Advertisement

Bijblijven

, Volume 34, Issue 1, pp 69–79 | Cite as

Herkennen van pneumonie bij een hoestende patiënt: de klinische blik van de huisarts versus X‑thorax

  • S. F. van Vugt
  • Th. J. M. Verheij
  • P. A. de Jong
  • C. C. Butler
  • K. Hood
  • S. Coenen
  • H. Goossens
  • P. Little
  • B. D. L. Broekhuizen
Article
  • 50 Downloads

Samenvatting

Achtergrond

Longontsteking wordt in de eerste lijn vaak empirisch behandeld, maar over de nauwkeurigheid van de klinische huisartsendiagnose is weinig bekend. Daarom hebben we gekeken naar de diagnostische nauwkeurigheid van de huisartsendiagnose (gesteld op basis van anamnese en lichamelijk onderzoek) voor het vaststellen van (radiologisch bevestigde) pneumonie bij patiënten met acute hoest in de eerste lijn.

Methode

Bij 2.810 patiënten in twaalf Europese landen die met acute hoest de huisarts consulteerden, werd aan de huisartsen gevraagd direct na registratie van anamnese en lichamelijk onderzoek aan te geven of ze longontsteking vermoedden (‘ja’ of ‘nee’). Binnen een week werd een thoraxfoto gemaakt. Deze werd beoordeeld door lokale radiologen die niet op de hoogte waren van andere patiëntkenmerken.

Resultaten

140 patiënten hadden op de X‑thorax een pneumonie (5 %), van wie er 41 (29 %) als zodanig waren gediagnosticeerd door de huisarts. Huisartsen diagnosticeerden pneumonie bij 31 (1 %) patiënten op klinische gronden in de groep waarbij er geen radiologisch bevestigde pneumonie aanwezig bleek te zijn (n = 2.670). Van de patiënten bij wie door huisartsen op klinische gronden een pneumonie werd gediagnosticeerd, bleek er bij 57 % sprake van een radiologisch bevestigde pneumonie (positief voorspellende waarde, PPV). Negatieve voorspellende waarde (NPV), sensitiviteit en specificiteit van het klinische oordeel van de huisarts waren respectievelijk 96 %, 29 % en 99 %. Patiënten met een radiologisch bevestigde pneumonie bij wie klinisch geen pneumonie gediagnosticeerd was, vertoonden minder ernstige symptomen in vergelijking met patiënten met een klinische diagnose pneumonie (p < 0,05).

Conclusies

De voorspellende waarde van het klinische oordeel van huisartsen, met name de hoge negatief voorspellende waarde (NPV), is behulpzaam in de dagelijkse patiëntenzorg. Niettemin werd de meerderheid van de radiologisch bevestigde pneumonieën op klinische gronden niet vermoed. Er is behoefte om de detectie van klinisch relevante pneumonieën in de eerste lijn verder te verbeteren.

Notes

Dankbetuiging

We willen graag het hele GRACE-team bedanken voor hun toewijding, expertise en enthousiasme. Tot slot zijn we veel dank verschuldigd aan alle patiënten die hebben ingestemd om deel te nemen aan de GRACE-studie.

Financiering

Dit onderzoek werd mogelijk gemaakt door het zesde kaderprogramma van de Europese Commissie [Referentie: LSHM-CT-2005-518226] en in Vlaanderen (België) werd het mogelijk gemaakt door de Onderzoekstichting [G-0274-08N]. Deze financieringsbronnen waren niet betrokken bij het ontwerp en de uitvoering van het onderzoek, noch bij het verzamelen, beheren, analyseren en interpreteren van de data, noch bij het voorbereiden, beoordelen of goedkeuren van het manuscript. Er was geen farmaceutisch bedrijf bij betrokken. De corresponderende auteur had volledig toegang tot alle data in het onderzoek en neemt de verantwoordelijkheid voor de integriteit van de data en de nauwkeurigheid van de data-analyse.

Belangenverstrengeling

Alle auteurs verklaren dat er geen potentiële belangenconflicten zijn.

Literatuur

  1. 1.
    Macfarlane J, Holmes W, Gard P, Macfarlane R, Rose D, Weston V, et al. Prospective study of the incidence, aetiology and outcome of adult lower respiratory tract illness in the community. Thorax. 2001;56:109–14.CrossRefPubMedPubMedCentralGoogle Scholar
  2. 2.
    Smith SM, Fahey T, Smucny J, Becker LA. Antibiotics for acute bronchitis. Cochrane Database Syst Rev. 2004;  https://doi.org/10.1002/14651858.CD000245.pub3.Google Scholar
  3. 3.
    Gonzales R, Steiner JF, Sande MA. Antibiotic prescribing for adults with colds, upper respiratory tract infections, and bronchitis by ambulatory care physicians. JAMA. 1997;278:901–4.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  4. 4.
    Hopstaken RM, Muris JW, Knottnerus JA, Kester AD, Rinkens PE, Dinant GJ. Contributions of symptoms, signs, erythrocyte sedimentation rate, and C‑reactive protein to a diagnosis of pneumonia in acute lower respiratory tract infection. Br J Gen Pract. 2003;53:358–64.PubMedPubMedCentralGoogle Scholar
  5. 5.
    Melbye H, Straume B, Aasebo U, Dale K. Diagnosis of pneumonia in adults in general practice. Relative importance of typical symptoms and abnormal chest signs evaluated against a radiographic reference standard. Scand J Prim Health Care. 1992;10:226–33.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  6. 6.
    Hopstaken RM, Witbraad T, Engelshoven JM van, Dinant GJ. Inter-observer variation in the interpretation of chest radiographs for pneumonia in community-acquired lower respiratory tract infections. Clin Radiol. 2004;59:743–52.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  7. 7.
    Boersma WG, Daniels JM, Löwenberg A, Boeve WJ, Jagt EJ van de. Reliability of radiographic findings and the relation to etiologic agents in community-acquired pneumonia. Respir Med. 2006;100:926–32.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  8. 8.
    Albaum MN, Hill LC, Murphy M, Li YH, Fuhrman CR, Britton CA, et al. Interobserver variability of the chest radiograph in community-acquired pneumonia. PORT Investigators. Chest. 1996;110:343–50.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  9. 9.
    Donders AR, Heijden GJMG van der, Stijnen T, Moons KGM. Review: a gentle introduction to imputation of missing values. J Clin Epidemiol. 2006;59:1087–91.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  10. 10.
    Mackinnon A. The use and reporting of multiple imputation in medical research—a review. J Intern Med. 2010;268:586–93.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  11. 11.
    Graffelman AW, Cessie CS le, Knuistingh NA, Wilemssen FE, Zonderland HM, Broek PJ van den. Can history and exam alone reliably predict pneumonia? J Fam Pract. 2007;56:465–70.PubMedGoogle Scholar
  12. 12.
    Butler CC, Hood K, Verheij T, et al. Variation in antibiotic prescribing and its impact on recovery in patients with acute cough in primary care: prospective study in 13 countries. BMJ. 2009;338:b2242.CrossRefPubMedPubMedCentralGoogle Scholar
  13. 13.
    Wood F, Simpson S, Butler CC. Socially responsible antibiotic choices in primary care: a qualitative study of GPs’ decisions to prescribe broad–spectrum and fluoroquinolone antibiotics. Fam Pract. 2007;24:427–34.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  14. 14.
    Lim WS, Macfarlane JT. Importance of severity of illness assessment in management of lower respiratory infections. Curr Opin Infect Dis. 2004;17:121–5.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  15. 15.
    Khalil A, Kelen G, Rothman RE. A simple screening tool for identification of community-acquired pneumonia in an inner city emergency department. Emerg Med J. 2007;24:336–8.CrossRefPubMedPubMedCentralGoogle Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum is een imprint van Springer Media B.V., onderdeel van Springer Nature 2018

Authors and Affiliations

  • S. F. van Vugt
    • 1
  • Th. J. M. Verheij
    • 1
  • P. A. de Jong
    • 2
  • C. C. Butler
    • 3
  • K. Hood
    • 3
  • S. Coenen
    • 4
  • H. Goossens
    • 4
  • P. Little
    • 5
  • B. D. L. Broekhuizen
    • 1
  1. 1.Julius centrum voor gezondheidswetenschappen en eerstelijns geneeskundeUMC UtrechtUtrechtNederland
  2. 2.Afdeling RadiologieUMC UtrechtUtrechtNederland
  3. 3.Institute of Primary Care and Public Health, School of MedicineCardiff UniversityCardiffVerenigd Koninkrijk
  4. 4.Laboratory of Medical Microbiology, Vaccine & Infectious Disease Institute (VAXINFECTIO)University of AntwerpAntwerpenBelgië
  5. 5.Primary Care Medical GroupUniversity of Southampton Medical SchoolSouthamptonVerenigd Koninkrijk

Personalised recommendations