Advertisement

Tijdschrift voor Psychotherapie

, Volume 36, Issue 2, pp 108–119 | Cite as

Persoonsgerichte supervisie in de psychotherapieopleiding

  • Arend Veeninga
  • Anton Hafkenscheid
Forum

Inleiding

In alle opleidingstrajecten voor beroepen in de GGZ neemt supervisie een belangrijke plaats in en dit geldt in het bijzonder voor de opleiding tot psychotherapeut. Psychotherapie is een uitgesproken praktijkgericht vakgebied waarin de samenwerkingsrelatie van de patiënt met de psychotherapeut een wezenlijk element is. Naast theoretische en methodische scholing is supervisie en praktijkbegeleiding een essentieel deel van de opleiding geworden. Het aantal vereiste uren supervisie bedraagt 20-30 % van het aantal onderwijsuren. Dit forse percentage geldt voor alle opleidingen in de diverse therapeutische hoofdstromingen.

Uit peilingen komt vrij consistent naar voren dat supervisie een hogelijk gewaardeerd opleidingsonderdeel is (Veeninga, 2008), maar het belang dat eraan wordt toegekend en de tevredenheid erover lopen niet altijd in de pas met een transparante, goed omschreven toepassing in de praktijk. Merkwaardig genoeg is er nauwelijks consensus over de kenmerken van goede...

Literatuur

  1. Baljon, M. (2008). Competentiegericht opleiden, een uitdaging voor de cliëntgerichte benadering. Tijdschrift voor Cliëntgerichte Psychotherapie, 46, 149-165.Google Scholar
  2. Beck, J.S., Sarnat, J.E., & Barenstein, V. (2008). Psychotherapy-based approaches to supervision. In C.A. Falender & E.P. Shafranske (Eds.), Case book for clinical supervision (pp. 57-96). Washington: American Psychological Association.Google Scholar
  3. Bennet-Levy, J. (2006). Therapist skills: a cognitive model of their acquisition and refinement. Behavioural and Cognitive Psychotherapy, 34. 57-78.Google Scholar
  4. Betan, E. , Kegley Heim, A., Zittel Conklin, C., & Westen, D. (2005). Countertransference phenomena and personality pathology in clinical practice: an empirical investigation. American Journal of Psychiatry, 162, 890-898.Google Scholar
  5. Blatt, S. J. Stanislow III, C.A., Zuroff D.C., & Pilkonis P.A. (1996). Characteristics of effective therapists: further analyses of data from the National Institute of Mental Health Treatment of Depression Collaborative Research Program. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 64, 1276-1284. Google Scholar
  6. Boer, J.A. de, Kool, R.A., & Schoevers, R.A. (2007). Supervisie en werkbegeleiding in de opleiding tot psychiater vanuit het perspectief van de arts in opleiding en de supervisor. Tijdschrift voor Psychiatrie, 49, 639-702.Google Scholar
  7. Duncan, B.L., Miller, S.D., & Sparks, J.A. (2004). The heroic client: a revolutionary way to improve effectiveness through client-directed, outcome-informed therapy. San Francisco: Jossey-Bass.Google Scholar
  8. Falender, C.A., & Shafranske, E.P. (2007). Competence in competence-based supervision practice: construct and application. Professional Psychology: Research and Practice, 38, 232-240.Google Scholar
  9. Falender, C.A., & Shafranske, E.P. (2008). Best practices of supervision. In C.A. Falender & E.P. Shafranske (Eds.), Case book for clinical supervision (pp. 3-15). Washington: American Psychological Association.Google Scholar
  10. Freitas, G.J. (2002). The impact of psychotherapy supervision on client outcome: a critical examination of 2 decades of research. Psychotherapy: Theory/Research/Practice /Training, 39, 354-367.Google Scholar
  11. Hafkenscheid, A. (2008). Routine Process Monitoring: ervaringen uit de praktijk. Tijdschrift voor Cliëntgerichte Psychotherapie, 46, 327-345.Google Scholar
  12. Hafkenscheid, A., & Kiesler, D. (2007). Assessing objective countertransference: a comparison of two different statistical procedures in three different samples. Psychotherapy Research, 17, 393-403.Google Scholar
  13. Hafkenscheid A., & Rouckhout, D. (2009). Circumplex structure of the Impact Message Inventory (IMI-C): An empirical test with the Dutch version. Journal of Personality Assessment, 91, 187-194.Google Scholar
  14. Hafkenscheid, A. (2009). Routine Process Monitoring (RPM) in partnerrelatiebehandelingen. Directieve Therapie, 29, 5-25.Google Scholar
  15. Hafkenscheid, A., Veeninga, A.T., & Witzenburg, D. van (2009). Routine process monitoring (RPM) en Functionele Analytische Psychotherapie (FAP) in aanvulling op een protocollaire cognitief gedragstherapeutische behandeling. Gedragstherapie, 42, 167-183.Google Scholar
  16. Khurshid, K.A., Bennet, J.I., Vicari, S., Lee, K.L., & Broquet, K.E. (2005). Residency programs and psychotherapy competencies: a survey of chief residents. Academic Psychiatry, 29, 452-458.Google Scholar
  17. Kiesler, D.J. (1988). Therapeutic metacommunication: Therapist impact disclosure as feedback in psychotherapy. Palo Alto: Consulting Psychologists Press.Google Scholar
  18. Kiesler, D.J. (1996). Contemporary interpersonal theory and research: Personality, psychopathology, psychotherapy. New York: John Wiley & Sons.Google Scholar
  19. Kohlenberg, R.J., & Tsai, M. (1991). Functional analytic psychotherapy: Creating intense and curative therapeutic relationships. New York: Plenum Press.Google Scholar
  20. Khurshid, K.A., Bennet, J.I., Vicari, S., Lee, K.L., & Broquet, K.E. (2005). Residency programs and psychotherapy competencies: a survey of chief residents. Academic Psychiatry, 29, 452-458.Google Scholar
  21. Ladany, N., Friedlander, M.L., & Nelson, M.L. (2005). Critical events in psychotherapy supervision, Washington: American Psychological Association.Google Scholar
  22. Lambert, M.J., & Barley, D.E. (2002). Research summary on the therapeutic relationship and psychotherapy. In J.C. Norcross (Eds.), Psychotherapy relationships that work. Therapists contributions and responsiveness to patients (pp. 17-32). Oxford / New York: Oxford Press.Google Scholar
  23. Milne, D.L., Pilkington, J., Gracie, J., & James, I. (2003). Transferring skills from supervision to therapy: a qualitative and quantitative n=1 analysis. Behaviour and Cognitive Psychotherapy, 31, 193-202.Google Scholar
  24. Milne, D.M. (2009). Evidence-based clinical supervision. Principles and practice. Oxford: BPS Blackwell Publishing Limited / John Wiley & Sons.Google Scholar
  25. Orlinsky, D.E., & Rønnestad, M.H. (2005). Clinical implications : training, supervision and practice. In D.E. Orlinsky & M.G. Rønnestad, How psychotherapists develop. A study of therapeutic work and professional growth (pp. 181-201).Washington: American Psychological Association.Google Scholar
  26. Peute, L. (in druk). Kwaliteit van supervisie: uitkomsten van een enquête onder supervisanten in opleiding tot cognitief gedragstherapeut en onder hun supervisoren. Manuscript, geaccepteerd voor publicatie in Gedragstherapie.Google Scholar
  27. Pretorius, W.M. (2006). Cognitive behavioural psychotherapy supervision; recommended practice. Behavioural and Cognitive Psychotherapy, 34, 413-420.Google Scholar
  28. Rientsma, M.C., & Beunderman, R. (2005). Visie op supervisie. Gedragstherapie, 38, 93-106.Google Scholar
  29. Rübsaam, J. (2009). Bekwaam handelen. Verslag van het symposium ‘Dag van de Psychoanalyse 2009’. Maandblad Geestelijke volksgezondheid, 64, 689-691.Google Scholar
  30. Safran, J.D., & Muran, J.C. (2000). Resolving therapeutic alliance ruptures: diversity and integration. Journal of Clinical Psychology / In session, 56, 233-243.Google Scholar
  31. Safran, J.D., & Muran, J.C. (2003). Negotiating the therapeutic alliance: a relational treatment guide. New York: The Guilford Press.Google Scholar
  32. Veeninga, A. (2008). Supervisie in de opleiding tot cognitief gedragstherapeut: ‘Omvangrijk in uren maar inhoudelijk onduidelijk’. Gedragstherapie, 41, 367-371.Google Scholar
  33. Wachtel, P.L. (1997). Psychoanalysis, behaviour therapy and the relational world. Washington: American Psychological Association.Google Scholar
  34. Yager, J., & Bienenfeld, D. (2003). How competent are we to assess psychotherapeutic competence in psychiatric residents? Academic Psychiatry, 27, 174-181.Google Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum 2010

Authors and Affiliations

  • Arend Veeninga
  • Anton Hafkenscheid

There are no affiliations available

Personalised recommendations