Advertisement

Tijdschrift voor kindergeneeskunde

, Volume 70, Issue 3, pp 179–184 | Cite as

Onhandigheid bij het syndroom van Turner – Is plannen of uitvoeren van bewegingen een probleem?

  • M. W. G. Nijhuis-van der Sanden
  • P. A. T. M. Eling
  • A. T. M. Brugman-Boezeman
Artikelen
  • 62 Downloads

Samenvatting

In dit artikel wordt een overzicht gegeven van onderzoek naar motorische problemen bij meisjes met het syndroom van Turner (ts) en de mogelijke relatie met cognitieve disfuncties. Aan de hand van een casusbeschrijving worden de problemen in het dagelijks leven geschetst. Onderzoek met behulp van genormeerde motorische tests toont aan dat meisjes met ts motorisch op alle taken afwijken. In de literatuur worden de bewegingsproblemen soms toegeschreven aan cognitieve planningsproblemen als gevolg van gestoorde visuo-spatiële functies, maar uit eigen onderzoek blijkt dat ook op het uitvoeringsniveau bewegingsproblemen bestaan. Meisjes met ts voeren bewegingstaken weliswaar net zo nauwkeurig uit als leeftijdgenootjes, maar ze bewegen langzamer en minder vloeiend. Tot slot bespreken we de consequenties voor de therapeutische begeleiding.

Summary

In this article we review studies concerning motor problems in girls with Turner's syndrome (ts) and the possible relationship with cognitive dysfunction. A case-study illustrates functional problems of daily life in girls with ts. Clinical motor screening battery studies reveal that, indeed, girls with ts experience general motor impairment; no specific profile of impairment is observed. In the literature motor problems are sometimes attributed to visual spatial deficits. However, in our experiments we found problems at the motor execution level as well: girls with ts move with the same accuracy as their peers, but with a significantly lower speed and with more disfluency. Finally, we discuss the consequences for clinical intervention.

Literatuur

  1. Nijhuis-van der Sanden MWG, Dijkstra-Hekkink JGB, Brugman-Boezeman ATM, et al. Het Turner syndroom: een literatuurstudie naar het belang van neuropsychologisch en motorisch onderzoek. Tijdschrift voor Orthopedagogiek, Kinderpsychologie en Kinderpsychiatrie 1998;23:11-8.Google Scholar
  2. Nijhuis-van der Sanden MWG, Dijkstra-Hekkink JGB, Toonen G, et al. Het Turner syndroom: dagelijkse problemen in kaart gebracht. Fysiopraxis 1998:4;13-8.Google Scholar
  3. Ross J, Zinn A, McCauly E. Neurodevelopmental and psychosocial aspects of Turner syndrome. Ment Retard Dev Disabil Res Rev 2000:6;135-41.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  4. Smits-Engelsman BCM. Movement ABC; Nederlandse handleiding. Lisse: Swets en Zeitlinger, 1998.Google Scholar
  5. Wechsler D. Intelligence: definition theory and the iq. In: Cancro R (red). Intelligence. New York: Grune & 38; Stratton, 1971; 50-5.Google Scholar
  6. Boman UW, Möller A, and Albertsson-Wikland K. Psychological aspects of Turner syndrome. J Psychosom Obstetric Gynaecol 1998;19:1-18.CrossRefGoogle Scholar
  7. Haverkamp F, Tebarth H, Keuker T, et al. Imprinting vs. monosomy on cognition in Ullrich-Turner-Syndrome (uts): new insight from familial factors. The 5th International Turner Symposium – Optimizing Health Care for Patients in the 21st Century, Naples March 23-25, 2000.Google Scholar
  8. Skuse DH. Evidence that X-linked genes of maternal and pateral origin differentially contribute to the development of cognitive brain systems. The 5th International Turner Symposium – Optimizing Health Care for Patients in the 21st Century, Naples March 23-25, 2000.Google Scholar
  9. Kessels,RPC, Zandvoort,MJE van, Postma, A, et al. The Corsi block-tapping task: standardization and normative data. Appl Neuropsychol. 2000;7:252-8.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  10. Mathisen B, Reilly S, Skuse D. Oral motor dysfunction and feeding disorders of infants with Turner's syndrome. Dev Med Child Neurol 1992;34:141-9.PubMedGoogle Scholar
  11. Salbenblatt JA, Meyers DC, Bender BG, et al. Gross and fine motor development in 45,X and 47,XXX girls. Pediatrics 1989;84:678-82.PubMedGoogle Scholar
  12. Ross JL, Feuillan P, Kushner H, Cutler GB Jr. Effects of estrogen on nonverbal processing speed and motor function in girls with Turner's syndrome. J Clin Endocrinol Metab 1998; 82:1814-7.CrossRefGoogle Scholar
  13. Ross JL, Kushner H, Roeltgen DP. Developmental changes in motor function in girls with Turner syndrome. Pediatr Neurol1996;15:317-22.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  14. Romans SM, Stefanatos G, Roeltgen DP, et al. Transition to young adulthood in Ullrich-Turner syndrome: neurodevelopmental changes. Am J Med Genet 1998;79:140-7.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  15. Waber DP. Neuropsychological aspects of Turner's syndrome. Dev Med Child Neurol 1979;21:58-70.PubMedGoogle Scholar
  16. Silbert, A, Wolff PH, Lilienthal J. Spatial and temporal processing in patients with Turner's syndrome. J Behav Genet 1977;7:11-21.Google Scholar
  17. Clark C, Klonoff H, Hayden M. Regional cerebral glucose metabolism in Turner syndrome. Can J Neurol Sci 1990;17: 140-4.PubMedGoogle Scholar
  18. Bender BG, Linden MG, Robinson A. Neuropsychological impairment in 42 adolescents with sex chromosome abnormalities. Am J Med Genet 1993;48:169-73.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  19. Nijhuis-van der Sanden MWG, Smits-Engelsman BCM, Eling PATM. Motor performance in girls with Turner's syndrome; Dev Med Child Neurol 2000;42:685-90.CrossRefGoogle Scholar
  20. Smits-Engelsman BCM, Nijhuis-van der Sanden MWG,. Duysens J. An exploratory study of the kinematics of girls with Turner syndrome in a visuo-motor task. Infant Child Dev (geaccepteerd).Google Scholar
  21. Nijhuis-van der Sanden MWG, Smits-Engelsman BCM, Eling PATM, et al. Lowered elementary movement speed in girls with Turner syndrome. Ter publicatie aangeboden.Google Scholar
  22. Schoemaker MM, Kalverboer AF. Physiotherapy for clumsy children: An evaluation study. Dev Med Child Neurol 1994;36:143-55.PubMedCrossRefGoogle Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum 2002

Authors and Affiliations

  • M. W. G. Nijhuis-van der Sanden
    • 1
  • P. A. T. M. Eling
  • A. T. M. Brugman-Boezeman
  1. 1.

Personalised recommendations