Advertisement

Pharmaceutisch weekblad

, Volume 1, Issue 1, pp 221–230 | Cite as

Endorfinen en hun betekenis voor de psychopathologie

  • J. M. Van Ree
  • D. De Wied
Oorspronkelijke Artikelen

Samenvatting

Endorfinen zijn endogene Stoffen die de werking van morfine nabootsen. De aanwezigheid van specifieke bindingsplaatsen voor morfine-achtige Stoffen (opiaatreceptoren) in de hersenen heeft bijgedragen tot de ontdekking van deze substanties. De tot nu toe geÏsoleerde en gekarakteriseerde endorfinen zijn verwant aan het hypofysehormoonΒ-lipotropine. De hormonen van de hypofyse die, hoewel in kleinere hoeveelheden, ook in de hersenen aanwezig zijn, reguleren niet alleen de activiteit van perifeer gelegen endocriene organen, maar ook verschillende functies van het centrale zenuwstelsel. Voor hun invloed op hersenfuncties is echter niet het gehele molekuul nodig, wat voor hun klassieke endocriene werkzaamheid wel het geval is. Bepaalde brokstukken, neuropeptiden genaamd, blijken dezelfde effecten te bewerkstelligen als het moederhormoon. Deze neuropeptiden zijn vooral betrokken bij het aanleren en handhaven van nieuwe gedragspatronen.

Vastgesteld is dat de endorfinen, behalve hun opiaatachtige werking, ook een belangrijke regulerende invloed uitoefenen op adaptief gedrag. Uit voortgezet onderzoek is gebleken dat de invloed op het gedrag van proefdieren van met name het peptide destyrosine-γ-endorfine (Dtγe) in sommige opzichten vergelijkbaar is met dat van bekende neuroleptica. In een klinisch onderzoek bij schizofrene patiënten werd een duidelijk antipsychotische werking vanDtγe geconstateerd. Deze waarnemingen doen vermoeden dat de schizofrene psychose een gevolg is van een tekort aan het neuropeptideDtγe veroorzaakt door een ‘inborn error’ in het metabolisme van de endorfinen.

Endorphins and their importance for psychopathology

Abstract

Endorphins are endogenous substances which mimic the action of morphine. The existence of specific binding sites for morphine-like drugs (opiate receptors) in the brain and in peripheral tissues led to the discovery of the endorphins. All hitherto isolated endorphins are structurally related to the pituitary hormoneΒ-lipotropin. Hormones of the pituitary gland which appear to be present in the brain albeit in much smaller quantities, are involved in brain functions. The influence of these hormones is localised in certain fragments, designated as neuropeptides, which themselves are devoid of the classical endocrine action of their, precursor molecules.

In addition to their opiate-like activity, the endorphins appear to modulate adaptive behaviour. In particular the neuropeptide des-tyrosine-γ-endorphin (Dtγe) produces effects on animal behaviour which are in some respects comparable to those of neuroleptic drugs. A clinical study with schizophrenic patients showed anti-psychotic activity ofDtγe. These observations suggest that a decreased availability ofDtγe due to an ‘inborn error’ in the metabolism of endorphins may be an aetiological factor in schizophrenic psychosis.

Preview

Unable to display preview. Download preview PDF.

Unable to display preview. Download preview PDF.

Literatuur

  1. Akil, H., e.a. (1978a) In:E. Costa enM. Trabucchi,Advances in biochemical psychopharmacology, Vol. 18.Raven Press,New York; blz. 125.Google Scholar
  2. (1978b) In:J. M. Van Ree enL. Terenius,Characteristics and function of opioids.Elsevier/North-Holland Biomedical Press,Amsterdam; blz. 123.Google Scholar
  3. Austen, B. M., D. G. Smyth enC. R. Snell (1977)Nature (London) 269, 619.CrossRefGoogle Scholar
  4. Bloom, F., e.a. (1976)Science 194, 630.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  5. Bradbury, A. F., D. G. Smyth enC. R. Snell (1976)Biochem. Biophys. Res. Commun. 69, 950.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  6. Colpaert, F. C., (1977)Life Sci. 20, 1097.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  7. Courvoisier, S., e.a. (1952)Arch. Int. Pharmacodyn. 92, 305.Google Scholar
  8. Davis, G. C., e.a. (1977)Science 197, 74.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  9. Feinberg, A. P., I. Creese enS. H. Snyder (1976)Proc. Nat. Acad. Sci. (Washington) 73, 4215.CrossRefGoogle Scholar
  10. Feldberg, W. S., enD. G. Smyth (1976)J. Physiol. (London) 260, 30.Google Scholar
  11. Frederickson, R. C. A. (1977)Life Sci. 21, 23.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  12. Gaillard, A. W. K., enA. F. Sanders (1975)Psychopharmacologia (Berlin) 42, 201.CrossRefGoogle Scholar
  13. Galt, R. H. B. (1977)J. Pharm. Pharmacol. 29, 711.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  14. Goldstein, A. (1976)Science 193, 1081.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  15. Goldstein, A., L. I. Lowney enB. K. Pal (1971)Proc. Nat. Acad. Sci. (Washington) 68, 1742.CrossRefGoogle Scholar
  16. Graf, L., e.a. (1976)Nature (London) 263, 240.CrossRefGoogle Scholar
  17. Grevert, P., enA. Goldstein (1977)Proc. Nat. Acad. Sci. (Washington) 74, 1291.CrossRefGoogle Scholar
  18. Herz, A., e.a. (1978) In:E. Costa enM. Trabucchi,Advances in biochemical psychopharmacology, Vol. 18.Raven Press,New York; blz. 333.Google Scholar
  19. Hughes, J. (1975)Brain Res. 88, 295.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  20. Hughes, J., e.a. (1975)Nature (London) 258, 577.CrossRefGoogle Scholar
  21. Jacquet, Y. F., enN. Marks (1976)Science 194, 632.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  22. Kastin, A. J., e.a. (1975) In:W. H. Gispen, Tj. B. Van Wimersma Greidanus, B. Bohhus enD. De Wied,Hormones, homeostasis and the brain, progress in brain research, Vol. 42.Elsevier,Amsterdam; blz. 143.Google Scholar
  23. Kline, N. S., e.a. (1977)Arch. Gen. Psychiat. 34, 1111.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  24. Kosterlitz, H. W., enA. A. Waterfield (1975)Ann. Rev. Pharmacol. 15, 29.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  25. Kovács, G. L. enD. De Wied (1979)Europ. J. Pharmacol. Wordt gepubliceerd.Google Scholar
  26. Lande, S., D. De Wied enA. Witter (1973) In:E. Zimmermann, W. H. Gispen, B. H. Marks enD. De Wied,Drug effects on neuroendocrine regulation, progress in brain research, Vol.39.Elsevier,Amsterdam, blz. 421.CrossRefGoogle Scholar
  27. Lande, S., A. Witter enD. De Wied (1971)J. Biol. Chem. 246, 2058.PubMedGoogle Scholar
  28. Legros, J. J., e.a. (1978)Lancet 1, 41.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  29. Li, C. H., enD. Chung (1976)Proc. Nat. Acad. Sci. (Wash.) 73, 1145.CrossRefGoogle Scholar
  30. Mayer, D. J., D. D. Price enA. Rafii (1977)Brain Res. 121, 368.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  31. Meltzer, H. I. Y., enS. M. Stahl (1976)Schizophrenia Bull. 2, 19.CrossRefGoogle Scholar
  32. Oliveros, J. C., M. K. Jandall, enM. Timsit-Berthier (1978)Lancet 1, 42.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  33. Pasternak, G. W., R. Goodman enS. H. Snyder (1975)Life Sci. 16, 1765.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  34. Pert, C. B., enS. H. Snyder (1973)Proc. Nat. Acad. Sci. (Washington) 70, 2243.CrossRefGoogle Scholar
  35. Pomeranz, B., enD. Chiu (1976)Life Sci. 19, 1757.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  36. Ree, J. M. Van, D. M. Dorsa enF. C. Colpaert (1978b) In:J. M. Van Ree enL. Terenius,Characteristics and function of opiods.Elsevier/North-Holland Biomedical Press,Amsterdam, blz. 1.Google Scholar
  37. Ree, J. M. Van, J. L. Slangen enD. De Wied (1978c)J. Pharmacol. Exptl. Therap. 204, 547.Google Scholar
  38. Ree, J. M. Van, enD. De Wied (1976) In:H. W. Kosterlitz,Opiates and endogenous opioid peptides,North-Holland,Amsterdam, blz. 443.Google Scholar
  39. Ree, J. M. Van, e.a. (1976)Nature (London) 264, 792, (1978a)Biochem. Pharmacol. 27, 1793; (1978d) In:J. M. Van Ree enL. Terenius,Characteristics and function of opioids, Elsevier/North-Holland Biomedical Press,Amsterdam, bl. 181.CrossRefGoogle Scholar
  40. Ronai, A. Z., e.a. (1976)Life Sci. 19, 733.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  41. Rossier, J., e.a. (1977)Proc. Nat. Acad. Sci (Washington) 74, 5162.CrossRefGoogle Scholar
  42. Segal, D. S., e.a. (1977)Science 198, 411.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  43. Sharma, S. K., M. Nirenberg enW. A. Klee (1975)Proc. Nat. Acad. Sci. (Wash.) 72, 590.CrossRefGoogle Scholar
  44. Simon, E. J., J. M. Hiller enI. Edelman (1973)Proc. Nat. Acad. Sci. (Washington) 70, 1947.CrossRefGoogle Scholar
  45. Snyder, S. H., enR. Simantov (1977)J. Neurochem. 28, 13.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  46. Terenius, L. (1973)Acta Pharmacol. (Kbh.) 33, 377, (1978) In:J. M. Van Ree enL. Terenius,Characteristics and function of opioids. Elsevier/North-Holland Biomedical Press, Amsterdam, blz. 143.CrossRefGoogle Scholar
  47. Terenius, L., enA. Wahlström (1975)Life Sci. 16, 1759.CrossRefGoogle Scholar
  48. Verhoeven, W. M. A., e.a. (1978)Lancet 1, 1046; (1979) wordt gepubliceerd.Arch. gen. Psychiat. Wordt gepubliceerd.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  49. Volavka, J., e.a. (1977)Science 196, 1227.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  50. Wei, E., enH. Loh (1976)Science 193, 1262.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  51. Wied, D. De (1969) In:W. F. Ganong enL. Martini,Frontiers in neuroendocrinology.Oxford University Press,New York; blz. 97; (1977)Life Sci. 20, 195.Google Scholar
  52. Wied, D. De, e.a. (1978a)Lancet 1, 1046; (1978b)J. Pharmacol. Exptl. Therap. 204, 570; (1978c)Europ. J. Pharmacol. 49, 427.CrossRefGoogle Scholar
  53. Wied, D. De, A. Witter enH. M. Greven (1975)Biochem. Pharmacol. 24, 1463.CrossRefPubMedGoogle Scholar

Copyright information

© Bohn, Scheltema & Holkema 1979

Authors and Affiliations

  • J. M. Van Ree
    • 1
  • D. De Wied
    • 1
  1. 1.Rudolf Magnus Instituut voor FarmacologieRijksuniversiteit UtrechtUtrecht

Personalised recommendations