Advertisement

Geography and Natural Resources

, Volume 39, Issue 4, pp 396–402 | Cite as

Palynological Record of the History of Vegetation in the Sandy Areas of Southern Poland

  • I. Okuniewska-Nowaczyk
  • O. Rahmonov
  • V. A. Snytko
  • T. Szczypek
Geography Abroad
  • 5 Downloads

Abstract

A palynological analysis was made of the paleosoil (less than 20 cm in thickness) of the age of 4110 ± 110 BP which had formed on the top of river sediments and was subsequently covered with aeolian sands (3.6 m thick) of the so–called Bledow Desert. The results of the palynological analysis indicate: (1) the dominant role of pollen from lime (Tilia) among the tree species; (2) substantial amounts of pollen from maple (Acer); (3) a significant presence of pollen from heather (Ericaceae), and 4) an increase in the contribution of pollen from plants (including grains) associated with human activity. A comparison of data obtained with results from analyzing the contemporary pollen rain in different plant communities of the other parts of Poland indicates that during the formation stage of the Holocene soils in the Bledow Desert, the aforementioned tree species were dominant in the composition of forests and that the presence of a large contribution of pollen from lime and pollen in the soil was determined by their properties and ability to persist in the paleosol.

Keywords

Bledow Desert palynological analysis fossil soil pollen from lime pollen from maple 

Preview

Unable to display preview. Download preview PDF.

Unable to display preview. Download preview PDF.

References

  1. 1.
    Nałkowski, W. Geograficzny rzut oka na dawną Polskę, Warszawa: Wiek, 1888.Google Scholar
  2. 2.
    Dzieje Olkusza i regionu olkuskiego, Red. F. Kiryk, R. Kołodziejczyk, Warszawa; Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1978, Vol.1.Google Scholar
  3. 3.
    Alexandrowiczowa, Z. Piaski i formy wydmowe Pustyni Błędowskiej, Ochrona Przyrody, 1962, vol. 28, pp. 227–253.Google Scholar
  4. 4.
    Szczypek, T. Wach, J. and Wika, S. Zmiany krajobrazów Pustyni Błędowskiej,–Sosnowiec: WNoZ US, 1994.Google Scholar
  5. 5.
    Rahmonov, O. Relacje między roślinnością i glebą w inicjalnej fazie sukcesji na obszarach piaszczystych, Katowice: UŚ, 2007.Google Scholar
  6. 6.
    Rahmonov, O. Snytko, V.A. and Szczypek, T. Phytogenic Hillocks as an Effect of Indirect Human Activity, Zeitschrift für Geomorphologie, 2009, vol. 53, no. 3, pp. 359–370.CrossRefGoogle Scholar
  7. 7.
    Rahmonov, O. Kowalski, W.J. and Bednarek, R. Characterization of the Soil Organic Matter and Plant Tissues in an Initial Stage of Plant Succession and Soil Development by Means of Curie–Point Pyrolysis Coupled With GC–MS, Eurasian Soil Sci., 2010, vol. 43, issue 13, pp. 1557–1568.CrossRefGoogle Scholar
  8. 8.
    Rahmonov, O. and Oles, W. Vegetation Succession Over an Area of a Medieval Ecological Disaster. The Case of the Bledow Desert, Poland, Erdkunde, 2010, vol. 65, no. 3, pp. 241–255.Google Scholar
  9. 9.
    Rahmonov, O. Snytko, V.A. and Szczypek, T. Anthropogenic Changes in Landscape of the Krakow–Czestochowa Upland (Southern Poland), Geogr. Nat. Resour., 2010, vol. 31, issue 2, pp. 177–182.CrossRefGoogle Scholar
  10. 10.
    Szczypek, T. Vegetation and the Course of Present Aeolian Morphogenesis in the Area of Bledow «Desert», Proc. 17 th Int. Symp. on Landscape Ecology “Landscape and Landscape Ecology” (May 27–29, 2015, Nitra), Nitra: Institute of Landscape Ecology SAS, 2016, pp. 341–347.Google Scholar
  11. 11.
    Szczypek, T. and Wach, J. Wstępna analiza strukturalno–teksturalna profilu piasków eolicznych w północno–zachodniej części Pustyni Błędowskiej, Współczesne oraz kopalne zjawiska i formy eoliczne. Wybrane zagadnienia, Sosnowiec: WNoZ US, PK CKKRW, SGP, 1986, pp. 138–144.Google Scholar
  12. 12.
    Okuniewska–Nowaczyk, I. Analiza pyłkowa kopalnego poziomu glebowego z Pustyni Błędowskiej, Morfologiczne i sedymentologiczne skutki działalności wiatru, Poznań: SGP, 2006, pp. 55–63.Google Scholar
  13. 13.
    Faegri, L. and Iversen, J. Podręcznik analizy pyłkowej, Warszawa: WG, 1978.Google Scholar
  14. 14.
    Stockmarr, J. Tablets With Spores Used in Absolute Pollen Analysis, Pollen et Spores, 1971, vol. 13, pp. 615–621.Google Scholar
  15. 15.
    Szczepanek, K. and Stachowicz–Rybka, R. Late Glacial and Holocene Vegetation History of the Little «Desert», Dune Area South–Eastern Silesian Upland, Southern Poland, Acta Palaeobotanica, 2004, vol. 44, no. 2, pp. 217–237.Google Scholar
  16. 16.
    Nalepka, D. Analiza pyłkowa kopalnych i współczesnych poziomów glebowych – proble–my metodyczne, Roczniki Gleboznawcze, 1999, vol. 50, no. 1–2, pp. 135–153.Google Scholar
  17. 17.
    Kupryjanowicz, M. Filbrandt–Czaja, A. Noryśkiewicz, A.M. Noryśkiewicz, B. and Nalepka, D. Tilia L—Lime, in Late Glacial and Holocene History of Vegetation in Poland Based on Isopollen Maps, Kraków: Instytut Botaniki, PAN, 2004, pp. 217–224.Google Scholar
  18. 18.
    Pazdur, M.F. Badanie dokładności datowania metodą 14C późnoplejstoceńskich i holoceń–skich osadów organogenicznych, Zeszyty Naukowe, Gliwice: Politechnika Slaska, 1982.Google Scholar
  19. 19.
    Huntley, B. and Birks, H.J.B. An Atlas of Past and Present Pollen Maps for Europe: 0–13000 Years Ago, Cambride: Cambridge Univ. Press, 1983.Google Scholar
  20. 20.
    Dyakowska, J. Podręcznik palinologii, Warszawa: WG, 1959.Google Scholar
  21. 21.
    Gil, E. Gilot, E. Kotarba, A. Starkel, L. and Szczepanek, K. An Early Holocene Landslide in the Niski Beskid and Its Significance for Paleogeographical Reconstructions, Studia Geomorphologica Carpatho–Balcanica, 1974, vol. 8, pp. 69–83.Google Scholar
  22. 22.
    Miotk–Szpiganowicz, G. Results of Palynological Investigations in the Rzucewo Area, in The Built Environment of Coast Areas During the Stone Age. The Baltic Sea–Coast Landscapes Seminar, Session 1, Gdansk, 1997, pp. 153–162.Google Scholar
  23. 23.
    Pierzak, J. and Zaitz, E. Wyniki badań powierzchniowych na obszarze 96–51, Badania arche–ologiczne na Górnym Śląsku i ziemiach pogranicznych w 1994 r., Katowice: Centrum Dziedzictwa Kulturowego Górnego Śląska, 1997, pp. 35–37.Google Scholar
  24. 24.
    Kozłowski, L. Epoka kamienna na wydmach wschodniej części Wyżyny Małopolskiej, Archiwum Nauk Antropologicznych, 1923, vol. 2, no. 3.Google Scholar
  25. 25.
    Ginter, B. and Kowalski, S. Wyniki badań powierzchniowych przeprowadzonych na Pustyni Błędowskiej w 1961 r., Materiały Archeologiczne, 1963, vol. 4, pp. 63–66.Google Scholar
  26. 26.
    Makohonienko, M. Przyrodnicza historia Gniezna, Prace Zakładu Biogeografii i Paleoekologii, 2000, vol. 1.Google Scholar
  27. 27.
    Faliński, J.B. and Pawlaczyk, P. Zarys ekologii, Nasze drzewa leśne. Lipy, 1991, vol. 15, pp. 145–236.Google Scholar
  28. 28.
    Pawlaczyk, P. Wegetatywne odnowienie lipy drobnolistnej (Tilia cordata Mill.) i jego znaczenie ekologiczne w grądzie w Białowieskim Parku Narodowym, Dynamika roślinności i populacji roślinnych: Phytocoenosis, 1991, vol. 3, no. 1, pp. 161–171.Google Scholar
  29. 29.
    Srodon, A. Lipa w minionych krajobrazach Polsik, Nasze drzewa leśne. Lipy (Tilia cordata Mill., Tilia platyphyllos Scop.), 1991, vol. 15, pp. 9–19.Google Scholar
  30. 30.
    Keatinge, T.H. Influence of Stemflow on the Representation of Pollen of Tilia in Soils, Grana, 1982, vol. 21, pp. 171–174.CrossRefGoogle Scholar
  31. 31.
    Mędrek, K. Hołub, B. and Bałaga, K. Współczesny opad pyłku lipy i klonu jako przyczynek do palinologicznej interpretacji gleb kopalnych, Annales UMCS, 2013, vol. 68, pp. 9–19.Google Scholar
  32. 32.
    Bałaga, K. and Chodorowski, J. Pollen Analysis of Podzol Fossil Soil in the Dune at Kaczórki (Middle Roztocze, Poland), Acta Palaeobotanica, 2006, vol. 46, no. 2, pp. 245–254.Google Scholar
  33. 33.
    Noryśkiewicz, A.M. Filbrandt–Czaja, A. Noryśkiewicz, B. and Nalepka, D. Acer L. Maple, in Late Glacial and Holocene History of Vegetation in Poland Based on Isopollen Maps, Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2004, pp. 39–46.Google Scholar

Copyright information

© Pleiades Publishing, Ltd. 2018

Authors and Affiliations

  • I. Okuniewska-Nowaczyk
    • 1
  • O. Rahmonov
    • 2
  • V. A. Snytko
    • 3
    • 4
  • T. Szczypek
    • 2
  1. 1.Institute of Archaeology and Ethnology of the Polish Academy of SciencesPoznańPoland
  2. 2.University of SilesiaKatowicePoland
  3. 3.V.B. Sochava Institute of Geography, Siberian BranchRussian Academy of SciencesIrkutskRussia
  4. 4.Institute of the History of Science and TechnologyRussian Academy of SciencesMoscowRussia

Personalised recommendations