Advertisement

Tijdschrift voor Psychotherapie

, Volume 33, Issue 2, pp 54–64 | Cite as

Interventies bij jongeren in justitiële behandelinrichtingen

De stand van zaken
  • Henny Lodewijks
Artikelen

Abstract

Van veel strafrechtelijke interventies bij jongeren staat niet of onvoldoende vast of zij effectief zijn. In dit artikel wordt de stand van zaken besproken van de interventies die toegepast worden in de justitiële behandelinrichtingen voor jongeren in Nederland. Er wordt ingegaan op de positie van en de beeldvorming over de justitiële jeugdinrichtingen. Vervolgens worden de doelgroepen van deze inrichtingen beschreven. In dit overzicht is een onderscheid gemaakt tussen effectonderzoek over integrale interventies en over afzonderlijke interventies. Beide soorten effectonderzoek worden van kanttekeningen voorzien. Tot besluit wordt een aantal aanbevelingen gedaan voor toekomstig onderzoek.

Notes

Literatuur

  1. Alexander, J.F., & Sexton, T.L. (2002). Functional Family Therapy: A model for treating high risk acting-out youth. In J. Lebow (Ed.), Comprehensive handbook of psychotherapy. Volume IV: Integrative/Eclectic (pp. 111-132). New York: John Wiley.Google Scholar
  2. Argyris, C., & Schön, D. (1978). Organizational learning: A theory of action perspective. Reading, MA: Addison-Wesley.Google Scholar
  3. Bartels, A.J.J., Schuursma, S., & Slot, N.W. (2001). Interventies. In R. Loeber, N.W. Slot & J.A. Sergeant (red.), Ernstige en gewelddadige jeugddelinquentie. Houten/Diegem: Bohn Stafleu Van Loghum.Google Scholar
  4. Beenakkers, E.M.Th. (2001). Effectiviteit van sanctieprogramma’s: op zoek naar interventies die werken. Den Haag: WODC.Google Scholar
  5. Behan, J., & Carr, A. (2001). Oppositional defiant disorder. In A. Carr (Ed.), What works with children and adolescents? A critical review of psychological interventions with children and adolescents and their families (pp. 102-130). New York: Routledge.Google Scholar
  6. Binsbergen, M.H. van (2003). Motivatie voor behandeling: ontwikkeling van behandelmotivatie in een justitiële instelling. Apeldoorn: Garant.Google Scholar
  7. Blad, J. (2004). Inleiding tot een herstelgericht detentieregime. Tijdschrift voor Herstelrecht, 4, 7-23.Google Scholar
  8. Blom, M., & Huijbregts, G.L.A.M. (2004). Monitor jeugd terecht. Den Haag: WODC.Google Scholar
  9. Boelrijk, B.N.A. (1999). Sociale vaardigheidstrainingen voor (minderjarige) plegers van seksuele delicten? In A. Collot d’Escury-Koenigs, A. van der Linden & T. Snaterse (red.), Van preventie tot straf; naar meer sociale vaardigheden bij jongeren (pp. 241-257). Lisse: Swets & Zeitlinger.Google Scholar
  10. Boendermaker, L. (1998). Eind goed al goed? De leefsituatie van jongeren een jaar na vertrek uit een justitiële behandelinrichting. Den Haag: WODC.Google Scholar
  11. Boendermaker, L., Veldt, M.C. van der, & Booy, Y. (2003). Nederlandse studies naar de effecten van jeugdzorg. Utrecht: NIZW.Google Scholar
  12. Bogaart, P. van den, & Muijen, H. van (2001). Beter met thuis: een onderzoek naar de ontwikkeling en de effecten van een nieuwe werkwijze in de residentiële jeugdzorg. Leiden: Centrum voor Onderzoek Jeugdhulpverlening (COJ).Google Scholar
  13. Bogaart, P. van den, Mesman Schultz, K., & Muijen, H. van (2003). De Glenn Mills school: onderzoeksresultaten betreffende de achtergronden van de studenten en de behandelingsresultaten. Leiden: E&M Syntax B.V. en Stichting WOJ.Google Scholar
  14. Bonta, J. (2001). Effective programs in Canada. Paper gepresenteerd op het congres ‘Effectiviteit van strafrechtelijke interventies’ te Amsterdam. Den Haag: ministerie van Justitie.Google Scholar
  15. Borum, R. (2000). Assessing violence risk among youth. Journal of Clinical Psychology, 56, 1263-1288.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  16. Borum, R., Bartel, P. & Forth, A.E. (2002). Manual for the structured assessment of violence risk in youth (SAVRY). Tampa, FL: University of South Florida.Google Scholar
  17. Bouwsma, E. (2004). Jongeren behandelen is voor 90% opvoeden. De Volkskrant, 13 december.Google Scholar
  18. Brosnan, R., & Carr, A.(2001). Adolescent Conduct disorders. In A. Carr (Ed.), What works with children and adolescents? A critical review of psychological interventions with children and adolescents and their families (pp. 131-154). New York: Routledge.Google Scholar
  19. Bruinsma, M., & Boon, A.E. (2001). Orthopsychiatrie, (be)handelbare jongeren? Eindrapport van vier jaar onderzoek in De Fjord. Capelle aan de IJssel: De Fjord.Google Scholar
  20. Bullens, R. (2000). Risicotaxatie bij individuele zedendelinquenten: historische, klinische en situationele factoren. In T.I. Oei & M.S. Groenhuijsen (red.), Forensische psychiatrie anno 2000; actuele ontwikkelingen in breed perspectief (pp. 279-299). Deventer: Gouda Quint.Google Scholar
  21. Dam, C. van, Janssens, J.M.A.N., & De Bruyn, E.E.J. (2003). Risico en beschermende factoren voor recidive in de leefsituatie na vertrek uit een justitiële jeugdinrichting. In J.R.M. Gerris (red.), Gezin, school en gemeente: integrale jeugdzorg en sociale integratie (pp. 23-41). Assen: Van Gorcum.Google Scholar
  22. Dishion, T.J., McCord, J., & Poulin, F. (1999). When interventions harm: Peer groups and problem behavior. American Psychologist, 54, 755-764.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  23. Dodge, K. (1985). Attributional bias in aggressive children. In P. Kendall (Ed.), Advances in cognitive behavioural research and therapy. Volume 2 (pp. 73-110). Orlando: Academic Press.Google Scholar
  24. Dodge, K. (1993). Social-cognitive mechanisms in the development of conduct disorder and depression. Annual Review of Psychology, 44, 559-584.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  25. Duits, N. (2006). Kwaliteit onderzoeken pro justitia van jongeren. Assen: Van Gorcum.Google Scholar
  26. Elzen, R. van den (1999). Een inventarisatie van kinder- en jeugdpsychiatrische stoornissen in een justitiële behandelinrichting. Eefde: Rentray.Google Scholar
  27. Goldstein, A.P., Glick, B., & Gibbs, J.C. (1998). Aggression replacement training: A comprehensive intervention for aggressive youth. Revised edition. Champaign Illinois: Research Press.Google Scholar
  28. Gordon, D.A. (1995). Functional family therapy for delinquents. In R.R. Ross, D. H. Antonowitcz & G.K. Dhaliwal (Eds.), Going straight: Effective delinquency prevention and offender rehabililitation (pp. 163-178). Ottawa: Air training and Publication.Google Scholar
  29. Hart, S.D. (2001). Risk assessment: Possibilities and impossibilities. Te vinden op website Simon Fraser University: www.sfu.ca/psychology/groups/hart/violink.html.
  30. Heiden-Attema, N. van der, & Wartna, B.S.J. (2000). Recidive na verblijf in een JBI, een vervolgstudie naar de geregistreerde criminaliteit onder jongeren uit een justitiële behandelinrichting. Den Haag: ministerie van Justitie, WODC.Google Scholar
  31. Hendriks, J., & Bijleveld, C. (2004). Recidive van jongere zedendelinquenten. Een onderzoek naar de algemene, zeden- en geweldsrecidive van in JJI Harreveld behandelde jongere zedendelinquenten. Leiden: Nederland studiecentrum rechtshandhaving en criminaliteit.Google Scholar
  32. Henggeler, S., & Borduin, C. (1990). Family therapy and beyond: A multisystemic approach to problem solving. Eugene, OR: Castalia Press.Google Scholar
  33. Hokwerda, Y.M. (2004). Herstelrecht in jeugdstrafzaken. Een evaluatieonderzoek naar zeven experimenten in Nederland. Den Haag: Boom Juridische uitgevers.Google Scholar
  34. Hornsveld, R.H.J. (2006). Ontwikkeling en evaluatie van de Agressiehanteringstherapie voor gewelddadige forensisch psychiatrische patiënten (jongens en mannen). Den Haag: ministerie van Justitie, WODC.Google Scholar
  35. INK (2004). Handleiding positiebepaling publieke sector, onderwijs en zorginstellingen. Zaltbommel: Instituut voor Nederlandse kwaliteit.Google Scholar
  36. Jonker, A. (2004). Niet opsluiten maar opvoeden. Utrecht: Agiel.Google Scholar
  37. Kazdin, A.E. (1997a). Parent management training: Evidence, outcomes and issues. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 36, 1349-1356.CrossRefGoogle Scholar
  38. Kazdin, A.E. (1997b). Practitioner review: Psychosocial treatment of conduct disorder in children. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 62, 161-182.CrossRefGoogle Scholar
  39. Kazdin, A., Siegel, T., & Bass, D. (1992). Cognitive problem solving skills training and parent management training in the treatment of antisocial behavior in children. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 60, 733-747.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  40. Kazdin, A.E., & Weis, J. (1998). Identifying and developing empirically supported child and adolescent treatments. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 66, 19-36.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  41. Konijn, C. (red.) (2003). Internationaal overzicht effectieve interventies in de jeugdzorg. Utrecht: NIZW.Google Scholar
  42. Laan, P. van der (2006). Hoezo ‘prachtige methode Den Engh’? Perspectief, 1, 16-17.Google Scholar
  43. Lipsey, M.W., & Wilson, D. (1998). Effective interventions for serious juvenile offenders: A synthesis of research. In R. Loeber & D.P. Farrington (Eds.) Serious and violent juvenile offenders, risk factors and successful interventions. Nebury Park: Sage Publications.Google Scholar
  44. Lipsey, M.W. (1992). Juvenile delinquency treatment: a meta-analytic inquiry into the variables of effect. In T.D. Cook (Ed.), Meta-analysis for explanation: A casebook (pp. 83-127). New York: Russel Sage.Google Scholar
  45. Littell, J.H. (2005). Lessons from a systematic review of effects of multisystemic therapy. Children and Youth Services Review, 27, 445-463.CrossRefGoogle Scholar
  46. Lodewijks, H.P.B., Doreleijers, Th., Ruiter, C. de, & Wit-Grouls, H. de (2003). Handleiding voor de gestructureerde risicotaxatie van gewelddadig gedrag bij jongeren (geautoriseerde vertaling SAVRY). Eefde: Rentray.Google Scholar
  47. Lodewijks, H.P.B., Ruiter, C. de, & Doreleijers, Th.A.H. (2003). Risicotaxatie en risicohantering van gewelddadig gedrag bij adolescenten. Tijdschrift voor Directieve Therapie, 1, 25-42.Google Scholar
  48. Loeber , R., Sergeant, J.A., & Slot, N.W. (2001). Implicaties voor beleid, onderzoek en overdracht. In R. Loeber, N.W. Slot & J.A. Sergeant (red.), Ernstige en gewelddadige delinquentie: omvang, oorzaken en interventies. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.Google Scholar
  49. McGuire, J., & Priestley (1995). Reviewing what works: past, present and future. In J.McGuire (Ed.), What works: Reducing reoffending. Guidelines from research and practice (pp. 3-34). Chichester: Wiley.Google Scholar
  50. Ministerie van Justitie (2001). Handboek rechtspositie jongeren in justitiële jeugdinrichtingen. Den Haag: SDU.Google Scholar
  51. Nas, C.N. (2005). ‘EQUIPping’ delinquent male adolescents to think pro-socially. Utrecht: Institute for the study of education and human development.Google Scholar
  52. Patterson, G. (1997). Performance models for parenting: a social interactive perspective. In J. Grusec & L. Kuczynski (Eds.), Parenting and children’s internalization of values (pp. 193-226). New York: John Wiley.Google Scholar
  53. Peeters, J. (2003). Antisociale jongeren. Antwerpen: Garant.Google Scholar
  54. Popma, A. (2006). Neurobiological factors of antisocial behavior in delinquent male adolescents. Proefschrift. Amsterdam: VUMC.Google Scholar
  55. Raine, A. (2002). Biosocial studies of antisocial and violent behavior in children and adults: A review. Journal of Abnormal Child Psychology, 30, 111-129.CrossRefGoogle Scholar
  56. Strang, H., & Braithwaite, J. (Eds.) (2001). Restorative justice and civil society. Cambridge: Cambridge University Press.Google Scholar
  57. Verstegen, R., & Lodewijks, H.P.B. (2006). Interactiewijzer: analyse en aanpak van interactieproblemen in professionele opvoedingssituaties. Assen: Van Gorcum.Google Scholar
  58. Vreeman, M (2004). Follow-up onderzoek bij jongeren met en zonder nazorg vanuit het Work Wise programma. Eefde: Rentray.Google Scholar
  59. Vreugdenhil, C. (2003). Psychiatric disorders among incarcerated male adolescents in The Netherlands. Proefschrift. Amsterdam: Vrije Universiteit.Google Scholar
  60. Wartna, B.S.J. (2005). Recidive onder ex-pupillen van Den Engh: kanttekeningen bij een recidivemeting. Den Haag: WODC.Google Scholar
  61. Wartna, B.S.J., Harbachi, S. el, & Laan, A.M. van der (2005). Jong vast: een cijfermatig overzicht van de strafrechtelijke recidive van ex-pupillen van justitiële jeugdinrichtingen. Meppel/Den Haag: WODC/Boom Juridische Uitgevers.Google Scholar
  62. Washington state institute for public policy (2004). Outcome evaluations of Washington state’s research-based programs for juvenile offenders. Te vinden op: www.wsipp.wa.gov.
  63. Wigboldus, M. (2003). Opvoedend handelen in een justitiële jeugdinrichting; systematisering van het behandelaanbod in Rentray. Proefschrift. Groningen: Universiteit van Groningen.Google Scholar
  64. Wigboldus, M., & Wolsink, L. (1999). Denken en voelen. Trainingsprogramma voor cognitieve en emotionele vaardigheden. Utrecht: SWP.Google Scholar
  65. Work wise (2001). Handboek Work Wise. Eefde: Rentray.Google Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum 2007

Authors and Affiliations

  1. 1.

Personalised recommendations