Local Government Reform as State Building: What the Polish Case Says About “Decentralization”



Poland has become one of the more decentralized states in Europe. Local governments now control a third of all public expenditures. They have also delivered the goods modernizing the country’s infrastructure and restructuring its schools. This success cannot be attributed to widespread civic engagement because decentralization in Poland was clearly a “revolution from above.” Nor can it be attributed to the implementation of rules typically thought to enhance accountability in decentralized polities because Polish local governments do not finance themselves, and many of their responsibilities remain poorly defined. Instead, Poland’s success is due to an array of institutions designed to train, professionalize, discipline, and empower newly elected local elites. These institutions suggest that creating effective local governments may lie less in “getting the rules right” or in empowering citizens to participate in their own governance, than in institutions that encourage local governments to monitor themselves while embedding them in the regulatory structure of the state.


Local governments Poland Decentralization Fiscal federalism Civil society 



I would like to thank Michael Bernard, John Connelly, Grzegorz Dziarski, Patrick Heller, Jan Herczynski, Michael Kennedy, Richard Locke, Josh Paciewicz, Atul Pokheral, Tomas Potkanski, Edward Steinfeld, Tony Watson, and the anonymous reviewers at Studies in Comparative International Development for comments on earlier drafts of this paper.


  1. Anderson B. Imagined Communities. London: Verso; 1983.Google Scholar
  2. Ansell C. Pragmatist Democracy: Evolutionary Learning as Public Philosophy. Oxford: Oxford University; 2011.CrossRefGoogle Scholar
  3. Bardhan P, Mookerjee D, editors. Decentralization and Local Governance in Developing Countries. Cambridge: MIT; 2006.Google Scholar
  4. Bernhard M. Civil society after the first transition: dilemmas of post-communist democratization in Poland and beyond. Communist Post-Communist Stud. 1996;29(3):309–21.Google Scholar
  5. Bird R. Subnational taxation in developing countries: A review of the literature. World Bank Policy Research Working Paper 5450; 2010. pp. 1–56.Google Scholar
  6. Borodo A. Z problematyki prawnej środków nadzorczych stosowanych przez regionalne izby obrachunkowe. In: Krawczyk R, Stec M, editors. Samorząd – Finanse– Nadzór i Kontrola, XX-lecie Regionalnych Izb Obrachunkowych. Warsaw: LEX Volters; 2013. p. 233–46.Google Scholar
  7. Buczkowski P. Rola władz lokalnych, struktur regionalnych i krajowych w warunkach transformacji ustrojowej. Samorząd Terytorialny. 1996;1–2:5–11.Google Scholar
  8. Campbell A, Coulson A. Into the mainstream: local democracy in central and eastern Europe. Local Gov Stud. 2006;32(5):543–61.CrossRefGoogle Scholar
  9. Cheema S, Rondinelli D, editors. Decentralizing Governance, Emerging Concepts and Practices. Washington: Brookings; 2007.Google Scholar
  10. Connerly E. Democratic Decentralization Handbook. Washington DC: USAID; 2009.Google Scholar
  11. Cybulski B, Stec M. Regionalne izby obrachunkowe – To już dwadzieścia lat! Finanse Komunalne 3; 2013.Google Scholar
  12. Dębowska-Romanowska T. Na dwudziestolecie powstania regionalnych izb obrachunkowych. In: Krawczyk R, Stec M, editors. Samorząd – Finanse-– Nadzór i Kontrola, XX-Lecie Regionalnych Izb Obrachunkowych. Warsaw: Lex Volters; 2013. p. 13–20.Google Scholar
  13. Ekiert G, Kubik J. Rebellious Civil Society: Popular Protest and Democratic Consolidation in Poland 1989-1993. Michigan: Michigan University; 2001.Google Scholar
  14. Evans P. Embedded autonomy: states and industrial transformation. Princeton: Princeton University; 1995.Google Scholar
  15. FRDL (2009) Dwadziescia lat Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej. e-monographia,
  16. Fung A, Wright EO. Deepening Democracy: Institutional Innovation in Empowered Participatory Governance. New York: Verso; 2003.Google Scholar
  17. Gibson E. Boundary Control: Subnational Authoritarianism in Federal Democracies. Cambridge: Cambridge University; 2012.CrossRefGoogle Scholar
  18. GUS. Gospodarka finansowa jednostek samorządu terytorialnego 2012. Warsaw: GUS; 2012.Google Scholar
  19. Herbst M, Levitas A. Decentralizacja oświaty w Polsce 2000−2010: Czas stabilizacji i nowe wyzwania. In: Mikołaj H, editor. Decentralizacja oświaty. Warsaw: ICM; 2012.Google Scholar
  20. Herbst M, Herczyński J, Levitas A. Finansowanie oświaty w Polsce - diagnoza, dylematy. Warsaw: EUROREG; 2009.Google Scholar
  21. Howard M. The Weakness of Civil Society in Post-Communist Europe. Cambridge: Cambridge University; 2003.CrossRefGoogle Scholar
  22. Illner M. Local democratization in the Czech Republic after 1989. In: Rueschemeyer D, Rueschemeyer M, Wittrock B, editors. Participation and Democracy East and West, M.E. Armonk: Sharpe; 1998. pp. 51–82.Google Scholar
  23. Kramer M. Collective protests and democratization in Poland, 1989–1993: was civil society really ‘rebellious’. J Communist Post Communist Stud. 2002;35:213–21.Google Scholar
  24. Kulesza M. Druga rocznica wyborów komunalnych 27 maja 1990. Samorząd Terytorialny 5, Warsaw; 1993.Google Scholar
  25. Kulesza M. Budowanie Samorządów: Wybór tekstów ze “Wspólnoty” 1990−2007, Municipium: Warsaw; 2008.Google Scholar
  26. Levitas A. Rethinking reform: lessons from polish privatization. World Policy J. 1992;9:779–94.Google Scholar
  27. Levitas A. Wokół strategii oświatowych. Polskie i amerykańskie debaty o strategicznych problemach edukacji. In: Levitas A, editor. Strategie Oświatowe. Warsaw: ICM; 2012. p. 274–331.Google Scholar
  28. Levitas A, Herczyński J. Decentralization, local governments and education reform and finance in Poland: 1990–1999. In: Davey K, editor. Balancing National and Local Responsibilities: Education Management and Finance in Four Central European Countries. Budapest: LGI; 2002. p. 113–91.Google Scholar
  29. Levitas A, Kopańska A. The regulation and development of the sub-sovereign debt market in Poland: 1993-2002. In: Swianiewicz P, editor. Municipal Borrowing in Transitional Europe. Budapest: LGI; 2003. p. 1–56.Google Scholar
  30. Maciej B, Tadeusz D, Agnieszka W. Regionalne izby obrachunkowe w statystyce. In: Krawczyk R, Stec M, editors. Samorząd – Finanse- Nadzór i Kontrola, XX-Lecie Regionalnych Izb Obrachunkowych. Warsaw: Lex Volters; 2013. p. 328–51.Google Scholar
  31. McGee R, Gaventa J. The impact and effectiveness of transparency and accountability initiatives: synthesis report. Sussex: Institute of Development Studies; 2010. pp. 1–53.Google Scholar
  32. Mielczarek A. Ruch “Solidarności” w świetle teorii ruchów społecznych. Paper presented at Collegium Civitas, Warsaw January, 9 2012.Google Scholar
  33. Musgrave R. The Theory of Public Finance: A Study in Public Economy. NY: McGraw Hill; 1959.Google Scholar
  34. NALAS. Fiscal Decentralization Indicators for South-East Europe: 2006-2013. Skopje: Network of Associations of Local Authorities of South-East Europe; 2015.Google Scholar
  35. Oates W. Fiscal Federalism. New York: Harcourt Brace; 1972.Google Scholar
  36. Ost D. Solidarity and the Politics of Anti-Politics: Opposition and Reform in Poland Since 1968. Philadelphia: Temple University; 1991.Google Scholar
  37. Panko U. Samorząd terytorialny z perspektywy pięciu lat. Samorząd Terytorialny 5; 1995.Google Scholar
  38. Passoti E. Political Branding in Cities: The Decline of Machine Politics in Bogota, Naples and Chicago. Cambridge: Cambridge University; 2010.Google Scholar
  39. Paszynski A. Rola Prof Jerzego Regulskiego w Tworzeniu Samorządu w Polsce. Samorząd Terytorialny. 1996;1–2:10–4.Google Scholar
  40. Pełnomocnik Rzadu do Spraw Reform Administracji Publicznej. Założenia i kierunki reformy administracji publicznej. Samorząd Terytorialny. 1993;1–2:107–50.Google Scholar
  41. Petro N. Creating social capital in Russia: the novgorod model. World Dev. 2001;29(2):229–44.Google Scholar
  42. Potkański T. Jaki jest wasz sekret, że to wszystko działa?’– próba oceny polskiej samorządności z szerszej perspektywy. Animacja Życia Publicznego. 2013;6:15–23.Google Scholar
  43. Prud’homme R. The dangers of decentralization. World Bank Res Obs. 1995;10(2):201–20.CrossRefGoogle Scholar
  44. Przekopiak J. The property tax in Poland. Paper presented at the IPTI Conference on the role of property tax in local finance, Warsaw 06/24/2009.Google Scholar
  45. Regulski J. Samorząd terytorialny: Skąd i dokąd. Samorząd Terytorialny. 1992;1:104.Google Scholar
  46. Regulski J. Samorząd III Rzeczypospolitej: Koncepcje i realizacja. Warsaw: PWN; 2000.Google Scholar
  47. RIO. The Regional Chambers of Audit in Poland. Wroclaw: National Council of Regional Audit Chambers; 2006.Google Scholar
  48. Ripley A. The Smartest Kids in the World. New York: Simon and Schuster; 2013.Google Scholar
  49. Rodden J. Hamilton’s Paradox: The Promise and Peril of Fiscal Federalism. Cambridge: Cambridge University; 2005.CrossRefGoogle Scholar
  50. Sejm (1990) Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz.U. 1990 nr 16, poz.95).Google Scholar
  51. Sejm (1992) Ustawa z dnia 7 października 1992 r.o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz.U. 1992 Nr 85 poz. 428).Google Scholar
  52. Sejm (1998) Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. 1998 nr 91 poz. 578).Google Scholar
  53. Sejm (2003) Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r.o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. 2003 nr 203 poz. 1966).Google Scholar
  54. Sejm (2005) Ustawa z dnia 6 maja 2005 r. o Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego oraz o przedstawicielach Rzeczypospolitej Polskiej w Komitecie Regionów Unii Europejskiej (Dz. U. 2005 nr 90 poz. 759).Google Scholar
  55. Selznick P. Leadership in Administration. Berkeley: University of California; 1957.Google Scholar
  56. Sepulveda C, Martinez-Vazquez J. Explaining property tax collections in developing countries. Andrew Young School International Studies Program, Working Paper 11–09; 2011. pp. 1–41.Google Scholar
  57. Skoczpol T, Evans P, Rueschemeyer D. Bringing the State Back In. Cambridge: Cambridge University; 1985.Google Scholar
  58. Smoke P. Fiscal decentralization in developing countries: A review of current concepts and practice. United Nations Research Institute for Social Development, Program Paper 2; 2001. pp. 1–41.Google Scholar
  59. Stec M. Powstanie Regionalnych Izb Obrachunkowych. In: Mirosław S, editor. Regionalne Izby Obrachunkowe w Polsce w latach 1993−2003. 2004. pp. 69−83.Google Scholar
  60. Stec M. Współdziałanie administracji rządowej z administracją samorządową. Warsaw: KSAP; 2009.Google Scholar
  61. Stępień J. Samorząd a państwo. Samorząd Terytorialny. 1991;1–2:91–6.Google Scholar
  62. Swianiewicz P. Public Perception of Local Governments. Budapest: LGI; 2001.Google Scholar
  63. Swianiewicz P, editor. Consolidation or Fragmentation? The Size of Local Governments in Central and Eastern Europe. Budapest: LGI; 2002.Google Scholar
  64. Swianiewicz P. Poland: Europeanization of Subnational Governments. In: Hendriks F, Lidström A, Loughlin J, editors. The Oxford Handbook of Local and Regional Democracy in Europe. Oxford: Oxford University; 2011.Google Scholar
  65. Swianiewicz P, editor. Edukacja przedszkolna. Warsaw: ICM; 2012.Google Scholar
  66. Tanzi V. Pitfalls on the road to fiscal decentralization. In: Ahmad E, Tanzi V, editors. Managing fiscal decentralization. Routledge: New York; 2002. pp. 17–31.Google Scholar
  67. Ter Minassian T, editor. Fiscal Federalism in Theory and Practice. Washington: IMF; 1997.Google Scholar
  68. Treisman D. The Architecture of Government: Rethinking Political Decentralization. New York: Cambridge University; 2007.CrossRefGoogle Scholar
  69. Tworecki H. A disaffected new democracy: identities, institutions and civic engagement in Poland. J Communist Post Communist Stud. 2008;41:47–62.CrossRefGoogle Scholar
  70. Walczak P. Funkcja kontrolna regionalnych izb obrachunkowych – stan obecny i perspektywy przekształceń. In: Krawczyk R, Stec M, editors. Samorząd – Finanse – Nadzór I Kontrola XX-Lecie Regionalnych Izb Obrachunkowych. Warsaw: Lex Wolters; 2013. p. 272–81.Google Scholar
  71. Wspólnota (2010) “Raport o stanie polskich miast,” Wspólnota, nr 36, 4 September 2010.Google Scholar
  72. Zespół Badań Europy Wschodniej. Report z badań wyborów do rad gmin. Samorząd Terytorialny 1–2; 1994. pp. 26–65.Google Scholar

Copyright information

© Springer Science+Business Media New York 2015

Authors and Affiliations

  1. 1.Watson Institute for International Studies and Public PolicyBrown UniversityProvidenceUSA

Personalised recommendations