu van Loghum.Google Scholar
  4. Hoijtink, T.A.E. (2001). De kracht van groepen. Houten: Bohn, Stafleu van Loghum.CrossRefGoogle Scholar
  5. Levine, B.L. (1982). Groepspsychotherapie, praktijk en ontwikkeling. Deventer: Van Loghum Slaterus.Google Scholar
  6. MacKenzie, K.R. (1994). Group development. In A. Fuhriman & G.M. Burlingame (Eds.), Handbook of group psychotherapy: an empirical and clinical synthesis. New York: John Wiley.Google Scholar
  7. MacKenzie, K.R. (1997). Clinical application of group development ideas. Group Dynamics: Theory, Research and Practice, 1, 275–287.CrossRefGoogle Scholar
  8. Schutz, W.C. (1958). FIRO: A three-dimensional theory of interpersonal behavior. New York: Rinehart and Winston.Google Scholar
  9. Thelen, H.A. (1954). Dynamics of groups at work. Chicago: University of Chicago Press.Google Scholar
  10. Tuckman, B.W. (1965). Developmental sequence in small groups. Psychological Bulletin, 63, 384–399.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  11. Tuckman, B.W. & Jensen, M.A.C. (1977). Stages of small group development revisited. Group and Organisational Studies, 2, 419–427.CrossRefGoogle Scholar
  12. Whitaker, D.S. & Lieberman, M.A. (1964). Psychotherapy through the group proces. Londen: Atherton Press.Google Scholar
  13. Yalom, I.D. (1978). Groepspsychotherapie in theorie en praktijk. Deventer: Van Loghum Slaterus.Google Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum 2015

Authors and Affiliations

  • Jan Remmerswaal
    • 1
  1. 1.NIJMEGENThe Netherlands

Personalised recommendations