Advertisement

Huisarts en Wetenschap

, Volume 47, Issue 11, pp 190–198 | Cite as

Griepvaccinatie bij kinderen met astma: een gerandomiseerd dubbelblind placebo-gecontroleerd onderzoek

  • Herman Bueving
  • Roos Bernsen
  • Johan de Jongste
  • Lisette van Suijlekom-Smit
  • Guus Rimmelzwaan
  • Albert Osterhaus
  • Maureen Rutten-van Mölken
  • Siep Thomas
  • Johannes van der Wouden
Onderzoek

samenvatting

Bueving HJ, Bernsen RMD, De Jongste JC, Van Suijlekom-Smit LWA, Rimmelzwaan GF, Osterhaus ADME, Rutten-van Mölken MPMH, Thomas S, Van der Wouden JC. Griepvaccinatie bij kinderen met astma: een gerandomiseerd dubbelblind placebo-gecontroleerd onderzoek. Huisarts Wet 2004;47(11):491-7.

Achtergrond In de meeste westerse landen wordt geadviseerd kinderen met astma te vaccineren tegen griep. Er is echter weinig bewijs dat griepvaccinatie resulteert in minder astma-exacerbaties. We onderzochten of griepvaccinatie effectiever is dan placebo ter voorkoming van aan influenza gerelateerde astma-exacerbaties bij kinderen met astma in de leeftijd van 6 tot 18 jaar.

Methoden We voerden gedurende 2 seizoenen (1999-2000 en 2000-2001) een gerandomiseerd dubbelblind placebogecontroleerd parallelonderzoek uit bij kinderen met astma die in de huisartsenpraktijk werden gerekruteerd. In aanmerking kwamen kinderen van 6 tot 18 jaar die in het voorafgaande jaar medicatie hadden gebruikt in verband met astma. De kinderen werden parenteraal gevaccineerd met geïnactiveerd influenzavaccin of placebo. Luchtwegklachten werden bijgehouden in een dagboek. Wanneer de symptoomscore een bepaald tevoren gedefinieerd niveau bereikte, moesten de deelnemers de onderzoeksverpleegkundige bellen. De verpleegkundige bezocht het kind en nam een keelwat af. De primaire uitkomstmaat was het aantal astma-exacerbaties gerelateerd aan een virologisch aangetoonde influenza-infectie.

Resultaten In totaal werden 696 kinderen geïncludeerd; 347 ontvingen het vaccin en 349 ontvingen placebo. De keelwatten die positief waren voor influenza hadden betrekking op 42 astma-exacerbaties, waarvan er 24 voorkwamen in de groep die gevaccineerd werd en 18 in de placebogroep: een verschil van 33% ten gunste van placebo (31% na correctie voor confounders; 95%-BI –34-161). De ernst van de aan influenza gerelateerde astma-exacerbaties verschilde niet, maar in de vaccingroep duurden de exacerbaties 3,1 dagen korter (95%-BI –6,2-0,002 dagen; p=0,06).

Conclusie Griepvaccinatie bij kinderen met astma resulteerde niet in een significante afname van het aantal, de ernst of de duur van de astma-exacerbaties als gevolg van griep.

Vertaling voor Huisarts en Wetenschap van het oorspronkelijke Engelstalige artikel ‘Influenza vaccination in children with asthma, randomized double-blind placebo-controlled trial’ dat verscheen in het American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine (2004;169:488-93)© American Thoracic Society. Publicatie gebeurt met toestemming van de uitgever.

astma influenza kinderen luchtweg- en longaandoeningen onderzoek preventie RCT vaccinatie 

Literatuur

  1. Minor TE, Dick EC, DeMeo AN, Ouellette JJ, Cohen M, Reed CE. Viruses as precipitants of asthmatic attacks in children. JAMA 1974;227:292-8.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  2. Johnston SL, Pattemore PK, Sanderson G, Smith S, Lampe F, Josephs L, et al. Community study of role of viral infections in exacerbations of asthma in 9-11 year old children. BMJ 1995;310:1225-9.PubMedGoogle Scholar
  3. Nicholson KG, Snacken R, Palache AM. Influenza immunization policies in Europe and the United States. Vaccine 1995;13:365-9.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  4. Rothbarth PH, Kempen BM, Sprenger MJ. Sense and nonsense of influenza vaccination in asthma and chronic obstructive pulmonary disease. Am J Respir Crit Care Med 1995;151:1682-5.PubMedGoogle Scholar
  5. Pai VA, Pai BV. Influenza vaccine. Where do we stand? Arch Dis Childh 2003;88:665.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  6. Eisner MD. Asthma and influenza vaccination. Chest 2003;124:775-7.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  7. Cates CJ, Jefferson TO, Bara AI, Rowe BH. Vaccines for preventing influenza in people with asthma (Cochrane Review). In: The Cochrane Library. Oxford: Update Software, 2002.Google Scholar
  8. Kramarz P, DeStefano F, Gargiullo PM, Davis RL, Chen RT, Mullooly JP, et al. Influenza vaccination in children with asthma in health maintenance organizations. Vaccine Safety Datalink Team. Vaccine 2000;18:2288-94.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  9. Fiebach NH, Viscoli CM. Patient acceptance of influenza vaccination. Am J Med 1991;91:393-400.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  10. Meynaar IA, Van ’t Wout JW, Vandenbroucke JP, Van Furth R. De opvattingen van huisartsen en specialisten over de vaccinatie tegen influenza. Ned Tijdschr Geneeskd 1992;136:176-9.PubMedGoogle Scholar
  11. Rimmelzwaan GF, De Jong JC, Bartelds AI, Dorigo-Zetsma JW, Fouchier RA, Osterhaus AD. Het influenzaseizoen 1999/2000 en de vaccinsamenstelling voor het seizoen 2000/01. Ned Tijdschr Geneeskd 2000;144:1968-71.PubMedGoogle Scholar
  12. De Jong JC, Rimmelzwaan GF, Bartelds AI, Wilbrink B, Fouchier RA, Osterhaus AD. Het influenzaseizoen 2000/’01 en de vaccinsamenstelling voor het seizoen 2001/’02. Ned Tijdschr Geneeskd 2001;145:1945-50.PubMedGoogle Scholar
  13. Nationaal Influenza Centrum (NIC): Rotterdam; Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM): Bilthoven; Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondsheidszorg (NIVEL); Inspectie voor de gezondheidszorg (IGZ). Nieuwsbrief influenza-surveillance 1999/2000; 8(Pt 8).Google Scholar
  14. Nationaal Influenza Centrum (NIC): Rotterdam; Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM): Bilthoven; Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondsheidszorg (NIVEL); Inspectie voor de gezondheidszorg (IGZ). Nieuwsbrief influenza-surveillance 2000/01; 9(Pt 5).Google Scholar
  15. Gerhard W. The role of the antibody response in influenza virus infection. Curr Top Microbiol Immunol 2001;260:171-90.PubMedGoogle Scholar
  16. Johnson PR, Feldman S, Thompson JM, Mahoney JD, Wright PF. Immunity to influenza A virus infection in young children: a comparison of natural infection, live cold-adapted vaccine, and inactivated vaccine. J Infect Dis 1986;154:121-7.PubMedGoogle Scholar
  17. Ghendon Y. The immune response to influenza vaccines. Acta Virol 1990;34:295-304.PubMedGoogle Scholar
  18. El-Madhun AS, Cox RJ, Soreide A, Olofsson J, Haaheim LR. Systemic and mucosal immune responses in young children and adults after parenteral influenza vaccination. J Infect Dis 1998;178:933-9.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  19. Brokstad KA, Eriksson JC, Cox RJ, Tynning T, Olofsson J, Jonsson R, et al. Parenteral vaccination against influenza does not induce a local antigen-specific immune response in the nasal mucosa. J Infect Dis 2002;185:878-84.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  20. Beyer WE, Palache AM, De Jong JC, Osterhaus AD. Cold-adapted live influenza vaccine versus inactivated vaccine: systemic vaccine reactions, local and systemic antibody response, and vaccine efficacy. A meta-analysis. Vaccine 2002;20:1340-53.Google Scholar
  21. Stenius-Aarniala B, Huttunen JK, Pyhala R, Haahtela T, Jokela P, Jukkara A, et al. Lack of clinical exacerbations in adults with chronic asthma after immunization with killed influenza virus. Chest 1986;89:786-9.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  22. Sugaya N, Nerome K, Ishida M, Matsumoto M, Mitamura K, Nirasawa M. Efficacy of inactivated vaccine in preventing antigenically drifted influenza type A and well-matched type B. JAMA 1994;272:1122-6.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  23. Neuzil KM, Wright PF, Mitchel EF Jr, Griffin MR. The burden of influenza illness in children with asthma and other chronic medical conditions. J Pediatr 2000;137:856-64.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  24. Izurieta HS, Thompson WW, Kramarz P, Shay DK, Davis RL, DeStefano F, et al. Influenza and the rates of hospitalization for respiratory disease among infants and young children. N Engl J Med 2000;342:232-9.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  25. Kramarz P, Destefano F, Gargiullo PM, Chen RT, Lieu TA, Davis RL, et al. Does influenza vaccination prevent asthma exacerbations in children? J Pediatr 2001;138:306-10.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  26. Smits AJ, Hak E, Stalman WA, Van Essen GA, Hoes AW, Verheij TJ. Clinical effectiveness of conventional influenza vaccination in asthmatic children. Epidemiol Infect 2002;128:205-11.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  27. Covalciuc KA, Webb KH, Carlson CA. Comparison of four clinical specimen types for detection of influenza A and B viruses by optical immunoassay (FLU OIA test) and cell culture methods. J Clin Microbiol 1999;12:3971-4.Google Scholar
  28. Altman DG, Moher D, Schulz KF. Peer review of statistics in medical research. Reporting power calculations is important. BMJ 2002;325:491.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  29. Demicheli V, Rivetti D, Deeks JJ, Jefferson TO. Vaccines for preventing influenza in healthy adults (Cochrane Review). In: The Cochrane Library. Oxford: Update Software, 2002.Google Scholar
  30. Edwards KM, Dupont WD, Westrich MK, Plummer WD Jr, Palmer PS, Wright PF. A randomized controlled trial of cold-adapted and inactivated vaccines for the prevention of influenza A disease. J Infect Dis 1994;169:68-76.PubMedGoogle Scholar
  31. Nicholson KG, Nguyen-Van-Tam JS, Ahmed AH, Wiselka MJ, Leese J, Ayres J, et al. Randomised placebo-controlled crossover trial on effect of inactivated influenza vaccine on pulmonary function in asthma. Lancet 1998;351:326-31.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  32. The American Lung Association Asthma Clinical Centers. The safety of inactivated influenza vaccine in adults and children with asthma. N Engl J Med 2001;345:1529-36.Google Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum 2004

Authors and Affiliations

  • Herman Bueving
    • 1
  • Roos Bernsen
  • Johan de Jongste
  • Lisette van Suijlekom-Smit
  • Guus Rimmelzwaan
  • Albert Osterhaus
  • Maureen Rutten-van Mölken
  • Siep Thomas
  • Johannes van der Wouden
  1. 1.

Personalised recommendations