Pallium

, Volume 20, Issue 2, pp 13–13 | Cite as

Terminaalverklaring

Ik ben terminaal verklaard door de dokter!
  • Huub Schreuder
Uit de praktijk
  • 22 Downloads

Samenvatting

“Ja hoor, u kunt de zorg uitbreiden. De dokter heeft me terminaal verklaard.” Ik hoor die uitspraak steeds vaker, en ik vind daar wat van. De ‘terminaalverklaring’ wordt tegenwoordig te pas en te onpas gevraagd. Dit is nodig om de zorg uit te mogen breiden, bijvoorbeeld bij het inzetten van nachtzorg in thuissituaties of bij opname in een hopsicevoorziening. Waar het voorheen voldoende was als een behandelend arts de verwachting uitsprak dat zijn patiënt een levensverwachting korter dan drie maanden had, lijkt het nu een verplichting om de levensverwachting schriftelijk vast te leggen in een terminaalverklaring.

“Ja hoor, u kunt de zorg uitbreiden. De dokter heeft me terminaal verklaard.” Ik hoor die uitspraak steeds vaker, en ik vind daar wat van. De ‘terminaalverklaring’ wordt tegenwoordig te pas en te onpas gevraagd. Dit is nodig om de zorg uit te mogen breiden, bijvoorbeeld bij het inzetten van nachtzorg in thuissituaties of bij opname in een hopsicevoorziening. Waar het voorheen voldoende was als een behandelend arts de verwachting uitsprak dat zijn patiënt een levensverwachting korter dan drie maanden had, lijkt het nu een verplichting om de levensverwachting schriftelijk vast te leggen in een terminaalverklaring.

Waar komt die term toch vandaan? Zijn de zorgverzekeraars ermee begonnen? Misschien het ministerie van VWS of het indicatieorgaan CIZ? Of is het gewoon iets organisch: het is de verklaring van een arts die nodig is voor de vergoeding van palliatieve terminale zorg, en daarmee verwordt het vanzelf tot een terminaalverklaring? Wie het weet mag het zeggen.

Sommige mensen vinden zich nog niet terminaal, het komt hard aan als dat wel zo genoemd wordt

Waar de verplichting vandaan komt om de levensverwachting op papier aan te leveren, is me ook onduidelijk. Dat vind ik nog niet het ergste, maar ik vraag het me wel af. Is een uitgesproken constatering - telefonisch of niet - niet genoeg?

Nare bijsmaak

De term terminaalverklaring heeft een verwarrende, maar ook nare bijsmaak. Want wat wil men eigenlijk zeggen of weten? Wil men a) weten of de ziekte die de patiënt heeft terminaal is of wil men b) zeggen dat de patiënt zelf terminaal is? Bij a) zegt dat m.i. niets over de levensverwachting van de patiënt, maar alleen wat over het stadium van de ziekte en bij b) zegt dat m.i. dat de levensverwachting van de patiënt hooguit enkele dagen of misschien wel uren is. Correct me if I’m wrong. Als het sterven aanstaande is, is de patiënt terminaal, dacht ik geleerd te hebben.

De terminaalverklaring wordt gebruikt om de levensverwachting van korter dan drie maanden aan te geven. Maar ik zie tamelijk veel patiënten die wel een levensverwachting hebben korter dan drie maanden, maar nog niet terminaal zijn. En dit is nou precies mijn punt! Die patiënten werken soms nog wat, halen nog een krantje om de hoek of passen nog op hun kleinkinderen. Zij vinden zich nog niet terminaal en dat komt hard aan als het wel zo genoemd wordt. Natuurlijk weten ze zelf ook wel dat ze weinig tijd van leven hebben, dat heeft de dokter ze immers verteld. Maar terminaal zijn is ook in hun ogen vaak echt wat anders.

Laten we het noemen zoals het is: een inschatting van de levensverwachting door de behandelend arts, niet meer dan dat. In de praktijk, is mijn ervaring, kan men uitstekend uit de voeten als men spreekt over een geschatte levensverwachting van bijvoorbeeld dagen, weken, enkele maanden of langer dan enkele maanden. Laten we de patienten die een levensverwachting hebben van hooguit enkele maanden niet meer leed berokkenen dan ze nu al ondergaan en mijd voortaan de term terminaalverklaring!

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum is een imprint van Springer Media B.V., onderdeel van Springer Nature 2018

Authors and Affiliations

  • Huub Schreuder
    • 1
  1. 1.Specialistisch verpleegkundige oncologie/ palliatieve zorg en coördinator Netwerk Palliatieve Zorg Nieuwe Waterweg Noord.

Personalised recommendations