Advertisement

Dth

, 21:160 | Cite as

Placebo: verwachting en hoop

  • Gerrit Glas
Article
  • 70 Downloads

Samenvatting

Eerst wordt geschetst hoe het placebofenomeen de geneeskunde confronteert met een aantal fundamentele vragen. De idee dat placebowerking ‘nep’ is, verraadt de doorwerking van een sciëntistische opvatting van de geneeskunde, waarin een strikt biomedische benadering van ziekte gepaard gaat met een sterke scheiding tussen objectieve en subjectieve aspecten van het ziek-zijn. Vervolgens wordt getoond hoe leertheoretische inzichten in het placebo-effect zich geleidelijk hebben verdiept en omgevormd tot een benadering waarbij ook cognitieve en relationele aspecten in beeld komen. Nadruk in dit artikel ligt vooral op de rol van verwachtingen. Er wordt een overzicht gegeven over de literatuur ter zake. Vervolgens verbreedt het betoog zich weer tot een beschouwing over de fundamentele betekenis van het verschijnsel hoop voor het hele geneeskundig handelen.

Notes

Referenties

  1. Ader, R. (1997). The role conditioning in pharmacotherapy. In A. Harrington (Ed.), The placebo effect. An interdisciplinary exploration (pp. 138-165). Cambridge (Mass.): Harvard University Press.Google Scholar
  2. Biller, N. (1999). The placebo effect: mocking or mirroring medicine? Perspectives in Biology and Medicine, 42, 398-401.PubMedGoogle Scholar
  3. Binz, U. (1977). Das Placebo-Phänomen. Inaugural Dissertation, Universität von Mannheim.Google Scholar
  4. Bootzin, R.R. (1985). The role of expectancy in behavior change. In L. White, B. Tursky & G.E. Schwartz (Eds.), Placebo. Theory, research, and mechanisms (pp. 196-210). New York: The Guilford Press.Google Scholar
  5. Brody, H. (1977). Placebo and the philosophy of medicine. Clinical, conceptual and ethical issues. Chicago: University of Chicago Press.Google Scholar
  6. Bulger, R.J. (1990). The demise of the placebo effect in the practice of scientific medicine – a natural progression or an undesirable aberration? Transactions of the American Clinical and Climatological Association, 102, 285-293.Google Scholar
  7. Craen, T. de (1998). Placebos and placebo effects in clinical trials. Academisch Proefschrift, Universiteit van Amsterdam.Google Scholar
  8. Dyck, R. van (1986). Psychotherapie, placebo en suggestie. Academisch proefschrift, Rijksuniversiteit Leiden.Google Scholar
  9. Enserink, M. (1999). Can the placebo be the cure? Science, 284, 238-240.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  10. Grünbaum, A. (1986). The placebo concept in medicine and psychiatry. Psychological Medicine, 16, 19-38 (uitgebreide versie van het gelijknamige hoofdstuk in White, Tursky & Schwarz [Eds.]).CrossRefPubMedGoogle Scholar
  11. Harrington, A. (Ed.) (1997). The placebo effect. An interdisciplinary exploration. Cambridge (Mass.): Harvard University Press.Google Scholar
  12. Kirsch, I. (1997). Specifying non-specifics: psychological mechanisms of placebo effects. In A. Harrington, (Ed.), The placebo effect. An interdisciplinary exploration (pp. 166-186). Cambridge (Mass.): Harvard University Press.Google Scholar
  13. Kirsch, I., & Sapirstein, G. (1998). Listening to Prozac but hearing placebo. A meta-analysis of antidepressant medication. Prevention and Treatment, 1, Article 0002a (http://journals.apa.org/prevention/volume1/pre0010002a.html).
  14. Lang, P.J. (1979). A bio-informational theory of emotional imagery. Psychophysiology, 16, 495-512.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  15. Lang, P.J. (1985). The cognitive psychophysiology of emotion: fear and anxiety. In A.H. Tuma & J. Maser (Eds.), Anxiety and the anxiety disorder (pp. 131-170). Lawrence Erlbaum Ass.: Hillsdale/Londen.Google Scholar
  16. Maassen, H. (1999). Genezen met placebo's. Een kwestie van geloof? Medisch Contact, 54, 1388-1390.Google Scholar
  17. Montgomery, S.A. (1999). The failure of placebo-controlled studies. European Neuropsychopharmacology, 7, 271-276.CrossRefGoogle Scholar
  18. Plotkin, W.B. (1985). A Psychological approach to placebo: the role of faith in therapy and treatment. In L. White, B. Tursky & G.E. Schwartz (Eds.), Placebo. Theory, research, and mechanisms (pp. 237-254). New York: The Guilford Press.Google Scholar
  19. Price, D.D., & Fields, H.L. (1997). The contribution of desire and expectation to placebo analgesia: implications for new research strategies. In A. Harrington (Ed.), The placebo effect. An interdisciplinary exploration (pp. 117-137). Cambridge (Mass.): Harvard University Press.Google Scholar
  20. Reiss, S. (1980). Pavlovian conditioning and human fear: an expectancy model. Behavior Therapy, 11, 380-396.CrossRefGoogle Scholar
  21. Rescorla, R.A. (1988). Pavlovian conditioning: It's not what you think it is. American Psychologist, 43, 151-160.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  22. Shapiro, A.K., & Shapiro, E. (1997). The powerful placebo. From ancient priest to modern physician. Baltimore: The Johns Hopkins University Press.Google Scholar
  23. Straus, J.L. (1996). Placebo effects. Psychosomatics, 37, 315-326.PubMedGoogle Scholar
  24. White, L., Tursky, B., & Schwartz, G.E. (Eds.) (1985). Placebo. Theory, research, and mechanisms. New York: The Guilford Press.Google Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum 2001

Authors and Affiliations

  • Gerrit Glas
    • 1
    • 2
  1. 1. Raalte 
  2. 2.

Personalised recommendations