Advertisement

Tijdschrift voor Psychotherapie

, Volume 43, Issue 4, pp 255–268 | Cite as

EMDR-behandeling bij oorlogsveteranen

Een replicatieonderzoek
  • Irene Schrier
  • Dorien Eising
  • Anton Hafkenscheid
Artikel

Samenvatting

Volgens de multidisciplinaire richtlijnen is EMDR een van de meest geschikte psychologische interventies bij relatief eenvoudige vormen van PTSS. Veteranen hebben een verhoogde kans op complexere vormen van PTSS. In onderhavig onderzoek wordt eerder onderzoek gerepliceerd en wordt getoetst in hoeverre door oorlogsveteranen gerapporteerde dalingen in emotionaliteit bij EMDR-sessies zich vertalen in verbeteringen op een gevalideerd meetinstrument met een bredere effectmaat. De dalingen in de lijdenslast van de traumatische beelden, gerapporteerd tijdens en tussen de EMDR-sessies, vertalen zich niet in dalingen in scores op deze effectmaat. Slechts enkele patiënten profiteren substantieel van de EMDR-behandeling. Bevindingen suggereren dat het succes van een EMDR-behandeling enigszins toeneemt naarmate er minder complicerende achtergrondkenmerken zijn. Hoe ongunstiger de uitgangssituatie van de patiënt, des te moeilijker kan worden volstaan met geïsoleerde behandeltechnieken zonder de context in acht te nemen. In de discussie wordt de trend bekritiseerd om behandelmethoden die empirisch ondersteund zijn voor een bepaalde aandoening, op grond van weinig verder onderzoek al toe te passen bij andere aandoeningen. Meer voorzichtigheid is hierbij geboden.

EMDR treatment of war veterans

A replication study

Abstract

According to multidisciplinary guidelines, EMDR is one of the most effective psychological interventions when applied to relatively simple forms of PTSD. Veterans have an increased risk of developing more complex forms of PTSD. The present study replicates the study and investigates whether the decreases in emotionality reported by veterans in EMDR sessions translate into improvement on a validated instrument with a wider scope. The decline in the emotionality of the traumatic images, reported during and between EMDR sessions, does not translate in reductions in scores on this outcome measure. Only a few patients were shown to substantially benefit from EMDR treatment. Current findings suggest that the success of EMDR treatment increases slightly once there are fewer complicating background factors. The poorer the baseline of the patient, the more difficult it is to suffice with isolated treatment techniques without taking the context into account. In the discussion the trend is criticized to apply treatment methods empirically supported for a specific ailment to other ailments without sufficient additional proof. More caution is warranted.

Literatuur

  1. 1.
    Arrindell, W. A., & Ettema, J. H. (2003). SCL-90 Symptom checklist: handleiding bij een multidimensionele psychopathologie-indicator. Lisse: Swets Test Publishers.Google Scholar
  2. 2.
    Balkom, A. L. J. M. van, Vliet, I. M. van, Emmelkamp, P. M. G., Bockting, C. L. H., Spijker, J., Hermens, M. L. M., Meeuwissen, J. A. C., & Werkgroep Multidisciplinaire richtlijnontwikkeling Angststoornissen/Depressie (2013). Multidisciplinaire richtlijn angststoornissen (3e revisie). Richtlijn voor de diagnostiek, behandeling en begeleiding van volwassen patiënten met een angststoornis. Utrecht: Trimbos-instituut.Google Scholar
  3. 3.
    Benish, S. G., Imel, Z. E., & Wampold, B. E. (2008). The relative efficacy of bona fide psychotherapies for treating post-traumatic stress disorder: a meta-analysis of direct comparisons. Clinical Psychology Review, 28, 746–758.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  4. 4.
    Carlson, J., Chemtob, C. M., Rusnak, K., Hedlund, N. L., & Muraoka, M. Y. (1998). Eye movement desensitization and reprocessing (EMDR): treatment for combat-related post-traumatic stress disorder. Journal of Traumatic Stress, 11, 3–24.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  5. 5.
    Cloitre, M., Garvert, D. W., Brewin, C. R., Bryant, R. A., & Maercker, A. (2013). Evidence for proposed ICD-11 PTSD and complex PTSD: a latent profile analysis. European Journal of Psychotraumatology, 4, 20706.CrossRefGoogle Scholar
  6. 6.
    Engelhard, I. M., Hout, M. A. van den, Weerts, J., Arntz, A., Hox, J. J., & McNally, R. J. (2007). Deployment-related stress and trauma in Dutch soldiers returning from Iraq. British Journal of Psychiatry, 191, 140–145.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  7. 7.
    Foa, E. B., Keane, T. M., & Friedman, M. J. (2000). Guidelines for treatment of PTSD. Journal of Traumatic Stress, 13, 539–588.CrossRefGoogle Scholar
  8. 8.
    Gersons, B. P. R., Gorissen, W. H. M., Vries, M. D. de, IJzerman, C., & Wiersma, D. A. (2006). Geestelijke gezondheidszorg voor militairen en veteranen. Militaire Spectator, 175, 168–175.Google Scholar
  9. 9.
    Hafkenscheid, A. (2006). Antitherapeutische effecten van het weggepoetste daderschap bij slachtoffers. Cogiscope, 1, 30–39.Google Scholar
  10. 10.
    Hafkenscheid, A. (2008). Routine Process Monitoring: ervaringen uit de praktijk. Tijdschrift Cliëntgerichte Psychotherapie, 46, 327–345.Google Scholar
  11. 11.
    Hafkenscheid, A., & Van Os, J. (2016). Wat ieder die betrokken is bij ROM zich over de metingen moet realiseren. Tijdschrift voor Psychiatrie, 58, 388–396.PubMedGoogle Scholar
  12. 12.
    Heide, J. J. ter, Kleber, R., & Mooren, T. (2014). Complex trauma en complexe PTSS. Tijdschrift voor Psychotherapie, 40, 347–359.CrossRefGoogle Scholar
  13. 13.
    Hospers, M., & Hafkenscheid, A. (2012). Met regelmaat ontregeld. Tijdschrift voor Psychotherapie, 38, 277–290.CrossRefGoogle Scholar
  14. 14.
    Hout, M. A. van den, & Engelhard, I. M. (2012). How does EMDR work? Journal of Experimental Psychopathology, 3, 724–738.CrossRefGoogle Scholar
  15. 15.
    Jacobson, N. S., & Truax, P. (1991). Clinical significance: a statistical approach to defining meaningful change in psychotherapy research. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 59, 12.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  16. 16.
    Jong, K. de, Nugter, M. A., Lambert, M. J., & Burlingame, G. M. (2009). Handleiding voor afname en scoring van de Outcome Questionnaire (OQ-45). Salt Lake City UT: OQ Measures LLC.Google Scholar
  17. 17.
    Jonge, M. de, Veeninga, A. T., Hout, M. van den, & Hafkenscheid, A. (2007). Als slachtoffers ook daders zijn. Maandblad Geestelijke Volksgezondheid, 62, 383–392.Google Scholar
  18. 18.
    Jongh, A. de (2014). EMDR: een psychotherapeutische behandeling met diverse toepassingen binnen de tandheelkunde. Quality Practice Assistenten, 1, 42–45.Google Scholar
  19. 19.
    Jongh, A. de, & Broeke, E. ten (2003). Handboek EMDR: een geprotocolleerde behandelmethode voor de gevolgen van psychotrauma. Amsterdam: Harcourt.Google Scholar
  20. 20.
    Jongh, A. de, & Roos, C. de (2013). EMDR: als herinneringen in de weg zitten. Modern Medicine, 3, 85–88.Google Scholar
  21. 21.
    Kersloot, F., Boer, M. de, Hafkenscheid, A., & Schut, H. (2016). EMDR-behandeling bij oorlogsveteranen. Tijdschrift voor Psychotherapie, 42, 242–253.CrossRefGoogle Scholar
  22. 22.
    Kim, D., Bae, H., & Chon Park, Y. (2008). Validity of the subjective units of disturbance scale in EMDR. Journal of EMDR Practice and Research, 2, 57–62.CrossRefGoogle Scholar
  23. 23.
    Maercker, A., Brewin, C. R., Bryant, R. A., Cloitre, M., Reed, G. M., Ommeren, M. van, Humayan, A., Jones, L. M., Kagee, A., Llosa, A. E., Rousseau, C., Somasundaram, D. J., Souza, R., Suzuki, Y., Weissbecker, I., Wessely, S. C., First, M. B., & Saxena, S. (2013). Proposals for mental disorders specifically associated with stress in the International Classification of Diseases-11. Lancet, 381, 1683.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  24. 24.
    Olff, M., & Vries, G. J. de (2004). Prevalence of trauma and PTSD in the Netherlands. 20th Annual Meeting of the International Society for Traumatic Stress Studies, New Orleans.Google Scholar
  25. 25.
    Silver, S. M., Brooks, A., & Obenchain, J. (1995). Treatment of Vietnam War veterans with PTSD: a comparison of eye movement desensitization and reprocessing, biofeedback, and relaxation training. Journal of Traumatic Stress, 8, 337–342.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  26. 99.
    Timman, R., Jong, K., & Neve‐Enthoven, N. (2015). Cut‐off Scores and Clinical Change Indices for the Dutch Outcome Questionnaire (OQ‐45) in a Large Sample of Normal and Several Psychotherapeutic Populations. Clinical psychology & psychotherapy, 24(1), 72–81.Google Scholar
  27. 26.
    Timman, R., Jong, K. de, & Neve-Enthoven, N. de (2017). Cut-off scores and clinical significance indices for the Dutch Outcome Questionnaire (OQ-45) in a large sample of normal and several psychotherapeutic populations. Clinical Psychology and Psychotherapy, 24, 72–81.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  28. 27.
    Veeninga, A., & Hafkenscheid, A. J. P. M. (2005). De plaats van EMDR in de behandeling van posttraumatische stressstoornis. Gedragstherapie, 38, 275.Google Scholar

Copyright information

© Stichting Tijdschrift voor Psychotherapie 2017

Authors and Affiliations

  • Irene Schrier
    • 1
  • Dorien Eising
    • 2
  • Anton Hafkenscheid
    • 3
  1. 1.EdeNederland
  2. 2.UtrechtNederland
  3. 3.AmersfoortNederland

Personalised recommendations