Advertisement

Sources of the Eighteenth Century General Jewish Censuses of the Grand Duchy of Lithuania and Their Applicability to Historical Demography Research

  • Jurgita Šiaučiūnaitė-Verbickienė
Chapter
Part of the Studies of Jews in Society book series (SOJS, volume 1)

Abstract

This article surveys the sources of the eighteenth century Jewish censuses in the Grand Duchy of Lithuania. A large manuscript collection is stored in the Lithuanian State Historical Archive. Prevailing historiography on Jewish census sources unveils that these were never studied in their complex. This article describes the preserved census sources, their nature and the way the data are presented. It also raises several important questions for interpreting the data: how many Jewish censuses were carried out in the eighteenth century Grand Duchy of Lithuania and which of these is reliable for historical demography and family research. We conclude that the dates of reported for Jewish censuses in the Grand Duchy of Lithuania which appeared in historiography do not reflect the real situation: there were only two censuses, in 1764-65 and 1784. What is known in historiography as the second census of 1775 was not implemented. The poll-tax lists from 1775 are only an edited copy of the 1764-5 census documents, prepared in accordance with the territorial and population losses after the First Partition of the Polish-Lithuanian Commonwealth and because the poll-tax was made higher. Comparing the data of 1764-65 and 1784 shows that the latter are unreliable, not corresponding to the real situation, and demographically impossible and misleading. The 1784 census data are problematic for research on Jewish historical demography. Historiography based on research of the fragments of the 1784 census should be critically revaluated.

Keywords

Census of Jews Grand Duchy of Lithuania Interpretation of Jewish census data Treasury commission of Grand Duchy of Lithuania 

References

  1. Bairašauskaitė, T. 2008. Ludność Wilna w świetle spisu mieszkańców 1795 r. In Rzeczpospolita państwem wielu narodowości i wyznań XVI – XVIII w, ed. T. Ciesielski and A. Filipczak-Kocur, 229–242. Warszawa: Opole.Google Scholar
  2. ———. 2015. The Vilnius Jewish community in the general population census (end of the eighteenth century and Beginning of the nineteenth century). Kwartalnik Żydowskiego Instytutu Historycznego 2(254): 247–265. Warszawa.Google Scholar
  3. Blaszczyk, G. 1988. Liczebność Żydow na Żmudzi w XVI-XVIII wieku, Biuletyn Żydowskiego institutu historycznego w Polsce, part 2, 1-2; part 3, 3-4.Google Scholar
  4. Ber, Dow, and Rabbi of Bolechow. 1994. Pamiętniki Reba Dowa z Bolechova, 1723–1805. Formica: Warszawa.Google Scholar
  5. Czacki, T. 1860. Rozprawa o żydachi i Karaitach. Kraków: Wydawnictwo Biblioteki Polskiej.Google Scholar
  6. Eisenbach, A. 1959. Żydzi w dawnej Polsce w świetle lićb. Kwartalnik Historyczny XVI(2).Google Scholar
  7. Gerszater, H. 1938. Spis ludności żydowskiej miasta Wilna w r. 1795. Warsaw: Żydowski Instytut Historyczny, Master thesis supervised by Mejer Bałaban, 117/50 (Typewritten).Google Scholar
  8. Guldon, Z. 1990. Uwagi o spisach ludności żydowskiej w drugiej połowie XVIII wieku in Żydzi i Szkoci w Polsce XVII – XVIII wiek. Studia i materiały. Kielce.Google Scholar
  9. ———. 1998. Osadnictwo żydowskie i liczebność Żydów na ziemiach Rzeczpospolitej w okresie przedrozbiorowym. Czasy Nowożytne, 4.Google Scholar
  10. Guldon, Z., and N. Krikun. 1978. Przyczynek do Krytyki spisow ludnośći żydowskiej z konca XVIII wieku. Studia Zrodloznawcze 23: 153–157.Google Scholar
  11. Kiaupa, Z. 2012. Lietuvos istorija. Trumpasis XVIII a. (1733-1795), VII, part 1. Vilnius: Baltos lankos.Google Scholar
  12. Kleczyński, J., and F. Kluczycki. 1898. Liczba głów żydowskich w Korone z taryf roku 1765. Kraków: Nakładem akademini umiejętności.Google Scholar
  13. Korobkov, Ch. 1911. Statistika evreiskogo naselenia Polshy i Litvy vo vtoroi polovine XVIII v. Evreiskaia starina, 4.Google Scholar
  14. Korzon, T. 1897. Wewnętrzne dzieje Polski za Stanislawa Augusta, 1. Krakow-Warszawa.Google Scholar
  15. Kuklo, C. 2009. Demografija Rzeczypospolitej przedrozbiorowej. Warszawa: Wydawnictwo DIG.Google Scholar
  16. Leszczyński, A. 1986. Sytuacja i struktura społeczna Żydów ziemi bielskiej pod koniec XVIII wieku. Biuletyn Żydowskiego Instytutu Historycznego 137–138: 35–48.Google Scholar
  17. LHSA OA – Lithuanian Historical State Archive Old Acts. Compendium podatku pogłównego żydowskiego. Folder 3739. Vilnius.Google Scholar
  18. ———. Liquidacya glów żydowskich. Folder 3751. Vilnius.Google Scholar
  19. ———. Sources of Census of GDL Jews 1764-65. Folders 3725-3750, 3755, 11574. Vilnius.Google Scholar
  20. ———. Sources of Census of GDL Jews 1784 Folder 3754. Vilnius.Google Scholar
  21. Mahler, R. 1967. Żydzi w dawnej Polsce w świetle liczb. Structura demograficzna i spoleczno-ekonomiczna Żydów w Koronie w XVIII wieku. Przeszlość demograficzna Polski. Warszawa.Google Scholar
  22. Meilus, E. 1992. Žemaitijos Kunigaikštystės miestų ir miestelių gaisrų liustracijos (XVIII a. antroji pusė). In Lietuvos miestų istorijos šaltiniai, vol. 2, 168–188. Vilnius: Lietuvos istorijos instituto leidykla.Google Scholar
  23. ———. 1997. Žemaitijos Kunigaikštystės miesteliai XVII a. II pusėje-XVIII a. Raida, gyventojai, amatai, prekyba. Vilnius: Lietuvos istorijos instituto leidykla.Google Scholar
  24. Muszyńska, J. 1998. Żydzi w miastach województwa lubelskiego i sandomierskiego w XVIII w. Studium osadnicze. Kielce: Wyższa Szkoła Pedagogiczna.Google Scholar
  25. Nadav, M. 2007. In The Jews of Pinsk, 1506 to 1880, ed. M.J. Mirski and M. Rosman. Stanford: Stanford University Press.CrossRefGoogle Scholar
  26. Schipper, I. 1911. Studya nad stosunkami gospodarczymi żydów w Polsce podczas średniowiecza. Lwów: Nakładem Funduszu Konkursowego Im. Wawalberga – Gł Skład w Ksiegarni Polskiej b. Połonieckiego We Lwowie Warszawa – E. Wende I Spółka.Google Scholar
  27. Šiaučiūnaitė-Verbickienė, J. 2009. Žydai Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės visuomenėje: sambūvio aspektai. Vilnius: Žara.Google Scholar
  28. Šmigelskytė-Stukienė, R. 2014. 1764 m. vykdomosios valdžios reforma. Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės iždo komisijos įsteigimas ir jos veikla 1764-1774 m. In Modernios administracijos tapsmas Lietuvoje: valstybės institucijų raida 1764-1794 metais, ed. R. Šmigelskytė-Stukienė, E. Brusokas, L. Glemža, R. Jurgiatis, and V. Rakutis. Petro ofsetas: Vilnius.Google Scholar
  29. Stampfer, Sh. 1997. The 1764 census of Lithuanian Jewry and what it can teach us. In Papers in the Jewish demography 1993 in memory of U.O. Schmelz, ed. S. DellaPergola and J. Even, 91–121. Jerusalem: The Hebrew University.Google Scholar
  30. Tamulynas, A. 1999. Vilniaus žydų bendruomenes demografine ir socialine profesinė struktūra (pagal 1784 m. surašymą). In Vilniaus Gaonas ir žydų kultūros keliai: tarptautines mokslines konferencijos medžiaga. rugsėjo 10-12 d, ed. I. Lempertas. Vilnius: Vilniaus universiteto leidykla.Google Scholar
  31. Volumina legum. 1860. Pogłówne żydowskie in Volumina legum, VII, VIII. Peterburg.Google Scholar
  32. Wolfowicz, Szymel. 1969. Więzień w Nieświeżu do stanów sejmujących o potrzebe reform żydów, in Materiały do dziejów sejmu Czteroletnego. Wrocław-Warszawa-Kraków: Polska Akademia Nauk.Google Scholar

Copyright information

© Springer International Publishing AG, part of Springer Nature 2018

Authors and Affiliations

  • Jurgita Šiaučiūnaitė-Verbickienė
    • 1
  1. 1.Faculty of HistoryVilnius UniversityVilniusLithuania

Personalised recommendations