Advertisement

Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie

, Volume 49, Issue 6, pp 223–231 | Cite as

Gezondheid en welbevinden van oudere migranten in Nederland: Een narratieve literatuurstudie

  • Nina Conkova
  • Jolanda Lindenberg
Oorspronkelijk artikel
  • 51 Downloads

Samenvatting

In de afgelopen jaren is er groeiende interesse in de problematiek van ouderen met een niet-Nederlandse achtergrond. Desondanks blijft het de vraag wat wij daadwerkelijk weten over deze doelgroep. Dit artikel draagt bij aan het beantwoorden van deze vraag door een overzicht van onderzoeksbevindingen te geven op het gebied van gezondheid en welbevinden. In totaal zijn er 104 publicaties meegenomen in dit overzicht, waarvan 69 gepubliceerde artikelen in (inter)nationale tijdschriften en 35 rapporten. De resultaten laten zien dat het leeuwendeel van het bestaande onderzoek zich richt op de drie grootste groepen niet-westerse migranten in Nederland – Surinaamse, Turkse en Marokkaanse ouderen – en op gezondheidsthema’s zoals gezondheidsstatus en zorggebruik en -kwaliteit. Belangstelling voor de problematiek rondom welbevinden van oudere migranten is daarentegen nog schaars. Op de huidige onderzoeksagenda is er ook weinig aandacht voor de diversiteit onder migranten, hoewel eerder onderzoek laat zien dat verschillen tussen migrantengroepen relatief groot zijn. Naar aanleiding van dit overzicht sluiten we af met een pleidooi voor meer verklarend onderzoek dat verder gaat dan herkomstland en sociaaleconomische status.

Trefwoorden

oudere migranten gezondheid gezondheidsvoorzieningen welbevinden literatuuroverzicht 

Health and wellbeing of older migrants in the Netherlands: A narrative literature review

Abstract

In the past few years there has been a growing attention for older migrants, but the question of what we actually know about this group of people remains open. This article strives to fill this knowledge lacuna by presenting an overview of current research findings on health and wellbeing. In total 104 publications were taken into account in this literature review, including 69 articles published in (inter)national journals and 35 reports. The results show that a great deal of research is dedicated to the three largest groups of non-western migrants – Surinamese, Turkish and Moroccan older adults – and health-related themes such as health status and healthcare utilization and quality. Interest in the field of wellbeing is, on the other hand, still rather small. Furthermore, there seems to be little attention to diversity on the current research agenda, although prior research has shown relatively large differences between migrant groups. Based on this literature review, we conclude with a plea for more explanatory research, which goes beyond country of origin and socio-economic status.

Keywords

older migrants health health care wellbeing literature review 

Supplementary material

12439_2018_268_MOESM1_ESM.docx (41 kb)
Volledige lijst onderzochte literatuur.

Literatuur

  1. 1.
    Kloosterboer D. Ze komen er aan: Wensen, behoeften én ambities van oudere migranten in Nederland. Utrecht: Landelijk Overleg Minderheden; 2004.Google Scholar
  2. 2.
    Ooijevaar J, Verkooijen L. Expat, wanneer ben je het? Een afbakening van in het buitenland geboren werknemers op basis van loon. Den Haag: CBS; 2015.Google Scholar
  3. 3.
    Beets G, Imhoff E van, Huisman C. Demografie van de Indische Nederlanders, 1930–2001. Den Haag: Bevolkingtrends; 2003.Google Scholar
  4. 4.
  5. 5.
    Warnes AM, Williams A. Older migrants in europe: a new focus for migration studies. J Ethn Migr Stud. 2006;32(8):1257–81.CrossRefGoogle Scholar
  6. 6.
    Schellingerhout R. Gezondheid en welzijn van allochtone ouderen. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau; 2004.Google Scholar
  7. 7.
    Green BN, Johnson CD, Adams A. Writing narrative literature reviews for peer-reviewed journals: secrets of the trade. J Chiropr Med. 2006;5(3):101–17.CrossRefGoogle Scholar
  8. 8.
    Fennelly K. The “healthy migrant” effect. Minn Med. 2007;90(3):51–3.PubMedGoogle Scholar
  9. 9.
    Denktaş S. Health and health care use of elderly immigrants in the Netherlands. Erasmus Universiteit: PhD thesis. 2011.Google Scholar
  10. 10.
    El Fakiri F, Bouwman-Notenboom J. Gezondheid van oudere migranten in de vier grote steden. GGD: Amsterdam; 2016.Google Scholar
  11. 11.
    Reus-Pons M, Mulder CH, Kibele EUB, Janssen F. Differences in the health transition patterns of migrants and non-migrants aged 50 and older in southern and western Europe (2004–2015). BMC Med. 2018;16(1):1–15.CrossRefGoogle Scholar
  12. 12.
    Snijder MB, Galenkamp H, Prins M, Derks EM, Peters RJG, Zwinderman AH, Stronks K. Cohort profile: the Healthy Life in an Urban Setting (HELIUS) study in Amsterdam, The Netherlands. BMJ Open. 2017;7(12):e17873.CrossRefGoogle Scholar
  13. 13.
    Reus-Pons M, Kibele EUB, Janssen F. Differences in healthy life expectancy between older migrants and non-migrants in three European countries over time. Int J Public Health. 2017;62(5):531–40.CrossRefGoogle Scholar
  14. 14.
    Ikram UZ, Kunst AE, Lamkaddem M, Stronks K. The disease burden across different ethnic groups in Amsterdam, the Netherlands, 2011–2030. Eur J Public Health. 2014;24(4):600–5.CrossRefGoogle Scholar
  15. 15.
    Verhagen I. Community health workers: bridging the gap between health needs of immigrant elderly and health- and welfare services in the Netherlands. Universiteit Utrecht: PhD thesis. 2015.Google Scholar
  16. 16.
    Suurmond J, Rosenmöller DL, Mesbahi H el, Lamkaddem M, Essink-Bot ML. Barriers in access to home care services among ethnic minority and Dutch elderly – a qualitative study. Int J Nurs Stud. 2016;54:23–35.CrossRefGoogle Scholar
  17. 17.
    Parlevliet J, Uysal-Bozkir Ö, Campen J van, Kok R, Riet G ter, Schmand B, Rooij S de. Cognitieve achteruitgang bij oudere migranten. Huisarts Wet. 2008;1:20-25.Google Scholar
  18. 18.
    Kristiansen M, Razum O, Tezcan-Güntekin H, Krasnik A. Aging and health among migrants in a European perspective. Public Health Rev. 2016;37(1):20.CrossRefGoogle Scholar
  19. 19.
    Klokgieters SS, Tilburg TG van, Deeg DJH, Huisman M. Resilience in the disabling effect of gait speed among older Turkish and Moroccan immigrants and native Dutch. J Aging Health. 2018;30(5):711–37.CrossRefGoogle Scholar
  20. 20.
    Yerden I. Tradities in de Knel: Zorgverwachtingen en zorgpraktijk bij Turkse ouderen en hun kinderen in Nederland. Universiteit van Amsterdam: PhD thesis. 2013.Google Scholar
  21. 21.
    Hoffer C. Allochtone ouderen: De onverwachte oude dag in Nederland. Rotterdam: GGZ Groep Europoort; 2005.Google Scholar
  22. 22.
    Sekercan A, Lamkaddem M, Snijder MB, Peters RJG, Essink-Bot ML. Healthcare consumption by ethnic minority people in their country of origin. Eur J Public Health. 2015;25(3):384–90.CrossRefGoogle Scholar
  23. 23.
    Uiters E, Devillé WLJM, Foets M, Groenewegen PP. Use of health care services by ethnic minorities in The Netherlands: Do patterns differ? Eur J Public Health. 2006;16(4):388–93.CrossRefGoogle Scholar
  24. 24.
    Denktaş S, Koopmans G, Birnie E, Foets M, Bonsel G. Underutilization of prescribed drugs use among first generation elderly immigrants in the Netherlands. BMC Health Serv Res. 2010;10(1):176.CrossRefGoogle Scholar
  25. 25.
    Hoffer C, Boekhout B, Braak J, Zijlstra Y. Het migrantenproject van GGZ Noord-Holland-Noord. Dialoog. 2010;12(3):8–14.Google Scholar
  26. 26.
    Graaf FM de, Francke AL. Zorg voor Turkse en Marokkaanse ouderen in Nederland, een literatuurstudie naar zorgbehoeften en zorggebruik. Verpleegkunde. 2002;17(3):131–9.Google Scholar
  27. 27.
    Rosse F van, Essink-Bot ML, Stronks K, Bruijne M de, Wagner C. Ethnic minority patients not at increased risk of adverse events during hospitalisation in urban hospitals in the Netherlands: results of a prospective observational study. BMJ Open. 2014;4(12):e5527.CrossRefGoogle Scholar
  28. 28.
    Graaff FM de, Francke AL. Home care for terminally ill Turks and Moroccans and their families in the Netherlands: carers’ experiences and factors influencing ease of access and use of services. Int J Nurs Stud. 2003;40(8):797–805.CrossRefGoogle Scholar
  29. 29.
    Kosec H. Kwaliteit van zorg vanuit het perspectief van gebruikers: aanknopingspunten voor het vergroten van de respons bij CQI metingen. Utrecht: Pharos; 2015.Google Scholar
  30. 30.
    Meulenkamp TM, Beek AP van, Gerritsen DL, Graaf FM de, Francke AL. Kwaliteit van leven bij migranten in de ouderenzorg. Utrecht: NIVEL; 2010.Google Scholar
  31. 31.
    Berg M van den. Mantelzorg en etniciteit. Universiteit Twente: PhD thesis. 2014.Google Scholar
  32. 32.
    Wezel N van, Francke AL, Kayan-Acun E, Devillé WLJM, Grondelle NJ van, Blom MM. Family care for immigrants with dementia: the perspectives of female family carers living in the Netherlands. Dementia. 2016;15(1):69–84.CrossRefGoogle Scholar
  33. 33.
    Valk HAG de, Schans D. “They ought to do this for their parents”: perceptions of filial obligations among immigrant and Dutch older people. Ageing Soc. 2008;28(1):49–66.CrossRefGoogle Scholar
  34. 34.
    Boer A de. Wie maakt het verschil: Sociale ongelijkheid in condities en consequenties van informele hulp. Sociaal en Cultureel Planbureau: den Haag; 2017.Google Scholar
  35. 35.
    Klerk M, Boer A de, Plaisier I de, Schyns P. Voor elkaar? Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau; 2016.Google Scholar
  36. 36.
    Huijnk W, Andriessen I. Integratie in zicht? Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau; 2016.Google Scholar
  37. 37.
    Kroese G, Meijenfeldt F von, Moerbeek S. Zorgt u ook voor iemand? De positie van allochtone mantelzorgers en hun gebruik van ondersteuningsmogelijkheden in zes Nederlandse steden. Utrecht: FORUM/Instituut voor Multiculturele Vraagstukken; 2011.Google Scholar
  38. 38.
    Nieboer AP, Cramm JM. How do older people achieve well-being? Validation of the Social Production Function Instrument for the Level of well-being–short (SPF-ILs). Soc Sci Med. 2018;211:304–13.CrossRefGoogle Scholar
  39. 39.
    Klokgieters SS, Tilburg TG van, Deeg DJH, Huisman M. Do religious activities among young–old immigrants act as a buffer against the effect of a lack of resources on well-being? Aging Ment Health. 2018;  https://doi.org/10.1080/13607863.2018.1430739.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  40. 40.
    Bode C, Drossaert C, Dijkstra E. Een verkennende studie naar de eigen beleving van het ouder worden onder Turkse en Hindostaans-Surinaamse ouderen in Den Haag. Epidemiol Bull. 2007;42(2):26–32.Google Scholar
  41. 41.
    Cramm JM, Nieboer AP. Positive ageing perceptions among migrant Turkish and native Dutch older people: a matter of culture or resources? BMC Geriatr. 2017;17(1):159.CrossRefGoogle Scholar
  42. 42.
    Meyboom J, Eekelen W van. Yipratmak: uitputten, verslijten, kapot maken. Med Antropol. 1999;11(2):377–93.Google Scholar
  43. 43.
    Uysal-Bozkir Ö. Health status of older migrants in the Netherlands: cross-cultural validation of health scales. Universiteit van Amsterdam: PhD thesis. 2016.Google Scholar
  44. 44.
    Fokkema T, Welschen S, Tilburg TG van, Thomese F, Sajetcentrum B. Eenzaamheid onder oudere migranten: Literatuuronderzoek en interviews. Ben Sajetcentrum: Amsterdam; 2016.Google Scholar
  45. 45.
    Klok J, Tilburg TG van, Suanet B, Fokkema T, Huisman M. National and transnational belonging among Turkish and Moroccan older migrants in the Netherlands: protective against loneliness? Eur J Ageing. 2017;14(4):341–51.CrossRefGoogle Scholar
  46. 46.
    Pot A, Keijzer M, Bot K de. The language barrier in migrant aging. Int J Biling Educ Biling. 2018;  https://doi.org/10.1080/13670050.2018.1435627.CrossRefGoogle Scholar
  47. 47.
    FORUM. Allochtone ouderen en wonen. Utrecht: FORUM//Instituut voor Multiculturele Vraagstukken; 2016.Google Scholar
  48. 48.
    Kullberg J, Vervoort M, Dagevos J. Goede buren kun je niet kopen. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau; 2009.Google Scholar
  49. 49.
    Babel N. Woonwensen van ouderen van Surinaamse afkomst. Geron. 2018;2:61–3.CrossRefGoogle Scholar
  50. 50.
    Yerden I. Transnationaal wonen van etnische ouderen. Geron. 2018;2:20–3.CrossRefGoogle Scholar

Copyright information

© Vilans 2018

Authors and Affiliations

  1. 1.LeidenNederland

Personalised recommendations