Voorspellers van vermoeidheid en werkvermogen bij kankerpatiënten

  • Peter van Muijen
  • Saskia Duijts
  • Karin Bonefaas-Groenewoud
  • Allard van der Beek
  • Han Anema
Onderzoek in het kort
  • 30 Downloads

Samenvatting

In de afgelopen jaren is het aantal werknemers dat na behandeling voor kanker wenst terug te keren naar werk toegenomen, maar zij ervaren soms nog langdurige restklachten. Hierdoor dreigen zij hun werk te verliezen. Werkhervatting elders is vaak moeilijk, aangezien zij op de arbeidsmarkt met gezonde werknemers moeten concurreren.

In de afgelopen jaren is het aantal werknemers dat na behandeling voor kanker wenst terug te keren naar werk toegenomen, maar zij ervaren soms nog langdurige restklachten. Hierdoor dreigen zij hun werk te verliezen. Werkhervatting elders is vaak moeilijk, aangezien zij op de arbeidsmarkt met gezonde werknemers moeten concurreren. In 2016 werd door 4.300 werknemers met kanker een arbeidsongeschiktheidsuitkering aangevraagd, waarvan aan twee derde een volledige uitkering werd toegekend (UWV, 2016). Voor de verzekeringsarts kan de beoordeling van de belastbaarheid bij deze werknemers met kanker lastig zijn. Doel van deze studie was om voorspellers van vermoeidheid en ervaren werkvermogen te identificeren, wat de verzekeringsarts zou kunnen helpen bij de prognosestelling en planning van heronderzoek. In het verlengde hiervan zou het aangrijpingspunten voor interventies kunnen bieden en, op indirecte wijze, de verzekeringsarts ondersteuning kunnen verlenen bij de einde wachttijd WIA-beoordeling. Immers, een voorspelde slechte uitkomst die bij de einde wachttijd reeds bekend is, zou de verzekeringsarts kunnen doen besluiten om blijvend geen benutbare mogelijkheden aan te nemen. Het kan de werknemer op dat moment reeds zekerheid verschaffen over zijn of haar WIA (IVA)recht, en onnodig heronderzoek voorkomen.

Methode

In deze studie kregen werknemers in loondienst (N=392), gediagnosticeerd met kanker, bij de WIA-aanvraag en één jaar later een uitgebreide vragenlijst toegestuurd. Met de vragenlijst werd informatie over de onafhankelijke sociodemografische-, werk- en ziektegerelateerde variabelen verzameld. De afhankelijke variabelen, namelijk vermoeidheid en ervaren werkvermogen, werden respectievelijk met de FACIT-F vragenlijst en de Work Ability Index gemeten. Met univariate analyses werden onafhankelijke variabelen geselecteerd (p < 0.20), en met een backward step lineaire regressie werd een voorspelmodel gemaakt voor zowel vermoeidheid als ervaren werkvermogen.

Resultaten

Van 336 werknemers met kanker werden complete data verkregen. De gemiddelde leeftijd was 51,2 jaar, 68% was vrouw en in 46% betrof het borsttumoren. Uit de analyses bleek dat een grotere mate van vermoeidheid, één jaar na de einde wachttijd, ervan afhankelijk was of iemand gescheiden of weduwe/weduwnaar was, meer ervaren belemmeringen en/of stemmingsklachten ervoer, meer vermoeid was op baseline, of in de gezondheidszorg had gewerkt.

Een lagere mate van vermoeidheid was geassocieerd met chemotherapiebehandeling. Een hoger werkvermogen één jaar na de einde wachttijd bleek afhankelijk van chemotherapiebehandeling, beter niveau van algemeen ervaren gezondheid, en beter werkvermogen op baseline. Een lager werkvermogen bleek afhankelijk van kostwinnerschap, onzekerheid inzake ziektevrij zijn, meer ervaren belemmeringen, en een hogere mate van arbeidsongeschiktheid.

Discussie

Ook lang nadat behandeling is afgerond kunnen werknemers, die behandeld zijn voor kanker, de gevolgen hiervan ervaren. Het kan gepaard gaan met zowel lichamelijke als psychische beperkingen. Het identificeren van werknemers met kanker, die een verhoogd risico hebben op ontwikkelen van langetermijnklachten na behandeling, kan eventueel de ontwikkeling en inzet van een adequate interventie initiëren. Op deze wijze kan verdere toename van arbeidsongeschiktheid of blijvende arbeidsongeschiktheid onder werknemers met kanker wellicht worden voorkomen.

Voor de praktijk

Gebruik van voorspelmodellen in de verzekeringsgeneeskunde kan een bijdrage leveren aan een uniforme gevalsbehandeling en in positieve zin bijdragen aan de verzekeringsgeneeskundige oordeelsvorming. Het kan onnodige heronderzoeken voorkomen waarmee beperkte capaciteit optimaal kan worden aangewend. Tijdige interventies gericht op werkhervatting bij werknemers die behandeld zijn voor kanker, bij wie toename van de belastbaarheid verwacht mag worden, kan dreigende arbeidsongeschiktheid wellicht afwenden.

Deze tekst is een Nederlandse samenvatting van ‘Predictors of fatigue and work ability in cancer survivors’. Occup Med (Lond). 2017 Dec 30;67(9):703-711. doi: 10.1093/occmed/kqx165.

Copyright information

© Stichting tot Bevordering der Bedrijfs- en Verzekeringsgeneeskunde 2018

Authors and Affiliations

  • Peter van Muijen
    • 1
  • Saskia Duijts
    • 2
  • Karin Bonefaas-Groenewoud
    • 2
    • 3
  • Allard van der Beek
    • 2
    • 3
  • Han Anema
    • 2
    • 3
  1. 1.Verzekeringsarts bij Afdeling Sociaal Medische ZakenUWV BredaBredaNederland
  2. 2.Zijn werkzaam bij Afdeling Sociale GeneeskundeEMGO+ instituut, VU medisch centrum En tevens bij Amsterdam Public Health onderzoeksinstituut, VUmcAmsterdamNederland
  3. 3.Zijn daarnaast werkzaambij Kenniscentrum Verzekeringsgeneeskunde, VUmcAmsterdamNederland

Personalised recommendations