TVZ

, Volume 128, Issue 2, pp 16–16 | Cite as

Aandacht voor voeding als behandeling

  • Marian Adriaansen
Dossier voeding
  • 55 Downloads

Samenvatting

Voeding is steeds belangrijker wanneer we over onze (on) gezondheid nadenken. Voor zieke én gezonde mensen is er de richtlijn gezonde voeding, die aanwijzingen geeft voor een aanbevolen hoeveelheid voedingsmiddelen waaruit ons eetpatroon zou moeten bestaan Nu is er ook de ‘Kennissynthese voeding bij chronisch zieken’: een bundel vol bewijs voor het inzetten van voeding als behandeling. 1

Voeding is tot op heden vooral

een behandelinstrument bij mensen met over- of ondergewicht. We zien voeding nog veel minder als optie in de behandeling van chronische aandoeningen. Er zijn echter steeds meer aanwijzingen dat er gezondheidswinst valt te behalen door aandacht te besteden aan passende voeding bij bijvoorbeeld cardiovasculaire ziekten, diabetes mellitus type 2 en nierziekten. Voeding is ook in te zetten als ondersteunende behandeling bij chronische ziekten als COPD en kanker. Bij al deze ziekten is traditionele farmacotherapie het beleid, waarna voeding een aanpalende maatregel is.

Deskundigheid

Er kan aanzienlijke gezondheidswinst ontstaan als voedingsmaatregelen, in combinatie met bewegingsadvies, een vast onderdeel zijn van leefstijlverbetering. Leefstijlverbetering gericht op meer bewegen en gezonder eten komt echter niet zomaar tot stand, omdat dit moet leiden tot duurzame gedragsverandering en soms ook verandering bij de omgeving.

Er is vaak weinig zicht op de naleving van de voedingsvoorschriften en er is bovendien meestal weinig deskundigheid bij artsen en verpleegkundigen over de mogelijke betekenis van voedingsaanpassing. Wanneer dat wel het geval is, schakelen we het liefst meteen een diëtist in. De diëtist heeft echter vaak maar een beperkt aantal consulten tot haar beschikking om patiënten en hun sociale omgeving te voorzien van informatie en hen vervolgens op het traject van passende voeding te begeleiden. Want alleen advies leidt zelden tot de gewenste gedragsverandering.

Comborbiditeit

Aangepaste voeding en meer beweging zijn ook zinvol toe te passen bij multimorbiditeit, wat zeker bij ouderen vaak aan de orde is. De helft van de ouderen boven de 65 jaar heeft meerdere ziekten waarvoor behandeling noodzakelijk is. Van de thuiswonende ouderen boven de 65 jaar is 12 procent ondervoed. 2 Zorgprofessionals signaleren dit echter onvoldoende snel en goed. 2 Aangepaste voeding op basis van de richtlijn gezonde voeding en beweging, aangevuld met meer specifieke adviezen, vormen overkoepelende maatregelen die voor meerdere aandoeningen positief uitwerken en die bij comorbiditeit tot ziekte-overstijgende gezondheidseffecten leiden. 1 Behalve RCT’s is er ook meer practice based-onderzoek nodig, waarbij onderzoekers naar behalve fysiologische uitkomsten ook naar kwaliteit van leven en functioneren kijken. Personalized healthcare met individuele afstemming van het behandel- en begeleidingstraject en inzet van sociale steun biedt mogelijk een kans op succes.

Leefstijlmethodieken

Een recent succesvol initiatief is ‘De Herstelcirkel’, een groepsaanpak voor mensen met diabetes type 2 in een wijk. Hierbij kijken medische hulpverleners op afstand mee; diabetespatiënten houden zelf de regie en er is hulp van een leefkrachtcoach beschikbaar. Zo verlaagde of bouwde 70 procent van de deelnemers in een jaar tijd de medicatie af, ging 95 procent meer koolhydraatarm eten en liet 60 procent een daling van de BMI zien. 3 Ook verpleegkundigen zullen steeds meer betrokken worden bij dergelijke nieuwe leefstijlmethodieken, die een beroep doen op voor hen nieuwe kennis en vaardigheden.

Referenties

  1. 1.
    Witkamp R, Navis G, Boer J, e.a. Kennissynthese voeding als behandeling bij chronische ziekten. Den Haag: ZonMw. www.zonmw.nl.
  2. 2.
    Schilp J, Kruizenga RD, Wijnhoven HAH, e.a. High Prevalence of undernutrition in Dutch-community dwelling older individuals. Nutrition. 2012;28(11-12):1151-6.CrossRefGoogle Scholar
  3. 3.
    Ziylan C, Haverman-Nos A, Van Dongen EJL, e.a.. Dutch nutrition and care professionals’ experiences with undernutrition awareness, monitoring, and treatment among community dwelling older adults: a qualitative study. BMC Nutrition 2015;1:38.Google Scholar
  4. 4.
    Persbericht Menzis, Wageningen. 2018. www.menzis.nl

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V. 2018

Authors and Affiliations

  • Marian Adriaansen
    • 1
  1. 1.

Personalised recommendations