Advertisement

Tijdschrift voor Psychotherapie

, Volume 43, Issue 4, pp 238–254 | Cite as

Hechtingsstijlen bij complexe PTSS

Een exploratieve studie
  • Leny Janssen-Visser
  • Peter A. M. Meulenbeek
Artikel

Samenvatting

Het is aannemelijk dat veranderingen in hechtingsstijl, de wijze waarop patiënten gehecht zijn, raken aan onderliggende mechanismen die belangrijk zijn voor een succesvolle psychologische behandeling. In deze exploratieve studie zijn de hechtingsstijlen van patiënten met complexe posttraumatische stressstoornis (PTSS) onderzocht. Daarnaast is onderzocht of er bij deze groep veranderingen optreden in hechtingsstijl, PTSS-klachten en dissociatieve klachten na het volgen van een stabilisatiecursus voorafgaand aan de therapiefase waarin traumaverwerking centraal staat. De deelnemers aan het onderzoek vulden voor en na de stabilisatiecursus vragenlijsten in die hechtingsstijl en psychische klachten in kaart brengen. Uit de resultaten blijkt dat patiënten met complexe PTSS onveilig gehecht waren en dat daarin weinig veranderd was na het volgen van de stabilisatiecursus. Er werd geen significante en klinisch relevante afname in klachtenniveau gevonden. Dit geldt zowel voor PTSS-klachten als voor dissociatieve klachten. De studie draagt bij aan de huidige discussie over al dan niet stabiliseren bij complexe PTSS.

Attachment styles and complex PTSD

An exploratory study

Abstract

The relationship between the attachment style of patients and psychological treatment is important, because changes in attachment style are assumed to have an influence on underlying mechanisms for effective treatment. This explorative study aimed to examine the attachment style in patients with complex posttraumatic stress disorder (PTSD) and changes in attachment style, PTSD-complaints and dissociative symptoms after the first phase of treatment: the stabilization course. The participants completed measures of attachment style, PTSD symptoms and dissociative symptoms before and after the stabilization course. The results show that patients with complex PTSD were not securely attached and that no change in attachment style had taken place after following the first phase of treatment. Furthermore, there was no significant and clinical relevant reduction in PTSD symptoms and dissociative symptoms after the stabilization phase. This study is relevant for the actual discussion about the importance of phase based treatment in complex PTSD.

Notes

Dankbetuiging

Veel dank gaat uit naar de patiënten en behandelaren van GGNet te Doetinchem en Apeldoorn die betrokken waren bij het onderzoek. In het bijzonder wordt dr. (L.) E.A.P. Oliemeulen bedankt voor haar bijdrage aan de gegevensverwerking en voor het becommentariëren van eerdere versies van het artikel.

Literatuur

  1. American Psychiatric Association (2000). Diagnostical and statistical manual of mental disorders (4th ed.). Washington DC: American Psychiatric Association.Google Scholar
  2. Bartholomew, K. (1990). Avoidance of intimacy: an attachment perspective. Journal of Social and Personal Relations, 7, 147–178.CrossRefGoogle Scholar
  3. Bartholomew, K., & Horowitz, L. M. (1991). Attachment styles among young adults: a test of a four-category model. Journal of Personality and Social Psychology, 61, 226–244.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  4. Bernstein, E. M., & Putnam, F. W. (1986). Development, reliability and validity of a dissociation scale. Journal of Nervous and Mental Disease, 174, 727–735.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  5. Bowlby, J. (1973). Separation: anxiety and anger. Attachment and loss, band 2. New York: Basic Books.Google Scholar
  6. Braet, C., & Bosmans, G. (2016). De kwaliteit van gehechtheidsrelaties in kaart brengen. Vertaling van een onderzoekstraditie naar de klinische praktijk. Tijdschrift voor Gedragstherapie en Cognitieve Therapie, 49, 17–37.Google Scholar
  7. Capaldi, S., Asnaani, A., Zandberg, L. J., Carpenter, J. K., & Foa, E. B. (2016). Therapeutic alliance during prolonged exposure versus client-centered therapy for adolescent posttraumatic stress disorder. Journal of Clinical Psychology, 72, 1026–1036. doi: 10.1002/jclp.22303.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  8. Cloitre, M., Courtois, C. A., Charuvastra, A., Carapezza, R., Solbach, B. C., & Green, B. L. (2011). Treatment of complex PTSD: results of the ISTSSS expert clinician survey on best practices. Journal of Traumatic Stress, 224, 615–627.CrossRefGoogle Scholar
  9. Cloitre, M., Courtois, C. A., Ford, J. D., Green, B. L., Alexander, P., & Briere, J. et al. (2012). The ISTSS expert consensus treatment guidelines for complex PTSD in adults. www.istss.org/ISTSS_Complex_PTSD_Treatment_Guidelines/5205.htm Google Scholar
  10. Dorrepaal, E., Thomaes, K., & Draijer, N. (2008). Vroeger en verder. Stabilisatiecursus na misbruik of mishandeling. Handleiding. Amsterdam: Pearson.Google Scholar
  11. Foa, E. B., Riggs, D. S., Dancu, C. V., & Rothbaum, B. O. (1993). Reliability and validity of a brief instrument for assessing posttraumatic stress disorder. Journal of Traumatic Stress, 6, 459–473.CrossRefGoogle Scholar
  12. Hagenaars, M. A., Minnen, A. van, & Hoogduin, C. A. L. (2010). The impact of dissociation and depression on the efficacy of exposure treatment for PTSD. Behaviour Research and Therapy, 48, 19–27.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  13. Hazan, C., & Shaver, P. R. (1994). Attachment as an organizational framework for research in close relationships. Psychological Inquiry, 5, 1–22.CrossRefGoogle Scholar
  14. Heide, F. J. J. ter, Kleber, R. J., & Mooren, T. T. M. (2014). Complex trauma en complexe PTSS: wat is het en wie heeft het? Tijdschrift voor Psychotherapie, 40, 437–459.Google Scholar
  15. Hembree, E. A., Rauch, S. A. M., & Foa, E. B. (2003). Beyond the manual: the insiders’s guide to prolonged exposure therapy for PTSD. Cognitive and Behavioral Practice, 10, 22–30.CrossRefGoogle Scholar
  16. Herman, J. L. (1993). Trauma en herstel. De gevolgen van geweld – van mishandeling thuis tot politiek geweld. Amsterdam: Wereldbibliotheek.Google Scholar
  17. Hofstra, J. (2009). Development of the attachment styles questionnaire. In J. Hofstra (red.), Attaching cultures: the role of attachment styles in explaining majority members’ acculturation attitudes (pp. 17–44). Groningen: University of Groningen.Google Scholar
  18. Keller, S. M., Zoellner, L. A., & Feeney, N. C. (2010). Understanding factors associated with early therapeutic alliance in PTSD treatment: adherence, childhood sexual abuse history, and social support. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 78, 974–979.CrossRefPubMedPubMedCentralGoogle Scholar
  19. Kolk, B. A. van der, Pelcovitz, D., Sunday, S., & Spinazolla, J. (2005). Disorders of extreme stress: the empirical foundation of a complex adaption to trauma. Journal of Traumatic Stress, 18, 389–399.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  20. Linehan, M. M. (1993). Cognitive-behavioral therapy for borderline personality disorder: the dialectics of effective treatment. New York: Guilford Press.Google Scholar
  21. Main, M., Kaplan, N., & Cassidy, J. (1985). Security in infancy, childhood, and adulthood: a move to the level of representation. In I. Bretherton & E. Waters (red.), Growing points of attachment theory and research (pp. 66–104). Ann Arbor: Society for Research in Child Development.Google Scholar
  22. Muller, R. T., & Rosenkranz, S. E. (2009). Attachment and treatment response among adults in inpatiënt treatment for posttraumatic stress disorder. Psychotherapy: Theory, Research, Training, Practice, 46, 82–96. doi: 10.1037/a0015137.CrossRefGoogle Scholar
  23. Oudenhoven, J. P. L. M. van, Hofstra, J., & Bakker, W. (2003). Ontwikkeling en evaluatie van de hechtingsstijlvragenlijst. Nederlands Tijdschrift voor de Psychologie, 58, 95–102.Google Scholar
  24. Pelcovitz, D., Kolk, B. van der, Roth, S., Mandel, F., Kaplan, S., & Resick, P. (1997). Development of a criteria set and a Structured Interview for Disorders of Extreme Stress (SIDES). Journal of Traumatic Stress, 10, 3–16.PubMedGoogle Scholar
  25. Resick, P. A., Bovin, M. J., Calloway, A. L., Dick, A. M., King, M. W., Mitchell, K. S., & Mitchell (2012). A critical evaluation of the complex PTSD literature: implications for DSM-5. Journal of Traumatic Stress, 25, 241–251.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  26. Solomon, J., & George, C. (2008). The measurement of attachment security and related constructs in infancy and early childhood. In J. Cassidy & P. R. Shaver (red.), Handbook of attachment: theory, research, and clinical applications (pag. 383–416). New York: Guilford Press.Google Scholar
  27. Stovall-McClough, K. C., & Cloitre, M. (2003). Reorganization of unresolved childhood traumatic memories following exposure therapy. Annuals of the New York Academy of Sciences, 1008, 297–299. doi: 10.1196/annals.1301.036.CrossRefGoogle Scholar
  28. Taylor, P., Rietzschel, J., Danquah, A., & Berry, K. (2015). Changes in attachment representations during psychological therapy. Psychotherapy Research, 25, 222–238.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  29. Woodhouse, S., Ayers, S., & Field, A. P. (2015). The relationship between adult attachment style and post-traumatic stress symptoms: a meta-analysis. Journal of Anxiety Disorders, 35, 103–117.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  30. Zlotnick, C., Shea, T. M., Rosen, K., Simpson, E., Mulrenin, K., Begin, A., & Pearlstein, T. (1997). An affect management group for women with posttraumatic stress disorder and histories of childhood sexual abuse. Journal of Traumatic Stress, 10, 425–436.PubMedGoogle Scholar
  31. Zlotnick, C., Simpson, E., Begin, A., & Costello, E. (1995). Affect-management group treatment for survivors of sexual abuse with posttraumatic stress disorder. Providence RI: Brown University School of Medicine and Butler Hospital. Unpublished treatment manualGoogle Scholar

Copyright information

© Stichting Tijdschrift voor Psychotherapie 2017

Authors and Affiliations

  1. 1.WarnsveldNederland
  2. 2.DoetinchemNederland

Personalised recommendations