Advertisement

Tijdschrift voor Psychotherapie

, Volume 28, Issue 1, pp 10–22 | Cite as

Individuele motivationele cliëntgerichte psychotherapie met drugsgebruikers

  • Kurt Renders
Article
  • 200 Downloads

Abstract

In dit artikel wordt een individuele, ambulante en cliëntgerichte vorm van psychotherapie met drugsgebruikers voorgesteld. Om werkzaam te zijn bij die doelgroep wordt de cliëntgerichte methodiek in bepaalde opzichten aangepast. Het motivationele gespreksmodel van Miller en het draaideurmodel van verandering van Prochaska en DiClementi fungeren daarbij als inspiratiebron. Eerst wordt ingegaan op de mogelijkheden van individuele psychotherapie bij drugsgebruikers via een beknopt overzicht van de relevante literatuur. Na een korte beschrijving van de werksetting en cliëntenpopulatie wordt een model van individuele motivationele cliëntgerichte psychotherapie uiteengezet. Dat gebeurt door aandachtspunten te accentueren die de cliëntgerichte therapeut indachtig zal moeten zijn als hij werkt met drugsgebruikers. Tot slot volgt het verhaal van Roel: een casus waarin het model aan de hand van de concrete praktijk wordt toegelicht.

Literatuur

  1. Baer, J.S., Kivlahan, D.R., & Donovan, D.M. (1999), Integrating skills training and motivational therapies. Journal of Substance Abuse Treatment, 17, 15-23.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  2. Beck, J.S., & Liese, B.S. (1997), Cognitive therapy. In J.H. Lowinson, P. Ruiz, R.B. Millman en J.G. Langrod (Eds.), Substance abuse, a comprehensive textbook (3rd Ed.) (pp. 547-573). New York: Williams & Wilkins.Google Scholar
  3. Beiglböck, W., & Feselmayer, S. (1991), Der ungeliebte Klient Aspekte der Psychotherapie mit Abhängigen. Personzentriert, 2, 48-63.Google Scholar
  4. Brumbaugh, A. (1999), The role of accupunture in client-centered chemical dependency treatment. Available from: http://www.silcom.com/alexb/acu-cc.htm
  5. Carrol, K.M., Nich, C., & Rounsaville, B.J. (1995), Differential symptom reduction in depressed cocaine abusers treated with psychotherapy and pharmacotherapy. Journal of Nervous and Mental Disorders, 183, 251-259.CrossRefGoogle Scholar
  6. Carrol, K.M., Rounsaville, B.J., & Gawin, F.H. (1991), A comparative trial of psychotherapy for ambulatory cocaine abusers: relapse prevention and interpersonal psychotherapy. American Journal of Drug and Alcohol Abuse, 17, 229-247.CrossRefGoogle Scholar
  7. Carrol, K.M., Rounsaville, B.J., Gordon, L.T., Nich, C., Jatlow, P.M., Bisighini, R.M., & Gawin, F.H. (1994), Psychotherapy and pharmacotherapy for ambulatory cocaine abusers. Archives of General Psychiatry, 51, 177-187.Google Scholar
  8. De Ridder, H., Renders, K., Clara, A., & Verbeke, O. (2000), Ambulante therapie met adolescente drugsgebruikers en hun omgeving: een werkmodel. Welzijnsgids, 36, 83-97.Google Scholar
  9. Dodes, L.M. (1990), Addiction, helplessness and narcissistic rage. Psychoanalytic Quarterly, 59, 398-419.PubMedGoogle Scholar
  10. Dodes, L. M., & Khantzian, E.J. (1997), Individual psychodynamic psychotherapy. In J.H. Lowinson, P. Ruiz, R.B. Millman en J.G. Langrod (Eds.), Substance abuse, a comprehensive textbook (3rd Ed.) (pp. 479-495). New York: Williams & Wilkins.Google Scholar
  11. Fiorentine, R., & Hillhouse, M.P. (1999), Drug treatment effectiveness and client-counselor empathy: exploring the effects of gender and ethnic congruency. Journal of Drug Issues, 29, 59-74.Google Scholar
  12. Gendlin, E.T. (1996), Focusing-oriented Psychotherapy: a Manual of the Experiential Method. New York: The Guilford Press.Google Scholar
  13. Haas, O. de (1980), Rogeriaanse gesprekstherapie, een poging tot concretisering. Tijdschrift voor Psychotherapie, 6, 179-197.Google Scholar
  14. Janisch, W. (1984), Der klientzentrierte Ansatz in der Drogentherapie: Theorie contra Praxis. Personzentriert, 2, 19-29.Google Scholar
  15. Jerry, P.A. (1997), Psychodynamic psychotherapy of the intravenous cocaine abuser. Journal of Substance Abuse Treatment, 14, 319-332.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  16. Khantzian, E.J. (1978), The ego, the self and opiate addiction: theoretical and treatment considerations. International Review of Psychoanalysis, 5, 189-198.Google Scholar
  17. Khantzian, E.J. (1997), The self-medication hypothesis of substance abuse disorders: a reconsideration and recent applications. Harvard Review of Psychiatry, 4, 231-244.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  18. Khantzian, E.J., & Mack, J. (1983), Self-preservation and the care of the self. Psychoanalytic Study of the Child, 38, 209-232.PubMedGoogle Scholar
  19. Krystal, H. (1982), Alexithymia and the effectiveness of psychoanalytic treatment. International Journal of Psychoanalytic Psychotherapy, 9, 353-378.PubMedGoogle Scholar
  20. Krystal, H., & Raskin, H. (1970), Drug dependence: aspects of ego function. Detroit: Wayne State University Press.Google Scholar
  21. Lambert, M.J., & Bergin, A.E. (1994), The effectiveness of psychotherapy. In A.E. Bergin en S.L. Garfield (Eds.), Handbook of psychotherapy and behavior change. (4th ed.) (pp. 143-189). New York: John Wiley & Sons.Google Scholar
  22. Leijssen, M. (1995), Gids voor gesprekstherapie. Utrecht: De Tijdstroom.Google Scholar
  23. Martens, J. (1995). Behandeling van drugsverslaafden. Eerst grenzen, pas daarna experiëntiële gesprekstherapie. In G. Lietaer en M. van Kalmthout (red.), Praktijkboek gesprekstherapie. Psychopathologie en experiëntiële procesbevordering (pp. 287-298). Maarssen: Elsevier/De Tijdstroom.Google Scholar
  24. Martens, J. (2000), Psychotherapiegroepen voor cliënten met harddrugsverslavingen. In T.J.G. Berk (red.), Handboek voor groepspsychotherapie (pp. N3.1. – N3.44). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.Google Scholar
  25. McDougall, J. (1984), The ‘disaffected’ patient: reflections on affect pathology. Psychoanalytic Quarterly, 53, 386-409.PubMedGoogle Scholar
  26. Miller, W.R., & Hester, R.K. (1986), Matching problem drinkers with optimal treatments. In W.R. Miller en N. Heather (Eds.), Treating addictive behaviors: process of change (pp. 175-203). New York: Plenum.Google Scholar
  27. Miller, W.R., & Rollnick, S. (1991), Motivational Interviewing. New York/London: The Guilford PressGoogle Scholar
  28. Millman, R.B. (1986), Considerations on the psychotherapy of the substance abuser. Journal of Substance Abuse Treatment, 3, 103-109.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  29. Najavits, L.M., & Weiss, R.D. (1994), Variations in therapist effectiveness in the treatment of patients with substance use disorders: an emperical review. Addiction, 89, 679-688.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  30. O'Connor, L.E., & Weiss, M.D. (1993), Individual psychotherapy for addicted clients: an application of control mastery theory. Journal of Psychoactive Drugs, 25, 283-291.PubMedGoogle Scholar
  31. Prochaska, J.O., & DiClemente, C.C. (1986), Toward a comprehensive model of change. In W.R. Miller en N. Heather (Eds.), Treating addictive behaviors: process of change (pp. 3-27). New York: Plenum.Google Scholar
  32. Prochaska, J.O., & Norcross, J.C. (1998), Systems of psychotherapy: a transtheoretical analysis (4th ed.). Pacific Grove, CA: Brooks/ Cole.Google Scholar
  33. Pype, G. (1992), Client-centered psychotherapie bij ontwenning: een specifieke benadering. In L. Taccoen (Red.), Psychotherapie en alcoholisme (pp. 1-11). Brussel: VAD-uitgave.Google Scholar
  34. Pype, G. (1995), Educatieve groepspsychotherapie bij ontwenners. Tijdschrift voor Cliëntgerichte Psychotherapie, 33, 42-50.Google Scholar
  35. Rounsaville, B.J., & Carrol, K.M. (1998), Individual psychotherapy. In R.J. Frances en S.I. Miller (Eds.), Clinical textbook of addictive disorders (2nd Ed.) (pp. 430- 439). New York/London: The Guilford Press.Google Scholar
  36. Smith, M., Glass, C., & Miller, T. (1980), The benefits of psychotherapy. Baltimore: John Hopkins University Press.Google Scholar
  37. Stinckens, N., & Leijssen, M. (1999), De innerlijke criticus in cliëntgericht-experiëntiële psychotherapie. Illustratie van een micromodel. Tijdschrift voor Psychotherapie, 25, 5-26.Google Scholar
  38. Swildens, J.C.A.G. (1997), Procesgerichte gesprekstherapie. Utrecht: De Tijdstroom.Google Scholar
  39. Taccoen, L. (1999), Motiverende gespreksvoering en cliëntgerichte benadering in de verslavingszorg. Tijdschrift Cliëntgerichte Psychotherapie, 37, 187-206.Google Scholar
  40. Van Bilsen, H.P.J.G. (1991), Motivational interviewing: perspectives from the Netherlands, with particular emphasis on heroin-dependent clients. In R.W. Miller en S. Rollnick (Eds.), Motivational Interviewing (pp. 214-224). New York/London: The Guilford Press.Google Scholar
  41. Weiser Cornell, A. (1999), De kracht van focussen. Luisteren naar je lijf kan je leven veranderen. Haarlem: De Toorts.Google Scholar
  42. Wieder, H., & Kaplan, E. (1969), Drug use in adolescents. Psychoanalytic Study of the Child, 24, 399-431.PubMedGoogle Scholar
  43. Woody, G.E., McLellan, A.T., Luborsky, L. & O'Brien, C.P. (1987), Twelve-month follow-up of psychotherapy for opiate dependence. American Journal of Psychiatry, 144, 590-596.PubMedGoogle Scholar
  44. Woody, G.E., McLellan, A.T., Luborsky, L., & O'Brien, C.P. (1995), Psychotherapy in community methadone programs: a validation study. American Journal of Psychiatry, 152, 1302-1308.PubMedGoogle Scholar
  45. Wurmser, L. (1974), Psychoanalytic considerations of the etiology of compulsive drug use. Journal of the American Psychoanalytic Association, 22, 820-843.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  46. Wurmser, L. (1985), Denial and split identity: timely issues in the psychoanalytic psychotherapy of compulsive drug users. Journal of Substance Abuse Treatment, 2, 89-96.CrossRefPubMedGoogle Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum 2002

Authors and Affiliations

  • Kurt Renders
    • 1
  1. 1.

Personalised recommendations