Advertisement

Het symptoomperceptiemodel toegepast op kinderen met somatoforme klachten

  • Johan VanderfaeillieEmail author
  • Frank De Fever
  • Yvan Vandenplas
Artikel
  • 107 Downloads

Abstract

Het symptoomperceptiemodel beschrijft de waarneming van lichamelijke sensaties als symptomen van ziekte of als emoties in termen van informatieverwerking. Dit model werd ontwikkeld om het denken rond de symptoomrapportage bij volwassenen te sturen en is slechts beperkt getoetst aan gegevens van kinderen. In dit artikel doen wij verslag over de empirische toetsing ervan aan gegevens verkregen van kinderen met somatoforme klachten (n = 34; respons = 92%). Hiervoor zijn uit het model vijf hypothesen afgeleid. Slechts twee hypothesen worden bevestigd. De resultaten ondersteunen dus onvoldoende het gebruik van het model bij kinderen met somatoforme klachten.

Notes

Literatuur

  1. Achenbach, T.M. (1991). Manual for the Child Behavior Checklist/4-18 and 1991 Profiles. Burlington, vt: University of Vermont Department of Psychiatry.Google Scholar
  2. Bernstein, G.A., Massie, E.D., Thuras, P.D., Perwien, A.R., Borchardt, C.M., & Crosby, R.D. (1997). Somatic symptoms in anxious-depressed school refusers. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 36, 661-668.CrossRefGoogle Scholar
  3. Campo, J.V., & Fritsch, S.L. (1994). Somatization in children and adolescents. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 33, 1223-1235.CrossRefGoogle Scholar
  4. Campo, J.V., Jansen-McWilliams, L., Comer, D., & Kelleher, K.J. (1999). Somatization in pediatric primary care: Association with psychopathology, functional impairment, and use of services. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 38, 1093-1101.CrossRefGoogle Scholar
  5. Cioffi, D. (1991). Beyond attentional strategies: A cognitive-perceptual model of somatic interpretation. Psychological Bulletin, 109, 25-41.CrossRefGoogle Scholar
  6. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). New Jersey: Lawrence Erlbaum.Google Scholar
  7. Dam, G. ten, & Vermunt, J. (2003). De leerling. In N. Verloop, & J. Lowyck (red.), Onderwijskunde: een kennisbasis voor professionals (pp. 150-193). Groningen: Wolters-Noordhoff.Google Scholar
  8. Dekking, Y.M. (1983). Sociale Angstschaal voor Kinderen ( sas-k ). Lisse: Swets & Zeitlinger.Google Scholar
  9. Garralda, M.E. (1999). Practitioner review: Assessment and management of somatisation in childhood and adolescence: A practical perspective. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 40, 1159-1167.CrossRefGoogle Scholar
  10. Gijsbers van Wijk, C.M.T., & Kolk, A.M. (1997). Sex differences in physical symptoms: The contribution of symptom perception theory. Social Science and Medicine, 45, 231-246.CrossRefGoogle Scholar
  11. Harter, S. (1985). Manual for the self-perception scale for children. Denver: University of Denver.Google Scholar
  12. Herrald, M.M., & Tomaka, J. (2002). Patterns of emotion-specific appraisal, coping, and cardiovacular reactivity during an ongoing emotional episode. Journal of Personality and Social Psychology, 83, 434-450.CrossRefGoogle Scholar
  13. Kolk, A. (1994). De menstruele cyclus. Een symptoomperceptiebenadering. Nederlands Tijdschrift voor de Psychologie en haar Grensgebieden, 49, 279-285.Google Scholar
  14. Koopman, H.M., Baars, R.M., Chaplin, J., & Zwinderman, K.H. (2004). Ilness through the eyes of the child: the development of children’s understanding of the causes of illness. Patient Education and Counseling, 55, 363-370.CrossRefGoogle Scholar
  15. Lieb, R., Pfister, H., Mastaler, M., & Wittchen, H.-U. (2000). Somatoform syndromes and disorders in a representative population sample of adolescents and young adults: Prevalence, comorbidity and impairments. Acta Psychiatrica Scandinavica, 101, 194-208.CrossRefGoogle Scholar
  16. Mrazek, D.A. (1994). Psychiatric aspects of somatic disease and disorders. M. Rutter, E. Taylor & L. Hersov (Eds.), Child and adolescent psychiatry (pp. 697-710). London: Blackwell Scientific Publications.Google Scholar
  17. Pennebaker, J.W. (1982). The psychology of physical symptoms. New York: Springer-Verlag.CrossRefGoogle Scholar
  18. Rieffe, C., Terwogt, M.M., & Bosch, J.D. (2002). Emotie-identificatie en rapportage van lichamelijke klachten bij kinderen. Kind en Adolescent, 23, 154-169.CrossRefGoogle Scholar
  19. Robbins, J.M., & Kirmayer, L.J. (1991). Attributions of common somatic symptoms. Psychological Medicine, 21, 1029-1045.CrossRefGoogle Scholar
  20. Roth-Isigkeit, A., Thyen, U., Raspe, H.H., Stöven, H., & Schmucker, P. (2004). Reports of pain among German children and adolescents: an epidemiological study. Acta Paediatrica, 93, 258-263.CrossRefGoogle Scholar
  21. Timbremont, B., & Braet, C. (2001). Psychometrische evaluatie van de Nederlandstalige Children’s Depression Inventory. Gedragstherapie, 34, 229-242.Google Scholar
  22. Timbremont, B., & Braet, C. (2002). Children’s Depression Inventory. Handleiding. Lisse: Swets & Zeitlinger.Google Scholar
  23. Vanderfaeillie, J. (2004). Kinderen met (somatoforme) klachten: detectie, symptoomperceptie en copingstrategieën (ongepubliceerde dissertatie). Brussel: Vrije Universiteit.Google Scholar
  24. Vanderfaeillie, J., & De Fever, F. (2004). Het symptoomperceptiemodel: geldig voor prepuberale kinderen? Nederlands Tijdschrift voor de Psychologie en haar Grensgebieden, 59, 45-54.Google Scholar
  25. Vanderfaeillie, J., De Fever, F., & Vandenplas, Y. (2004). De Vragenlijst Lichamelijke klachten - Kinderen. Betrouwbaarheid en validiteit. Kind en Adolescent, 25, 199-210.Google Scholar
  26. Vanderfaeillie, J., Vandenplas, Y., & De Fever, F. (2003). De lichamelijke klachten van kinderen op de lagere school: de uiting van ziekte? Tijdschrift voor Geneeskunde, 59, 1394-1402.CrossRefGoogle Scholar
  27. Veerman, J.W., Straathof, M.A.E., Treffers, Ph.D.A., Bergh, B.R.H. van den, & Brink, L.T. ten (1997). Competentiebelevingsschaal voor kinderen ( cbsk ): handleiding. Lisse: Swets & Zeitlinger.Google Scholar
  28. Verhulst, F.C., Ende, J. van der, & Koot, J.M. (1996). Handleiding voor de cbcl (4-18). Rotterdam: Erasmus Ziekenhuis Rotterdam/Academisch Ziekenhuis Rotterdam, afdeling Kinder- en Jeugdpsychiatrie Sophia Kinderziekenhuis.Google Scholar
  29. Watson, D., & Pennebaker, J.W. (1989). Health complaints, stress, and distress: Exploring the centrale role of negative affectivity. Psychological Review, 96, 234-254.CrossRefGoogle Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum 2006

Authors and Affiliations

  • Johan Vanderfaeillie
    • 1
    Email author
  • Frank De Fever
  • Yvan Vandenplas
  1. 1.

Personalised recommendations