Advertisement

JGZ Tijdschrift voor jeugdgezondheidszorg

, Volume 51, Issue 1, pp 8–14 | Cite as

Het voorkomen van signalen van suïcidaliteit bij 15-jarige Antwerpse jongeren

  • Kristel Kluppels
  • Mathieu Roelants
  • Gwendolyn Portzky
  • Karel HoppenbrouwersEmail author
Onderzoeksartikel
  • 88 Downloads

Samenvatting

In het hoofd van elke suïcidale jongere voltrekt zich een proces van emotionele pijn, wanhoop en uitzichtloosheid. De omgeving mist vaak de signalen die erop wijzen dat er iets ernstigs aan de hand is. In aanloop naar het consult dat het centrum voor leerlingenbegeleiding in het derde jaar van het secundair onderwijs (leeftijd 15 jaar) organiseert, beantwoordden 184 jongeren een vragenlijst over suïcidaliteit en risicofactoren voor verminderd welbevinden. Een kwart van de respondenten verklaarde ten minste eenmaal in zijn/haar leven gedachten aan zelfdoding te hebben gehad, 12 % is ten minste eenmaal overgegaan tot zelfbeschadigend gedrag en 5 % heeft reeds een zelfmoordpoging gedaan. Het risico op zelfmoordgedachten, zelfbeschadigend gedrag en zelfmoordpogingen is sterk geassocieerd met verschillende sociaal-demografische factoren, indicatoren van emotioneel welbevinden, ingrijpende levensgebeurtenissen, kwaliteit van de communicatie binnen het gezin en de aanwezigheid van een toekomstperspectief voor de jongere. Door een vroegtijdige detectie van signalen van suïcidaliteit kan de JGZ-professional doelgericht en tijdig met jongeren in gesprek gaan, aansluitend bij wat bij hen leeft.

Trefwoorden

suïcidaliteit welbevinden risicofactoren adolescenten 

Literatuur

  1. 1.
    Agentschap Zorg en Gezondheid. Belangrijkste doodsoorzaken per leeftijdscategorie, 2015, Vlaams gewest [Online publicatie]. Brussel: Agentschap Zorg en Gezondheid. http://www.zorg-en-gezondheid.be/cijfers/. Geraadpleegd op 22 juni 2018.
  2. 2.
    Agentschap Zorg en Gezondheid. Leeftijdsspecifieke sterftecijfers voor suïcide en voor onbepaalde intentie, 2015, Vlaams gewest [Online publicatie]. Brussel: Agentschap Zorg en Gezondheid. http://www.zorg-en-gezondheid.be/cijfers/. Geraadpleegd op 22 juni 2018.
  3. 3.
    Centraal Bureau voor de Statistiek. Statline. Overledenen; belangrijke oorzaken (korte lijst), leeftijd, geslacht. Den Haag: Centraal Bureau voor de Statistiek. http://statline.cbs.nl/. Geraadpleegd op 22 juni 2018.
  4. 4.
    Portzky G, Gijzen S. Suïcidaal gedrag bij jongeren in Vlaanderen en Nederland: incidentie en belangrijkste risicofactoren. Tijdschr Jeugdgezondheidsz. 2015;47:103–5.CrossRefGoogle Scholar
  5. 5.
    Centraal Bureau voor de Statistiek. Nieuws: 1917 zelfdodingen in 2017. Den Haag: Centraal Bureau voor de Statistiek. https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2018/27/1-917-zelfdodingen-in-2017. Geraadpleegd op 13 september 2018.
  6. 6.
    Heeringen K van. The suicidal process and related concepts. In: van Heeringen K, redactie. Understanding suicidal behaviour. The suicidal process approach to research, treatment and prevention. Chichester: Wiley; 2002. pag. 1–15.Google Scholar
  7. 7.
    Suïcidaliteit KAFM. gebruikelijke terminologie. Tijdschr Jeugdgezondheidsz. 2015;47:102.CrossRefGoogle Scholar
  8. 8.
    Evans E, Hawton K, Rodham K. Factors associated with suicidal phenomena in adolescents: a systematic review of population-based studies. Clin Psychol Rev. 2004;24:957–79.CrossRefGoogle Scholar
  9. 9.
    Bridge JA, Goldstein TR, Brent DA. Adolescent suicide and suicidal behavior. J Child Psychol Psychiatr. 2006;47:372–94.CrossRefGoogle Scholar
  10. 10.
    Baetens I, Claes L, Hasking P, Smits D, Grietens H, Ongehenae P, et al. The relationship between parental expressed emotions and non-suicidal self-injury: the mediating roles of self-criticism and depression. J Child Fam Stud. 2015;24:491–8.CrossRefGoogle Scholar
  11. 11.
    Kluppels K, Portzky G, Hoppenbrouwers K. Signalering van psychosociale problemen bij 15-jarige Antwerpse jongeren via centra voor leerlingenbegeleiding: een haalbaarheidsstudie in een multiculturele steekproef. Tijdschr Jeugdgezondheidsz. 2017;49:49–56.CrossRefGoogle Scholar
  12. 12.
    Wilde EJ de, Looij P van de, Goldschmeding J, Hoogeveen C. Self-report of suicidal thoughts and behavior vs. school nurse evaluations in Dutch high-school students. Crisis. 2011;32:121–7.CrossRefGoogle Scholar
  13. 13.
    Goodman R. Psychometric properties of the strengths and difficulties questionnaire. J Am Acad Child Adolesc Psychiatr. 2001;40:1337–45.CrossRefGoogle Scholar
  14. 14.
    Landschoot R van, Heeringen K van, Portzky G. Epidemiologisch rapport 2017. De Vlaamse suïcidecijfers in nationale en internationale context, 2017. [Online publicatie]. Gent. https://www.vlesp.be/assets/pdf/epidemiologisch-rapport-nl-114457.pdf. Geraadpleegd op 22 juni 2018.
  15. 15.
    Jongeren en Gezondheid (HBSC Vlaanderen). Mentale gezondheid bij jongeren in Vlaanderen 2014 [Online publicatie]. Gent. http://www.jongeren-en-gezondheid.ugent.be/. Geraadpleegd op 22 juni 2018.
  16. 16.
    Vanderstraeten E. Prevalentie, risicofactoren en beschermende factoren van opzettelijk zelfbeschadigend gedrag bij Vlaamse adolescenten in 2000 en 2015 [Masterproef Masteropleiding Jeugdgezondheidszorg]. Antwerpen: Universiteit Antwerpen, KU Leuven, Universiteit Gent, VU Brussel; 2016.Google Scholar
  17. 17.
    Pieters C, Roelants M, Van Leeuwen K, Desoete A, Hoppenbrouwers K. JOnG! Talent – studie naar het welbevinden van kinderen en jongeren in Vlaanderen in relatie tot hun vaardigheden en schools functioneren. 2014. https://steunpuntwvg.be/images/rapporten-en-werknotas/eindrapport-ga-voor-geluk.
  18. 18.
    Portzky G, Wilde EJ de, Heeringen C van. Deliberate self-harm in young people: differences in prevalence and risk factors between the Netherlands and Belgium. Eur Child Adolesc Psychiatr. IEEE Trans Med Imaging. 2008;17:179:86.Google Scholar
  19. 19.
    Verkooijen S, Vos N de, Bakker-Camu BJW, Branje SJT, Kahn RS, Ophoff RA, et al. Sleep disturbances, psychosocial difficulties and health risk behaviour in 16,781 Dutch adolescents. Acad Pediatr. Epub Ahead Print]. 2018;  https://doi.org/10.1016/j.acap.2018.03.003.Google Scholar
  20. 20.
    Carli V, Hoven CW, Wasserman C, Chiesa F, Guffanti G, Sarchiapone M, et al. A newly identified group of adolescents at ‘invisible’ risk for psychopathology and suicidal behavior: findings from the SEYLE study. World Psychiatr. IEEE Trans Med Imaging. 2014;13:78:86.Google Scholar
  21. 21.
    Consoli A, Peyre H, Speranza M, et al. Suicidal behavior in depressed adolescents: role of perceived relationships in the family. Child Adolesc Psychiatr Ment. Health (Irvine Calif). 2013;7:8.Google Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum is een imprint van Springer Media B.V., onderdeel van Springer Nature 2019

Authors and Affiliations

  • Kristel Kluppels
    • 1
  • Mathieu Roelants
    • 2
  • Gwendolyn Portzky
    • 3
  • Karel Hoppenbrouwers
    • 2
    Email author
  1. 1.Vertrouwenscentrum Kindermishandeling (tot 15-2-2018 Vrij Centrum voor leerlingenbegeleiding De Wissel, Antwerpen)GentBelgië
  2. 2.Centrum Omgeving en Gezondheid, JeugdgezondheidszorgUniversiteit LeuvenLeuvenBelgië
  3. 3.Vakgroep Psychiatrie en Medische PsychologieUniversiteit GentGentBelgië

Personalised recommendations