Advertisement

Directieve therapie

, Volume 12, Issue 3, pp 131–136 | Cite as

De hyperventilatieprovocatietest: een invalide test voor een onhoudbaar begrip?

  • Philip Spinhoven
  • Evert J. Onstein
  • Peter J. Sterk
  • Désiree Le Haen–Versteijnen
Article

semenvatting

Van hyperventilatie wordt aangenomen dat het verschillende lichamelijke en psychische klachten kan veroorzaken, het zogenaamde HyperventilatieSyndroom (HVS). Symptoomherkenning tijdens een hyperventilatie–provocatietest (HVPT) is het meest gebruikte criterium om HVS te diagnosticeren, maar aanvullende fysiologische criteria en symptoomcriteria worden in de literatuur voorgesteld. De concordantie tussen verschillende diagnostische criteria voor HVS wordt in deze studie onderzocht. Achtenveertig psychiatrische patiënten met een paniekstoornis en negentig lichamelijk zieke patiënten met symptomen die wijzen op HVS ondergingen een HVPT. Er bestond een sterke onderlinge samenhang tussen de verschillende symptoomcriteria en de fysiologische criteria. Daarentegen werd er hoegenaamd geen verband gevonden tussen symptoomcriteria enerzijds en fysiologische criteria anderzijds. Symptoomherkenning hing significant samen met angstdispositie, agorafobie en depressiviteit. Deze gegevens ondermijnen de validiteit van de HVPT alsmede het begrip HVS. De resultaten zijn meer in overeenstemming met een cognitieve benadering van paniek, waarin de HVPT wordt gezien als een aspecifieke stressor waarbij meer angstige patiënten een paniekaanval anticiperen.

Notes

Referenties

  1. American Psychiatric Association (1987). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (Third Ed. Rev.). Washington DC: American Psychiatric Association.Google Scholar
  2. Brashear, R.E. (1983). Hyperventilation Syndrome. Lung, 161, 257–273.CrossRefGoogle Scholar
  3. Cattell, R.B. (1966). The scree test for the number of factors. Multivariate Behavioral Research, 1, 245–276.CrossRefGoogle Scholar
  4. Clark, D.M. (1986). A cognitive approach to panic. Behavior Research and Therapy, 24, 461–470.CrossRefGoogle Scholar
  5. Di Nardo, P.A., O'Brien, G.T., Barlow, D.H., Waddell, M.T. & Blanchard E.B. (1983). Reliability of DSMIII anxiety disorder categories using a new structured interview. Archives of General Psychiatry, 40, 1070–1074.CrossRefGoogle Scholar
  6. Dijkstra, P. (1974). De zelfbeoordelingsschaal voor depressie van Zung. In: H.M. van Praag & H.G.M. Rooymans, Stemming en ontstemming. Theorie en praktijk bij de diagnostiek en behandeling van depressie (pp. 98–120). Amsterdam: Erven Bohn.Google Scholar
  7. Dixhoorn, J. van & Duivenvoorden, H.J. (1989). Efficacy of Nijmegen questionnaire in recognition of the hyperventilation syndrome. Journal of Psychosomatic Research, 29, 199–206.CrossRefGoogle Scholar
  8. Emmelkamp, P.M.G. (1979). The behavorial study of clinical phobias, Vol. 8. In: M. Hersen, R.M. Eisler & P.M. Miller, Progress in behavior modification. (pp. 55–126) New York: Academic Press.Google Scholar
  9. Folgering, H. (1986). Diagnostiek van het hyperventilatiesyndroom. Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 130, 2260–2263.PubMedGoogle Scholar
  10. Folgering, H. & Colla P. (1986). Some anomalies in the control of PACO2 in patients with a hyperventilation syndrome. Bulletin Européen de Physiopathologie Respiratoire, 14, 503–512.Google Scholar
  11. Grossman, P. & Swart, J.C.G. de (1984). Diagnosis of Hyperventilation Syndrome on the basis of reported complaints. Journal of Psychosomatic Research, 28, 97–104.CrossRefGoogle Scholar
  12. Hardonk, H.J. & Beumer, H.M. (1979). Hyperventilation syndrome. In: P.J. Vincken & G.W. Bruyn, Handbook of Clinical Neurology Vol. 38 (pp. 309–360) Amsterdam: North–Holland.Google Scholar
  13. Hibbert, G.A. & Pilsbury, D. (1988). Hyperventilation in panic attacks: ambulant monitoring of transcutaneous carbon dioxide. British Journal of Psychiatry, 153, 76–80.CrossRefGoogle Scholar
  14. Hoes, M.J.A.J.M., Colla, P. Doorn, P. van, Folgering, H. & Swart, J. de (1987). Hyperventilation and panic attacks. Journal of Clinical Psychiatry, 48, 435–437.PubMedGoogle Scholar
  15. Hornsveld, H., Garssen, B., Fiedeldij Dop, M. & Spiegel, P. van (1990). Symptom reporting during voluntary hyperventilation and mental load: Implications for diagnosing hyperventilation syndrome. Journal of Psychosomatic Research, 34, 687–697.CrossRefGoogle Scholar
  16. Huey, S.R. & West, S.G. (1983). Hyperventilation: Its relation to symptom experience and to anxiety. Journal of Abnormal Psychology, 92, 422-132.CrossRefGoogle Scholar
  17. Lewis, R.A. & Howell, J.B.L. (1986). Definition of Hyperventilation Syndrome. Bulletin Européen de Physiopathologie Respiratoire, 22, 201–205.PubMedGoogle Scholar
  18. Lum, L.C. (1975). Hyperventilation: The tip and the iceberg. Journal of Psychosomatic Research, 19, 375–383.CrossRefGoogle Scholar
  19. Magarian, G.J. (1982). Hyperventilation Syndromes: Infrequently recognized common expressions of anxiety and stress. Medicin, 61, 219–236.Google Scholar
  20. Pilsbury, D., Hibbert, G. (1987). an ambulatory system for long–term continuous monitoring of transcutaneous PCO2. Clinical Respiratory Physiology, 23, 9–13.PubMedGoogle Scholar
  21. Ploeg, H.M. van der, Defares, P.B. & Spielberger, C.D. (1980). Handleiding bij de Zelf–Beoordelings Vragenlijst (ZBV). Lisse: Swets and Zeitlinger.Google Scholar
  22. Rapee, R. (1987). The psychological treatment of panic attacks: Theoretical conceptualization and review of evidence. Clinical Psychology Review, 7, 427–438.CrossRefGoogle Scholar
  23. Roll, M.I. (1987). Is the Hyperventilation Provocation Test reliable? Paper presented at the 7th International Symposium on Respiratory Psychophysiology, Stockholm.Google Scholar
  24. Ruiter C. de, Garssen, B., Rijken, H. & Kraaimaat, F. (1989). Fear of bodily sensatons in anxiety disorders. In P.M.G. Emmelkamp, W.T.A.M. Everaerd, F.W. Kraaimaat & M.J.M. van Son, Fresh perspectives on anxiety disorders (pp. 59–60) Lisse: Swets en Zeitlinger.Google Scholar
  25. Ruiter C. de. (1987). Nederlandse bewerking van het Anxiety Disorder Interview Schedule–revised (ADISR). Utrecht: Vakgroep Psychiatrie RUU.Google Scholar
  26. Salkovskis, P.M. & Clark, D.M. (1990). Affective responses to hyperventilation: A test of the cognitive model of panic. Behavioral Research and Therapy, 28, 51–61.CrossRefGoogle Scholar
  27. Spielberger, C.D., Gorsuch, A. & Lushene, R.L. (1970). The State–Trait Anxiety Inventory. Palo Alto, CA: Consulting Psychologist Press.Google Scholar
  28. Stam, J. (1975). Hyperventilatie en het Hyperventilatie syndroom. Amsterdam: Erven Bohn.Google Scholar
  29. Tavel, M.E. (1990). Hyperventilation Syndrome. Hiding behind pseudonyms? Chest, 97, 1285–1288.CrossRefGoogle Scholar
  30. Vansteenkiste, J., Rochette, F. & Demedts, M. (1991). Diagnostic tests of hyperventilation syndrome. European Journal of Respiratory Diseases, 4, 393–399.Google Scholar
  31. Watson, J.P. & Marks, I.M. (1971). Relevant and irrelevant fear in flooding. A cross–over study of phobic patients. Behavior Therapy, 2, 275–293.CrossRefGoogle Scholar
  32. Weiman, G. (1968). Das Hyperventilationsyndrom. München: Urban und Schwarzenberg.Google Scholar
  33. Zung, W.W.K. (1965). A self–rating depression scale. Archives of General Psychiatry, 12, 63–70.CrossRefGoogle Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum 1992

Authors and Affiliations

  • Philip Spinhoven
    • 1
  • Evert J. Onstein
  • Peter J. Sterk
  • Désiree Le Haen–Versteijnen
  1. 1.

Personalised recommendations