Advertisement

Dth

, Volume 16, Issue 3, pp 109–119 | Cite as

Behandeling van chronische vermoeidheid met cognitieve gedragstherapie

  • Ger Keijsers
  • Guy Hosselet
  • Agnes van Minnen
Article
  • 129 Downloads

Samenvatting

Chronische vermoeidheid is een veel voorkomende klacht. Desondanks zijn de status van de diagnose, de etiologie en de samenhang met andere klachten zoals stemmingsstoornissen nog verre van duidelijk. In een poging een voorlopige overeenstemming over kenmerken van het ziektebeeld te verkrijgen werd de term ‘chronische–vermoeidheidssyndroom’ (CVS) voorgesteld. De diagnostische criteria van CVS worden besproken in dit artikel. Daarna worden demografische kenmerken, klachten en ziekteverloop van CVS–;patiënten beschreven aan de hand van gegevens uit empirisch onderzoek. CVS komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen en de klachten beginnen tussen het 29ste en 35ste levensjaar. Onbehandeld is de prognose ongunstig. De klachten zijn ernstig en interfereren sterk met het dagelijks functioneren. Het pre–morbide functioneren van CVS–;patiënten daarentegen was vaak goed. De effecten van zowel medicamenteuze als psychologische behandelingen zijn onderzocht. De beste behandeloptie lijkt op het moment cognitieve gedragstherapie (CGT), maar ook met CGT zijn geen optimale behandelresultaten bereikt: van de patiënten verbetert 35 tot 40% onvoldoende, het percentage drop–outs kan aanzienlijk zijn en toename van de klachten als gevolg van de behandeling komt voor. Het artikel eindigt met twee gevalsbeschrijvingen. Aan de hand hiervan worden onderdelen van een psychologische behandeling voor CVS toegelicht, namelijk het motiveren van de patiënt voor behandeling, de registratie, het opzetten van een reactiveringsprogramma en de uitdaging van negatieve automatische gedachten en assumpties.

Notes

Referenties

  1. Beck, A.T., Rush, A.J., Shaw, B.F., & Emery, G. (1979). Cognitive therapy of depression. New York: Guilford Press.Google Scholar
  2. Blakely, A.A., Howard, R.C., Sosich, R.M., Murdoch, J.C., Menkes, D.B., & Spears, G.F. (1991). Psychiatric symptoms, personality and ways of coping in chronic fatigue syndrome. Psychological Medicine, 21, 347–362.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  3. Bonner, D., Ron, M., Chalder, T., Butler, S., & Wessely, S. (1994), Chronic fatigue syndrome: A follow up study. Journal of Neurology, Neurosurgery, and Psychiatry, 57, 617–621.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  4. Butler, S., Chalder, T., Ron, M., & Wessely, S. (1991). Cognitive behaviour therapy in chronic fatigue. Journal of Neurology, Neurosurgery, and Psychiatry, 54, 153–158.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  5. Cathebras, P., Robbins, J., Kirmayer, L., & Hayton, B. (1992). Fatigue in primary care: Prevalence, psychiatric comorbidity, illness behaviour and outcome. Journal of General Internal Medicine, 7, 276–286.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  6. Cox, D.L., & Findley, L.J. (1994). Is chronic fatigue syndrome treatable in an NHS environment? Clinical Rehabilitation, 8, 76–80.CrossRefGoogle Scholar
  7. Deale, A., Chalder, T., & Wessely, S. (1995). Cognitive behaviour therapy for chronic fatigue syndrome: Results of a randomised controlled treatment trial. Paper gepresenteerd op de WCBCT , 14 juli, Kopenhagen.Google Scholar
  8. Derksen, J.J.L. (1995). Chronische vermoeidheid onderzocht middels een semi–gestructureerd interview. In voorbereiding.Google Scholar
  9. Friedberg, F., & Krupp, L.B. (1994). A comparison of cognitive behavioural treatment for chronic fatigue syndrome and primary depression. Reviews of Infectious Diseases, 18 (suppl 1), 105–109.Google Scholar
  10. Gold, D., Bowden, R., Sixbey, J., Riggs, R., Katon, W., Ashley, R. et al. (1990). Chronic fatigue: A prospective clinical and virologic study. Journal of the American Medical Association, 264, 48–53.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  11. Hickie, I., Lloyd, A., Wakefield, D., & Parker, G. (1990). The psychiatric status of patients with the chronic fatigue syndrome. British Journal of Psychiatry, 156, 534–540.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  12. Holmes, G.P., Kaplan, J.E., Gantz, N.M., Komaroff, A.L., Schonberger, L.B., Straus, S.E. et al. (1988). Chronic fatigue syndrome: A working case definition. Annals of Internal Medicine, 108, 387–389.PubMedGoogle Scholar
  13. Hoogduin, C.A.L. (1987). De motivering voor psychotherapie bij patiënten met een somatoforme stoornis. Tijdschrift voor Psychotherapie, 1, 15–19.Google Scholar
  14. Kruesi, M.J.P., Dale, J., & Straus, S.E. (1989). Psychiatric diagnoses in patients who have chronic fatigue syndrome. Journal of Clinical Psychiatry, 50, 53–56.PubMedGoogle Scholar
  15. Lloyd, A.R., Hickie, I., Brockman, A., Hickie, C., Wilson, A., Dwyer, J., & Wakefield, D. (1993). Immunologic and psychologic therapy for patients with chronic fatigue syndrome: A double–blind, placebo–controlled trial. The American Journal of Medicine, 94, 197–203.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  16. Manu, P., Lane, T.J., & Matthews, D.A. (1988). The frequency of the chronic fatigue syndrome in patients with symptoms of persistent fatigue. Annals of Internal Medicine, 109, 554–556.PubMedGoogle Scholar
  17. Ray, C. (1991). Chronic fatigue syndrome and depression: Conceptual and methodological ambiguities. Psychological Medicine, 21, 1–9.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  18. Ray, C., Weir, W.R.C., Philips, S., & Cullen, S. (1992). Development of a measure of symptoms in chronic fatigue syndrome: The profile of fatigue–related symptoms (PFRS). Psychology and Health, 7, 27–43.CrossRefGoogle Scholar
  19. Schaufeli, W.B., & Dierendonck, D. van (1993). The construct validity of two burnout measures. Journal of Organizational Behavior, 14, 631–647.CrossRefGoogle Scholar
  20. Schaufeli, W.B., Maslach, C., & Marek, T. (Eds.) (1993). Professional burn–out: Recent developments in theory and research. Washington, DC: Taylor & Francis.Google Scholar
  21. Schwartz, J.E., Jandorf, L., & Krupp, L.B. (1993). The measurement of fatigue: A new instrument. Journal of Psychosomatic Research, 37, 753–762.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  22. Schweitzer, R., Robertson, D.L., Kelly, B., & Whiting, J. (1994). Illness behaviour of patients with chronic fatigue syndrome. Journal of Psychosomatic Research, 38, 41–49.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  23. Sharpe, M. (1993). ‘ME’, chronic fatigue syndrome, and psychological treatment. Niet gepubliceerd.Google Scholar
  24. Sharpe, M.C., Archard, L.C., Banatvala, J.E., Borysiewicz, L.K., Clare, A.W., David, A. et al. (1991). A report–chronic fatigue syndrome: Guidelines for research. Journal of the Royal Society of Medicine, 84, 118–121.PubMedGoogle Scholar
  25. Sharpe, M.C., Hawton, K.E., Seagroatt, V., & Pasvol, G. (1992). Follow up of patients with fatigue presenting to an infectious diseases clinic. British Medical Journal, 305, 347–352.CrossRefGoogle Scholar
  26. Sharpe, M., Hawton, K. Simkin, S., Surawy, C., Hackmann, A., Klimes, I., Peto, T., Warrell, D., & Seagroatt, V. (1996). Cognitive behaviour therapy for the chronic fatigue syndrome: A randomized controlled trial. British Medical Journal, 312, 22–26.PubMedGoogle Scholar
  27. Sharpe, M., Peveler, R., & Mayou, R. (1992). The psychological treatment of patients with functional somatic symptoms: A practical guide. Journal of Psychosomatic Research, 36, 515–529.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  28. Vercoulen, J.H.M.M., Swanink, C.M.A., Fennis, J.F.M., Galama, J.M.D., Meer, J.W.M. van der, & Bleijenberg, G. (1995). Dimensional assessment of chronic fatigue syndrome. Journal of Psychosomatic Research, 38, 383–392.CrossRefGoogle Scholar
  29. Vereker, M. (1992). Chronic fatigue syndrome: A joint paediatric–psychiatric approach. Archives of Disease in Childhood, 67, 550–555.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  30. Wessely, S., Powell, R. 1989Fatigue syndromes: A comparison of chronic ‘postviral’ fatigue with neuromuscular and affective disordersJournal of Neurology, Neurosurgery, and Psychiatry52940948CrossRefPubMedGoogle Scholar
  31. Wessely, S., & Sharpe, M. (1995). Chronic fatigue, chronic fatigue syn–drome, and fibromyalgia. In R. Mayou, C. Bass & M. Sharpe (Eds.), Treatment of functional somatic symptoms (pp. 285–312). Oxford: Oxford University Press.Google Scholar
  32. White, P., & Fulcher, K. (1995). Evaluation of exercise in the chronic fatigue syndrome. Paper gepresenteerd op de WCBCT, 14 juli, Kopenhagen.Google Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum 1996

Authors and Affiliations

  • Ger Keijsers
    • 1
  • Guy Hosselet
  • Agnes van Minnen
  1. 1.

Personalised recommendations