JGZ Tijdschrift voor jeugdgezondheidszorg

, Volume 50, Issue 2, pp 26–32 | Cite as

Als mama rookt, rookt de baby mee

Sociaaleconomische indicatoren en perinatale gezondheidseffecten van gedwongen blootstelling aan tabaksrook tijdens de zwangerschap en in de eerste levensweken
  • K. Hoppenbrouwers
  • C. Guérin
  • K. Van Leeuwen
  • A. Desoete
  • J. R. Wiersema
  • M. Roelants
Onderzoeksartikel
  • 37 Downloads

Samenvatting

De blootstelling van een foetus tijdens de zwangerschap, omdat de moeder zelf rookt of ongewild blootgesteld is aan tabaksrook in haar omgeving, wordt in de internationale literatuur in verband gebracht met een verhoogd risico op zwangerschapsverwikkelingen en met nadelige effecten op de perinatale gezondheid van kinderen.

Uit een bevraging van 2.106 moeders van pasgeboren kinderen in de Vlaamse cohortstudie JOnG! blijkt dat 16,6 % en 14,2 % van de kinderen respectievelijk tijdens en na de zwangerschap blootgesteld werden aan tabak, door een moeder die zelf rookte of werd blootgesteld aan tabaksrook in haar omgeving. Bijna de helft van de rokende vrouwen stopte met roken wanneer zij zwanger werden (prevalentie zakt van 22,7 % naar 12,3 %), maar zowel het rookgedrag voor, tijdens als na de zwangerschap is in belangrijke mate bepaald door sociaaleconomische factoren (prevalentie is het hoogst bij sociaaleconomisch zwakkere vrouwen). Bovendien kon aangetoond worden dat baby’s van moeders die tijdens de zwangerschap rookten een significant lager geboortegewicht en een kleinere geboortelengte en hoofdomtrek hadden in vergelijking met kinderen die tijdens de zwangerschap niet aan tabak blootgesteld werden. De hier genoemde cijfers tonen het belang van maatregelen om roken van zwangere vrouwen en in de omgeving van zwangere vrouwen en kinderen te vermijden, met specifieke aandacht voor sociaaleconomisch zwakkere groepen.

Trefwoorden

zwangerschap tabak gezondheidseffecten sociaaleconomische factoren 

Literatuur

  1. 1.
    U.S. Department of Health and Human Services. Ending the tobacco epidemic: a tobacco control strategic action plan for the U.S. department of health and human services. Washington: Office of the Assistant Secretary for Health; 2010.Google Scholar
  2. 2.
    Royal College of Physicians. Passive smoking and children. A report by the Tobacco Advisory Group. London: RCP; 2010.Google Scholar
  3. 3.
    Department of Health. The health consequences of involuntary exposure to tobacco smoke: a report of the surgeon general. Atlanta: US Department of Health and Human Services, Centers for Disease Control and Prevention, Coordinating Center for Health Promotion, National Center for Chronic Disease Prevention and Health Promotion, Office on Smoking and Health; 2006.Google Scholar
  4. 4.
    Environmental Protection Agency. Respiratory health effects of passive smoking: lung cancer and other disorders. Washington: US Environmental Protection Agency, Office of Research and Development, Office of Air and Radiation; 1992.Google Scholar
  5. 5.
    Stillman RJ, Rosenberg MJ, Sachs BP. Smoking and reproduction. Fertil Steril. 1986;46:545–66.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  6. 6.
    Alverson CJ, Strickland MJ, Gilboa SM, Correa A. Maternal smoking and congenital heart defects in the Baltimore-Washington infant study. Pediatrics. 2011;127:e647–e53.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  7. 7.
    Castles A, Adams EK, Melvin CL, Kelsch C, Boulton ML. Effects of smoking during pregnancy. Five meta-analyses. Am J Prev Med. 1999;16:208–15.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  8. 8.
    Centers for Disease Control and Prevention. Preventing smoking and secondhand smoke before, during and after pregnancy. Factsheet, CDC, July 2007.Google Scholar
  9. 9.
    Salmasi G, Grady R, Jones J, McDonalds SD, Knowledge Synthesis Group. Environmental tobacco smoke exposure and perinatal outcomes: a systematic review and meta-analyses. Acta Obstet Gynecol Scand. 2010;89:423–41.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  10. 10.
    Lumley J, Oliver SS, Chamberlain C, Oakley L. Interventions for promoting smoking cessation during pregnancy. Cochrane Database Syst Rev. 2004;  https://doi.org/10.1002/14651858.cd001055.pub2.Google Scholar
  11. 11.
    Grietens H, Hoppenbrouwers K, Desoete A, Wiersema J‑R, Van Leeuwen K. JOnG! Theoretische achtergronden, onderzoeksopzet en verloop van het eerste meetmoment. Steunpunt Welzijn Volksgezondheid en Gezin. Rapport. Leuven. 2010. https://steunpuntwvg.be/images/swvg-1-publicaties/2010_02-r11-jong-eerste-meetmoment.Google Scholar
  12. 12.
    Guérin C, Roelants M, Van Leeuwen K, Desoete A, Hoppenbrouwers K. Sociaal-demografisch profiel, perinatale gezondheid en gezondheid tijdens de eerste levensweken van de Vlaamse geboortecohorte JOnG!. Steunpunt Welzijn Volksgezondheid en Gezin. Rapport. Leuven. 2011. https://steunpuntwvg.be/images/swvg-1-publicaties/2011_06-r17-jong-gezondheid-eerste-levensweken.Google Scholar
  13. 13.
    EURO-PERISTAT, SCPE, EUROCAT, EURONEOSTAT. European perinatal health report 2010. 2010. www.europeristat.com. Geraadpleegd op: 13.0120.Google Scholar
  14. 14.
    Salihu HM, Wilson RE. Epidemiology of prenatal smoking and perinatal outcomes. Early Hum Dev. 2007;83:713–20.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  15. 15.
    Lanting CI, Buitendijk SE, Crone MR, Segaar D, Bennebroek Gravenhorst J, Wouwe JP van. Clustering of socioeconomic, behavioural, and neonatal risk factors for infant health in pregnant smokers. PLoS ONE. 2009;4(12):e8363.  https://doi.org/10.1371/journal.pone.0008363.CrossRefPubMedCentralGoogle Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum is een imprint van Springer Media B.V., onderdeel van Springer Nature 2018

Authors and Affiliations

  • K. Hoppenbrouwers
    • 1
  • C. Guérin
    • 1
  • K. Van Leeuwen
    • 2
  • A. Desoete
    • 3
  • J. R. Wiersema
    • 3
  • M. Roelants
    • 1
  1. 1.Centrum Omgeving en Gezondheid, JeugdgezondheidszorgUniversiteit LeuvenLeuvenBelgië
  2. 2.Onderzoeksgroep Gezins- en OrthopedagogiekUniversiteit LeuvenLeuvenBelgië
  3. 3.Vakgroep Experimenteel Klinische en GezondheidspsychologieUniversiteit GentGentBelgië

Personalised recommendations