Advertisement

Over het nut van wilsverklaringen

  • Matthijs van WijmenEmail author
  • Roeline Pasman
  • Guy Widdershoven
  • Bregje Onwuteaka-Philipsen
Beschouwing
  • 8 Downloads

Samenvatting

Wilsverklaringen hebben de naam nogal nutteloos te zijn, maar opvattingen over het eigen levenseinde blijken behoorlijk stabiel. Daarentegen kunnen mensen de implicaties van bepaalde behandelingen en situaties aan het eind van het leven niet altijd goed overzien. Het is belangrijk dat dokters tijd maken voor advance care planning . Een gesprek over de wilsverklaring kan dan een goede aanleiding zijn.

Literatuur

  1. 1.
    Nagtegaal B. ‘Wilsverklaring euthanasie in veel gevallen verouderd’. NRC Handelsblad, 22 augustus 2018. www.nrc.nl, geraadpleegd februari 2019.
  2. 2.
    Waterval D. Groot deel van de wilsverklaringen voor euthanasie blijkt nutteloos. Trouw, 22 augustus 2018. www.trouw.nl, geraadpleegd februari 2019.
  3. 3.
    Keizer B. Schriftelijk. Medisch Contact 2018;73(36):13.
  4. 4.
    Van Wijmen MP, Rurup ML, Pasman HR, Kaspers PJ, Onwuteaka-Philipsen BD. Design of the Advance Directives Cohort: a study of end-of-life decision-making focusing on advance directives. BMC Public Health 2010;10:166.
  5. 5.
    Olde Rikkert MG, Lelie A, Ten Have HA, Van Hamersvelt HW, Hoefnagels WH. WGBO in de praktijk: starten en stoppen van hemodialyse bij een 90-jarige patiënt. Ned Tijdschr Geneeskd 1995;139:1769-73.
  6. 6.
    Gevers JK. Evaluatie van de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO). Ned Tijdschr Geneeskd 2001;145:509-12.
  7. 7.
    De Haan J. The new Dutch law on euthanasia. Med Law Rev 2002;10:57-75.
  8. 8.
    Van Wijmen MPS, Rurup ML, Pasman HR, Kaspers PJ, Onwuteaka-Philipsen BD. Advance directives in the Netherlands: an empirical contribution to the exploration of a cross-cultural perspective on advance directives. Bioethics 2010;24:118-26.
  9. 9.
    Van Delden JJ, Van der Heide A, Van de Vathorst S, Weyers HA, Van Tol DG. Kennis en opvattingen van publiek en professionals over medische besluitvorming en behandeling rond het einde van het leven: Het KOPPEL-onderzoek. Den Haag: ZonMW, 2011.
  10. 10.
    Onwuteaka-Philipsen BD, Legemaate J, Van der Heide A, Van Delden H, Evenblij K, El Hammoud I, et al. Derde evaluatie Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding. Den Haag: ZonMw, 2017.
  11. 11.
  12. 12.
    Van Wijmen MP, Pasman HR, Widdershoven GA, Onwuteaka-Philipsen BD. Continuing or forgoing treatment at the end of life? Preferences of the general public and people with an advance directive. J Med Ethics 2014;41:599-606.
  13. 13.
  14. 14.
    Auriemma CL, Nguyen CA, Bronheim R, Kent S, Nadiger S, Pardo D, et al. Stability of end-of-life preferences: A systematic review of the evidence. JAMA Intern Med 2014;174:1085-92.
  15. 15.
  16. 16.
    Rietjens J, Sudore R, Deliens L, Ott B, Connolly M, Van Delden J, et al. Internationale definitie van advance care planning. Huisarts Wet, 23 juli 2018.
  17. 17.
    Houben CH, Spruit MA, Groenen MT, Wouters EF, Janssen DJ. Efficacy of advance care planning: a systematic review and meta-analysis. J Am Med Dir Assoc 2014;15:477-89.
  18. 18.
    Brinkman-Stoppelenburg A, Rietjens JA, Van der Heide A. The effects of advance care planning on end-of-life care: A systematic review. Palliat Med 2014;28:1000-25.
  19. 19.
  20. 20.
    Kirchhoff KT, Hammes BJ, Kehl KA, Briggs LA, Brown RL. Effect of a disease-specific planning intervention on surrogate understanding of patient goals for future medical treatment. J Am Geriatr Soc 2010;58:1233-40.

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V. 2019

Authors and Affiliations

  • Matthijs van Wijmen
    • 1
    Email author
  • Roeline Pasman
    • 2
  • Guy Widdershoven
    • 3
  • Bregje Onwuteaka-Philipsen
    • 4
  1. 1.Huisarts-onderzoeker (tevens Gezondheidscentrum De Spil, Almere)Amsterdam UMC, Amsterdam Public Health institute, afdeling Sociale GeneeskundeAmsterdamNederland
  2. 2.Senior onderzoekerAmsterdam UMC, Amsterdam Public Health institute, afdeling Sociale GeneeskundeAmsterdamNederland
  3. 3.HoogleraarAfdeling MetamedicaAmsterdamNederland
  4. 4.HoogleraarAmsterdam UMC, Amsterdam Public Health institute, afdeling Sociale GeneeskundeAmsterdamNederland

Personalised recommendations